Đến Chang Chiếm (xã Tình Húc, huyện Bình Liêu), nhìn cuộc sống nhộn nhịp của bà con ở đây, tôi không thể hình dung và tưởng tượng được cuộc sống ở Chang Chiếm cách đây ít năm như lời giới thiệu của Trưởng bản Chu Tiến Sàu: “Chỉ cách đây ít năm, Chang Chiếm còn nghèo lắm. Ngay như con đường này, năm ngoái còn lầy lội, ngoằn ngoèo khó đi cả khi mưa lẫn khi nắng. Nhưng bây giờ thì “ngon lành” cả rồi”. Nằm bám dọc theo con đường bê tông thẳng tắp ấy còn thấp thoáng những ngôi nhà cao tầng mọc lên. Nhiều hộ không những xây được nhà mà còn sắm được nhiều vật dụng đắt tiền như: Ti vi, xe máy v.v.. Bà con bây giờ đã có đồng ăn, đồng để dành, chấm dứt những ngày chỉ ăn ngô bung mà chẳng được no... Có được sự đổi thay này của Chang Chiếm là sự nỗ lực của cả tỉnh, huyện và bà con nhân dân trong bản. Trên cơ sở giống, vốn, kỹ thuật được tỉnh, huyện hỗ trợ, bà con đã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi.
Chang Chiếm có nhiều khe suối nên bà con đã tận dụng lợi thế này để phát triển nghề nuôi cá nước chảy. Hiện cả bản có 25 hộ thực hiện mô hình này. Bản thân Trưởng bản Chu Tiến Sàu cũng là người tiên phong trong bản tham gia mô hình này. Nhờ nguồn nước suối không nhiễm bẩn nên cá ở Chang Chiếm lớn rất nhanh, mỗi lứa thu hoạch thường cho bà con sản lượng khá lớn. Có những con cá to đạt trọng lượng trung bình từ 6-7 kg/con, với giá bán khoảng 120.000 đồng/kg (vào dịp Tết Nguyên đán), bà con đã có thể thu về được gần cả triệu đồng. Trưởng bản Chu Tiến Sàu cho hay: “Cá Chang Chiếm ngon có tiếng ở huyện Bình Liêu này đấy. Cuối năm, vào dịp Tết rất nhiều người từ các vùng khác cũng tìm đến Bình Liêu mua cá ở Chang Chiếm mang về. Chỉ cần chịu khó thôi, cộng với biết động não một chút là làm giàu không khó đâu”.
Bây giờ cả bản chỉ còn 7 hộ nghèo trong tổng số 67 hộ dân. Mọi người đều nỗ lực thoát nghèo. Người không có điều kiện làm ăn ở bản thì tham gia vào các tổ xây dựng. Hiện Chang Chiếm có 3 tổ xây dựng, gồm 2 tổ xây nhà, 1 tổ đi xây mương, thu nhập khoảng từ 3-5 triệu đồng/người/tháng. Anh Nông Ngọc Lợi từng là hộ nghèo được UB MTTQ tỉnh, huyện hỗ trợ xây nhà năm 2010. Bây giờ anh đang là tổ trưởng tổ xây dựng nhà, anh cho biết: “Tổ chúng tôi có 10 người. Chúng tôi nhận công trình ở khắp các xã và thị trấn của huyện Bình Liêu. Để công việc xây dựng được đảm bảo, chấp nhận cạnh tranh, ngoài đội ngũ thợ lành nghề, chúng tôi còn có chuyên viên kỹ thuật đã tốt nghiệp trung cấp xây dựng. Anh em trong tổ xây dựng có thu nhập ổn định để lo cuộc sống hàng ngày, có vài ba người đã xoá được nghèo từ khi tham gia đội xây dựng đấy”.
Chang Chiếm còn được nhiều người biết đến về nghề nấu rượu. Để nghề này mang tính lâu bền và đúng pháp luật, hiện nay trong thôn đã có 11 hộ đăng ký nấu rượu gạo đảm bảo vệ sinh và an toàn thực phẩm. Trong số những hộ tham gia đăng ký nấu rượu gạo này đã có hộ thoát nghèo. Chị La Thị Chìu, có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Chồng mất sớm, chị trở thành lao động chính để nuôi 5 miệng ăn trong gia đình, trong đó, mẹ chồng chị đã ngoài 70 tuổi. Nhờ nghề nấu rượu, nuôi lợn, năm 2012, chị Chìu đã thoát nghèo. Vui hơn, chị có một người con đang học tại Trường Cao đẳng sư phạm Uông Bí. Cũng như chị Chìu, 25 hộ khác trong bản đã mở rộng chăn nuôi; trong đó, nhiều hộ chăn nuôi theo hướng sản xuất hàng hoá.
Từ chỗ cuộc sống, vật chất, tinh thần được nâng lên, nhận thức của bà con ở Chang Chiếm cũng thay đổi. Từ nhiều năm nay, cả bản không còn người sinh con thứ 3. Bà con còn biết bảo nhau giữ gìn vệ sinh môi trường. Định kỳ, vào ngày 26 hàng tháng, bà con trong bản lại hô hào nhau cùng tổng vệ sinh xung quanh đường làng ngõ xóm nhà mình. Mọi người tự nhủ: “Sẽ giữ mãi Chang Chiếm với danh hiệu là bản văn hoá của xã vùng cao Tình Húc”.
Công Thành