Quảng Đức là xã biên giới của tỉnh Quảng Ninh, có vị trí quan trọng cả về quốc phòng an ninh và phát triển kinh tế đối ngoại. Từ một địa bàn còn nhiều khó khăn, hạ tầng thiếu đồng bộ, đời sống nhân dân không ít gian nan, đến nay, Quảng Đức đang vươn mình mạnh mẽ, trở thành điểm sáng trong phát triển kinh tế, xã hội.
Trong ký ức của nhiều người dân, Quảng Đức từng là vùng đất xa xôi, giao thông cách trở, điều kiện tự nhiên khắc nghiệt. Những con đường đất nhỏ hẹp, mùa mưa lầy lội, mùa khô bụi mù từng kìm hãm phát triển sản xuất và đời sống. Sản xuất nông nghiệp nhiều năm trước đây chủ yếu mang tính tự cung tự cấp. Điều đó kéo theo thu nhập của người dân thấp, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo ở mức cao. Bên cạnh đó, là xã biên giới có cửa khẩu nên địa bàn luôn tiềm ẩn các yếu tố phức tạp về an ninh trật tự, buôn lậu, gian lận thương mại, xuất nhập cảnh trái phép.
Trước bối cảnh đó, nhiệm vụ đặt ra đối với cấp ủy, chính quyền địa phương không chỉ là phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân mà còn phải giữ vững chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, xây dựng thế trận biên phòng toàn dân vững chắc.
Những năm qua, việc quán triệt, triển khai đồng bộ các chủ trương của Đảng, Nhà nước và của tỉnh về phát triển vùng biên giới, miền núi đã tạo bước ngoặt quan trọng cho Quảng Đức. Các chương trình mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững, phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi được triển khai quyết liệt, sát thực tiễn.
Phát triển kinh tế cửa khẩu
Đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, sau sắp xếp Quảng Đức được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Quảng Thành, Quảng Thịnh và Quảng Đức (cũ) của huyện Hải Hà. Xã Quảng Đức mới có diện tích tự nhiên khoảng 131km², dân số gần 12.000 người, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ đáng kể. Đáng chú ý, toàn bộ Khu kinh tế cửa khẩu Bắc Phong Sinh với diện tích hơn 9.300ha nằm trọn trong địa giới hành chính của xã, tạo nên lợi thế khác biệt cho phát triển kinh tế cửa khẩu, thương mại, dịch vụ và logistics.
Các cấp lãnh đạo đã hoạch định lối đi cho Quảng Đức trong những năm tới là phát triển kinh tế gắn với bảo đảm quốc phòng an ninh, nâng cao đời sống nhân dân. Các nghị quyết chuyên đề về phát triển hạ tầng, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh được ban hành và tổ chức thực hiện đồng bộ. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Quảng Đức lần thứ nhất nhiệm kỳ 2025-2030 đã định hướng phát triển mạnh các ngành thương mại, dịch vụ logistics, công nghiệp phụ trợ và sản xuất gắn với hoạt động xuất nhập khẩu. Trong tầm nhìn đến năm 2030, xã Quảng Đức xác định kinh tế cửa khẩu là “đòn bẩy then chốt” để chuyển dịch cơ cấu kinh tế mạnh mẽ sang công nghiệp, dịch vụ.
Một trong những dấu ấn rõ nét nhất của sự đổi thay ở Quảng Đức là hệ thống hạ tầng ngày càng hoàn thiện. Các tuyến đường liên thôn, liên xã, đường vào khu vực cửa khẩu Bắc Phong Sinh được đầu tư, nâng cấp, tạo điều kiện thuận lợi cho giao thương và đi lại. Tuyến đường cao tốc Vân Đồn - Móng Cái hoàn thành đã rút ngắn đáng kể thời gian kết nối Quảng Đức với trung tâm tỉnh và khu vực kinh tế trọng điểm phía Bắc.
Đến nay, hệ thống điện lưới quốc gia phủ kín các thôn bản. Các công trình nước sinh hoạt tập trung được đầu tư, từng bước giải quyết nhu cầu nước sạch cho nhân dân. Hiện nay, trên địa bàn xã có 2 dự án nước sinh hoạt tập trung và 2 hệ thống nước sạch, phục vụ hàng trăm hộ dân.
Kinh tế - xã hội của xã Quảng Đức những năm gần đây tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Năm 2025, tổng giá trị sản xuất lĩnh vực nông - lâm - thủy sản đạt 354,1 tỷ đồng; công nghiệp - xây dựng đạt 310,9 tỷ đồng; thương mại - dịch vụ đạt 430,3 tỷ đồng.
Bên cạnh kinh tế cửa khẩu, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã từng bước chuyển từ manh mún sang hướng hàng hóa. Người dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, trồng rừng, cây dược liệu, chăn nuôi gia súc tập trung. Các mô hình tổ hợp tác, hợp tác xã được hình thành, góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất. Trên địa bàn hiện có 63 doanh nghiệp, trong đó 22 doanh nghiệp hoạt động ổn định cùng với 142 hộ sản xuất, kinh doanh và 7 tổ hợp tác, hợp tác xã hoạt động hiệu quả.
Kinh tế biên mậu có nhiều khởi sắc. Hoạt động xuất nhập khẩu qua Lối thông quan Bắc Phong Sinh diễn ra ổn định và có nhiều tín hiệu tích cực. Năm 2025, tổng kim ngạch hàng hóa xuất nhập khẩu đạt hơn 90 triệu USD với 3.615 tờ khai; thu phí sử dụng kết cấu hạ tầng đạt 4,24 tỷ đồng, vượt kế hoạch đề ra. Từ cuối tháng 5/2025, hoạt động xuất nhập cảnh qua lối thông quan Bắc Phong Sinh (Việt Nam) - Lý Hỏa (Trung Quốc) chính thức được triển khai, mở ra cơ hội mới cho giao thương và giao lưu nhân dân biên giới.
Cùng với đó, các khu, cụm công nghiệp như: Khu công nghiệp, thương mại, dịch vụ Hải Hà 2, các cụm công nghiệp Quảng Đức, Quảng Thành được quy hoạch, tạo quỹ đất thuận lợi thu hút nhà đầu tư. Từ vị trí địa lý và tiềm năng đó, Quảng Đức được xác định là mắt xích quan trọng trong chiến lược phát triển kinh tế cửa khẩu của Quảng Ninh.
Trong chiến lược phát triển của tỉnh, cửa khẩu Bắc Phong Sinh được xác định là mắt xích quan trọng kết nối thương mại và logistics từ vùng duyên hải phía Đông với thị trường Trung Quốc và ASEAN. Do đó, đây sẽ là một lợi thế không thể thay thế của xã Quảng Đức trong hội nhập kinh tế. Hiện nay, khu vực cửa khẩu Bắc Phong Sinh đang từng bước được đầu tư đồng bộ về hạ tầng giao thông, logistics.
Mái ấm biên cương
Góp phần quan trọng vào sự ổn định và phát triển của Quảng Đức không thể không kể đến vai trò nòng cốt của bộ đội biên phòng. Với phương châm “4 cùng” (cùng ăn, cùng ở, cùng làm, cùng nói tiếng dân tộc), cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Quảng Đức đã thực sự trở thành chỗ dựa tin cậy của nhân dân. Giữa những cánh rừng biên giới, cán bộ, chiến sĩ luôn bám sát địa bàn, gần gũi, hiểu dân và đồng hành với dân trong phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới.
Trong thời gian qua, các cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị đã không ngại khó khăn, thường xuyên đến từng hộ dân để động viên và hướng dẫn cách sản xuất, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi. Với phương châm “4 cùng”, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Quảng Đức đã xác định “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt” và “nghe dân nói, nói cho dân hiểu, làm cho dân tin”; tiếp tục triển khai các mô hình, chương trình, công trình, việc làm có ý nghĩa thiết thực, hiệu quả, góp phần nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho nhân dân khu vực biên giới.
Bộ đội biên phòng gần dân, giúp người dân tin tưởng, gắn bó và tích cực, chủ động tham gia các phong trào, mô hình phát triển kinh tế, xã hội gia đình và tại địa phương. Trong 5 năm qua, Đồn Biên phòng Quảng Đức đã phối hợp xây dựng 21 ngôi nhà “Mái ấm Biên cương”, nhận đỡ đầu 8 học sinh trong chương trình “Nâng bước em tới trường - Con nuôi đồn Biên phòng”. Đồn biên phòng trở thành mái ấm yêu thương cho các học sinh khó khăn trên địa bàn xã. Ngược lại, bà con dân bản là gia đình lớn, là mái ấm biên cương, là anh em ruột thịt của những chiến sĩ biên phòng.
Đại úy Ngô Đức Mạnh, Trạm phó Trạm biên phòng cửa khẩu Bắc Phong Sinh, Đồn biên phòng Quảng Đức, cho biết: Sự gắn bó đó đã tạo nên sức mạnh tổng hợp bảo vệ chủ quyền an ninh biên giới, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống cộng đồng nhân dân trên địa bàn ngày càng khởi sắc.
Cùng với phát triển kinh tế, Quảng Đức chú trọng chăm lo lĩnh vực văn hóa - xã hội. Công tác giảm nghèo đạt kết quả nổi bật. Đến hết năm 2025, Quảng Đức không còn hộ nghèo, hộ cận nghèo. Thu nhập và đời sống của người dân không ngừng được cải thiện. Công tác an sinh xã hội được thực hiện kịp thời, đúng đối tượng; giáo dục, y tế tiếp tục được quan tâm đầu tư. Các phong trào văn hóa quần chúng được tổ chức thường xuyên, góp phần giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc. Địa phương được đánh giá là vùng đất giàu tiềm năng tổ chức các lễ hội cộng đồng, phát triển du lịch văn hóa, sinh thái gắn với cửa khẩu và vùng biên. Ông Tằng Cắm Mằn, một người dân bản Vắn Tốc, xã Quảng Đức, kể: “Ngày hội Sóng Mun ở đây vui và ý nghĩa lắm. Các lễ hội vui tươi cũng là động lực để chúng tôi gắn bó hơn, cùng quyết tâm hỗ trợ, giúp đỡ nhau trong cuộc sống, cùng nhau lao động, sản xuất để xây dựng bản làng ấm no”.
Quảng Đức hôm nay không chỉ giữ vững chủ quyền, mà còn là một xã biên giới năng động, giàu tiềm năng, giàu bản sắc văn hoá, vững vàng bước vào giai đoạn phát triển mới. Ông Trần Văn Tâm, người dân thôn Hải Thành, chia sẻ: "Chúng tôi rất kỳ vọng vào sự vươn mình của xã Quảng Đức mới. Việc mở rộng địa giới hành chính không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý, điều hành, mà còn mở ra dư địa lớn để phát huy lợi thế vùng biên, đặc biệt là tiềm năng phát triển kinh tế cửa khẩu".
Sự đổi thay của Quảng Đức hôm nay là minh chứng sinh động cho sức mạnh của lòng dân nơi biên cương. Với định hướng phát triển rõ ràng, sự đồng thuận cao và quyết tâm lớn, Quảng Đức đang từng bước hiện thực hóa khát vọng trở thành một mảnh đất ấm no, giàu mạnh trên vùng biên giới Quảng Ninh.
