Mới được tổ chức 6 năm nay, nhưng lễ hội cầu ngư phường Tân An (TX Quảng Yên) đã trở thành hoạt động văn hoá tâm linh quan trọng không thể thiếu của ngư dân vùng biển nơi đây. Lễ hội diễn ra với các nghi lễ trang nghiêm, độc đáo cùng các hoạt động thể thao sôi nổi nhằm cầu cho biển lặng, một năm ngư dân ra khơi đánh bắt được mùa, bội thu...
Có mặt tại Bến Giang, phường Tân An - nơi diễn ra các hoạt động lễ hội cầu ngư vào sáng sớm mùng 5 Tết, chúng tôi cảm nhận rõ không khí rộn ràng tại đây. Ngay từ sáng sớm, dòng người nô nức từ các ngả đường, ngõ xóm đã đổ về đây để chuẩn bị tham gia lễ hội. Dưới bến cá Tân An hàng trăm con tàu, thuyền cờ bay phấp phới đang neo đậu chờ thời khắc khai hội cầu ngư trước khi xuất hành ra khơi. Với ngư dân vùng biển Tân An, lễ hội cầu ngư là hoạt một động văn hoá tâm linh quan trọng bởi sau ngày hội các tàu, thuyền mới chính thức xuất quân ra khơi.
Lễ hội cầu ngư được phường Tân An tổ chức lần đầu tiên vào năm 2011. Từ đó đến nay lễ hội ngày càng nhận được sự ủng hộ nhiệt tình của ngư dân địa phương. Thông thường lễ hội diễn ra trong 2 ngày (mùng 5 và 6 tháng giêng). Theo các bậc cao niên trong làng kể, lễ cầu ngư được chuẩn bị khá công phu, thành kính, mang đậm nét văn hoá vùng biển. Ngư dân trong phường chuẩn bị các vật lễ cúng dâng lên các vị thần biển nhằm cầu cho một năm ra khơi trời yên, biển lặng, tôm, cá sẽ chất đầy khoang. Phần tế lễ được người dân chuẩn bị rất chu đáo. Các mâm cỗ dâng cúng thần biển gồm: Mâm hoa ngũ quả, lễ mặn (bánh giày, gà, đầu lợn…), đồ vàng mã cúng tiễn như long mã, một con tàu và cá. Những người tham gia tế lễ chủ yếu những bậc cao niên có uy tín trong làng.
Lão ngư Trần Xuân Hè (70 tuổi), khu Thống Nhất 1, cho biết: Lễ hội cầu ngư phường Tân An trở thành một hình thức sinh hoạt cộng đồng mang tính tín ngưỡng của ngư dân vùng biển. Nó thể hiện tinh thần đoàn kết giữa các ngư dân trong việc đánh bắt hải sản và thể hiện lòng thành kính của ngư dân đối với các vị thần linh. Sau phần lễ độc đáo, mọi người lại tưng bừng tham gia vào các môn thể thao, trò chơi truyền thống như kéo co, bơi thuyền, đan lưới và nhiều hoạt động khác… tạo ra sự phấn khởi cho ngư dân trước khi “xông biển” đầu năm”.
Có mặt tại lễ hội từ sáng sớm, bác Đỗ Thị Sinh, khu 1, vui mừng tâm sự: “Cứ độ mùng 5 đến mùng 6 tháng giêng, người dân đều gác những công việc bận rộn đầu năm lại để tham gia hội cầu ngư. 6 năm tổ chức nhưng năm nào tôi cũng tham gia lễ hội để cầu mong cho năm mới mưa thuận gió hoà, gia đình tôi sẽ có những chuyến ra khơi trúng nhiều mẻ cá lớn. Ăn Tết xong, gia đình tôi đã chuẩn bị đầy đủ các nhu yếu phẩm cần thiết chờ lễ hội cầu ngư xong chúng tôi sẽ xuất bến. Với khí thế vui tươi, rộn ràng trong ngày hội cầu ngư, hy vọng mùa biển này chúng tôi sẽ gặp nhiều may mắn…”.
Ông Đoàn Văn Lộc, Phó Chủ tịch UBND phường Tân An, Trưởng Ban Tổ chức lễ hội năm nay cho biết: Lễ hội cầu ngư hàng năm được người dân địa phương rất coi trọng và có ý nghĩa lớn về mặt tâm linh. Qua 6 năm tổ chức, lễ hội ngày càng thu hút đông đảo người dân tham gia. Hiện nay, toàn phường có 160 chiếc tàu, thuyền đánh bắt thuỷ, hải sản. Trung bình một năm sản lượng đánh bắt của địa phương đạt trên 10.000 tấn. Ngay sau khi tổ chức hội cầu ngư xong các tàu, thuyền sẽ lần lượt xuất bến ra khơi. Năm mới, ngư dân địa phương đặt quyết tâm và kỳ vọng rất lớn, sẽ bội thu vào mùa biển này.
Phạm Tăng
