Vào những ngày cuối tháng 8 này, chúng tôi có dịp trở lại xã Vạn Ninh (TP Móng Cái), địa phương được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân trong thời kỳ chống thực dân Pháp. Ven con đường rộng mở dẫn về các thôn là những cánh đồng xanh mướt, hệ thống kênh mương thuỷ lợi trải dài được kiên cố hoá, thỉnh thoảng bắt gặp những khu đầm nuôi tôm theo phương pháp công nghiệp đã thu hoạch xong đang được bà con dọn dẹp, sửa chữa để bước vào thả vụ mới... Cảnh sắc ấy đã phần nào minh chứng cho bức tranh kinh tế - xã hội của xã Vạn Ninh đang ngày một khởi sắc...
Ông Trần Văn Canh, Phó Chủ tịch UBND xã Vạn Ninh, cho biết, những năm gần đây, đời sống của người dân trong xã đã có nhiều thay đổi, số hộ nghèo chỉ còn khoảng 0,9%. Vạn Ninh có tổng diện tích đất tự nhiên là hơn 6.000ha, với 1.481 hộ, 6.643 khẩu. Đời sống của bà con nơi đây chủ yếu dựa vào nghề đánh bắt, nuôi trồng thuỷ sản và sản xuất nông nghiệp.
Là một địa phương đất không rộng, người không đông, Vạn Ninh từ lâu đã được mệnh danh là vùng quê có truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm anh dũng. Với một vị trí chiến lược quan trọng cả trên bộ và dưới sông, lại là nơi địa đầu của Tổ quốc, từ xưa, Vạn Ninh đã luôn là chiến luỹ đầu tiên bảo vệ Tổ quốc. Vào những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, chống đế quốc Mỹ, với tinh thần yêu nước, người Vạn Ninh luôn một lòng son sắt, thuỷ chung theo cách mạng. Họ vừa sản xuất, tham gia chiến đấu, bám trụ, giữ làng. Và với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, năm 2003, Đảng bộ và nhân dân xã Vạn Ninh đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND...
Sau ngày giải phóng, mặc dù phải đối mặt với nhiều khó khăn, nhưng phát huy truyền thống cách mạng của quê hương, người dân xã Vạn Ninh đã đoàn kết, thi đua phát huy nội lực để phát triển kinh tế - xã hội. Bước đầu là tập trung khai thác tiềm năng, thế mạnh về sản xuất nông nghiệp và ngư nghiệp. Trong nông nghiệp, là xã ven biển, đất đai bị nhiễm mặn, Vạn Ninh đã từng bước đầu tư hệ thống kênh mương phục vụ thau chua, rửa mặn, tưới tiêu cho đồng ruộng. Đồng thời tăng cường đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật phục vụ sản xuất, kiên cố hoá kênh mương thuỷ lợi, đường giao thông liên thôn, đẩy mạnh các hoạt động tập huấn, tư vấn kỹ thuật trồng trọt, chăn nuôi và dịch vụ bảo vệ thực vật, thú y. Nhờ đó, năng suất cây trồng, vật nuôi đều tăng lên, riêng năng suất lúa trung bình hiện nay đạt gần 45 tạ/ha.
Phát huy lợi thế là xã ven biển có bãi triều rộng thuận lợi cho việc khai thác và nuôi trồng thuỷ sản, đến nay, toàn xã có trên 170 phương tiện tàu thuyền đánh bắt ven bờ, sản lượng đánh bắt thuỷ sản năm 2012 đạt 1.200 tấn, 6 tháng đầu năm nay đạt trên 850 tấn. Cùng với việc phát triển nghề đánh bắt, khai thác nguồn lợi tự nhiên từ biển, nghề nuôi trồng thuỷ sản cũng mang lại thu nhập cao cho người dân nơi đây. 6 tháng đầu năm 2013, cả xã có hơn 170ha diện tích nuôi trồng thuỷ sản với gần 200 hộ nuôi trồng, trong đó có 17ha nuôi cá nước ngọt, còn lại là nuôi tôm thẻ chân trắng. Nghề nuôi tôm thẻ chân trắng đã mở ra hướng đi mới cho nhiều hộ gia đình nông dân, giúp họ vươn lên làm giàu. Đến thăm hộ gia đình anh Lê Văn Thuỷ ở thôn Bắc, một trong những hộ gia đình tiêu biểu trong phát triển kinh tế đi lên từ nghề nuôi tôm. Anh Thuỷ tâm sự: Gia đình bắt đầu nuôi tôm từ năm 2005, lúc đầu là nuôi tôm sú với diện tích nhỏ, sau mỗi năm, gia đình cứ mở mang thêm diện tích, đầu tư thêm thiết bị công nghệ và đến nay gia đình anh đã có 7 ao nuôi tôm theo phương pháp công nghiệp với tổng diện tích 2,7ha. Anh bảo, nghề nuôi tôm cũng gặp khá nhiều rủi ro do phụ thuộc nhiều vào thời tiết, môi trường nước, con giống, dịch bệnh v.v.. Năm nào được mùa thì lãi lớn, có năm mất mùa thua lỗ, thiệt hại cũng lên đến hàng trăm triệu đồng. Tuy nhiên, trung bình những năm gần đây, mỗi năm gia đình anh thu về được khoảng 600-700 triệu đồng từ nghề nuôi tôm. Để hạn chế rủi ro cũng như tăng thời vụ tôm lên 3 vụ/năm, anh Thuỷ không ngừng học hỏi, áp dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật mới vào nuôi tôm. Hiện tại, gia đình anh đang đầu tư ao ương giống tôm với diện tích khoảng vài trăm mét vuông. Theo anh Thuỷ, khi ao ương giống đi vào hoạt động sẽ giảm thời gian nuôi tôm thương phẩm ở đầm nuôi, bởi giống tôm sẽ được nuôi trong ao ương đến khi con tôm cứng cáp mới đưa ra môi trường đầm nuôi bên ngoài, hạn chế được độ rủi ro rất lớn. Mô hình này thành công, anh sẽ tiếp tục mở rộng thêm diện tích ao ương giống cũng như đầm nuôi tôm…
Không chỉ có gia đình anh Lê Văn Thuỷ mà rất nhiều hộ dân trong xã Vạn Ninh cũng đang phát triển nghề nuôi tôm thẻ chân trắng, tập trung nhiều nhất là ở thôn Bắc. Theo thống kê của UBND xã Vạn Ninh, vụ tôm đầu năm nay, tổng sản lượng tôm thu hoạch đạt 336 tấn, cao hơn so với vụ tôm năm 2012.
Kinh tế phát triển, đời sống văn hoá, tinh thần của người dân cũng được nâng cao, hệ thống trường học đã được đầu tư, cải tạo khang trang, chất lượng giáo dục cũng đã có những chuyển biến mạnh. Phong trào xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư được người dân tham gia mạnh mẽ. Hiện nay cả xã có 6 nhà văn hoá/5 thôn. Những nhà văn hoá thực sự đã đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hoá, văn nghệ của người dân trong thôn. Phó Chủ tịch UBND xã Trần Văn Canh còn cho biết, sau hai năm triển khai chương trình xây dựng nông thôn mới, mặc dù vẫn còn những tiêu chí mà đến thời điểm này Vạn Ninh chưa đạt được, nhưng có thể nói, bộ mặt của xã đã thay đổi rõ rệt, các tuyến đường liên thôn, liên xóm được cứng hoá, tạo điều kiện cho nhân dân đi lại thuận tiện hơn, nhiều mô hình hỗ trợ sản xuất đã đem lại hiệu quả thiết thực cho người dân.
Trò chuyện với chúng tôi, ông Bùi Tân Việt, một lão thành cách mạng cư trú ở thôn Trung, năm nay đã 87 tuổi, rất xúc động khi nói: “So với trước đây, xã Vạn Ninh hôm nay đã có những bước phát triển vượt bậc. Cơ sở hạ tầng như điện, đường, trường, trạm giờ có đủ hết. Tôi vẫn còn nhớ ngày trước, nói đến Vạn Ninh, người ta thường nghĩ đến sự cơ cực, đói nghèo. Chính vì vậy, mới có câu ca dao: “Vạn Ninh khổ lắm ai ơi/ Sáng thì cháo loãng, tối thì khoai lang”… Bây giờ mọi chuyện đã khác nhiều rồi, người dân không còn chỉ lo đến chuyện “ăn no, mặc ấm” nữa mà còn lo đến chuyện làm giàu...”.
Rời Vạn Ninh vào một buổi chiều mưa, dẫu con đường liên xã vẫn còn những chỗ khó đi, cuộc sống của người dân nơi đây vẫn còn không ít những khó khăn, nhưng chúng tôi vẫn cảm thấy phấn chấn. Bởi với truyền thống của một vùng đất cách mạng và với những thành tựu đã đạt được, Vạn Ninh nhất định sẽ biến vùng đất ven biển nơi địa đầu Tổ quốc thành một vùng đất trù phú và đầy sức sống mới…
Thu Nguyên
