Từng là cái nôi của phong trào cách mạng, nơi ghi dấu sự ra đời của Huyện uỷ Hoành Bồ, sau 70 năm xây dựng và phát triển, nay xã Sơn Dương (huyện Hoành Bồ) đang đổi mới từng ngày, đi lên với những bước phát triển nhanh, toàn diện và vững chắc.
Đến Sơn Dương hôm nay, đi trên các trục đường liên thôn đã được cứng hoá, ngắm những ngôi trường, nhà văn hoá thôn và cả những ngôi nhà của người dân được xây dựng khang trang; những ruộng mía, vườn ổi trải dài xanh mát mắt, ít ai tưởng tượng được rằng nơi đây vài chục năm trước đã từng là khu căn cứ cách mạng với nhiều chiến công đáng nhớ.
Trong cả hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, Sơn Dương đều được chọn làm khu căn cứ cách mạng và khu sơ tán của nhiều cơ quan, đoàn thể của tỉnh. Nơi đây, Đại đội Hồ Chí Minh - đơn vị vũ trang đầu tiên của Khu mỏ đã được thành lập. Cũng tại đây, tháng 1-1947, 34 chiến sĩ của Đại đội đã anh dũng hy sinh trong trận chống càn bảo vệ an toàn cho cơ quan đầu não của tỉnh. Rồi trong cuộc kháng chiến chống đế quốc Mỹ từ 1964-1968, Sơn Dương là điểm sơ tán an toàn của huyện Hoành Bồ và Bộ Tư lệnh Quân chủng Hải quân, Quân khu Đông Bắc... Những mốc son lịch sử hào hùng trên mảnh đất cách mạng Sơn Dương đã ghi tạc vào sự nghiệp chống giặc ngoại xâm giành độc lập dân tộc của quân dân vùng mỏ. Với những đóng góp to lớn trong hai cuộc kháng chiến, năm 2005, UBND tỉnh đã cấp Bằng Di tích lịch sử cách mạng cấp tỉnh cho Khu căn cứ cách mạng xã Sơn Dương. Tháng 12-2010, xã lại vinh dự được đón nhận danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Là người con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất này, ông Hoàng Tiến Hồng (78 tuổi, ở thôn Vườn Rậm), nguyên Bí thư Đảng uỷ xã Sơn Dương đã chứng kiến những giai đoạn lịch sử thăng trầm của quê hương. Ông tâm sự: “Những năm kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, nhân dân xã cùng nhau tham gia nuôi giấu cán bộ, đóng góp sức người, sức của phục vụ cách mạng. Trai tráng trong xã cũng hăng hái nhập ngũ chi viện sức người, sức của phục vụ kháng chiến... Chứng kiến những năm tháng đã qua, nhìn Sơn Dương ngày một phát triển, tôi càng thêm tự hào về truyền thống cách mạng của quê hương mình”.
Phát huy truyền thống cách mạng vẻ vang, những năm qua cấp uỷ, chính quyền và nhân dân xã đang nỗ lực đẩy nhanh phát triển kinh tế - xã hội. Từ đó, xã đã có bước đột phá trong chuyển dịch cơ cấu cây trồng, khai thác hiệu quả tài nguyên đất đai, sức lao động của con người bằng những mô hình hiệu quả như: Trồng mía, thanh long ruột đỏ, ổi Đài Loan, hoa ly, chăn nuôi gà, lợn rừng... Những diện tích trồng lúa kém hiệu quả đã được người dân chuyển đổi sang trồng mía, dứa, dưa hấu... mang lại giá trị kinh tế cao. Hiện toàn xã có gần 55ha trồng mía; tổng diện tích trồng cây ăn quả của xã đạt khoảng 68ha, với trên 30ha ổi, 35ha dưa các loại, 6ha thanh long ruột đỏ, 5ha cam Đường Canh, bưởi da xanh... Nhờ đó, thu nhập của người dân không ngừng được nâng lên. Tính riêng năm 2016, bình quân thu nhập đầu người trong xã đạt 30 triệu đồng/người, tăng 10% so với năm 2015.
Đặc biệt, thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới (NTM), xã đã có nhiều giải pháp để khai thác, phát huy tốt những tiềm năng, lợi thế của địa phương. Bằng sự chung sức, chung lòng, các tiêu chí xây dựng NTM đã được nhân dân tích cực tham gia, nổi bật là người dân tình nguyện hiến trên 4.000m2 đất để xây dựng các công trình như: Nhà văn hoá, đường liên thôn, liên xóm, đường nội đồng... Tới nay, các trục đường liên thôn tại 12/12 thôn của xã đã được cứng hoá; các cấp học từ mầm non đến THCS đều đã có trường mới khang trang. 2 trường mầm non và tiểu học trên địa bàn đã đạt và giữ vững chuẩn quốc gia giai đoạn 1. Sơn Dương đã đạt xã chuẩn NTM từ năm 2015. Đồng chí Đặng Văn Chương, Phó Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch UBND xã cho biết: “Dù vẫn còn nhiều khó khăn, nhưng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Sơn Dương quyết tâm đoàn kết, phát huy truyền thống quê hương cách mạng anh hùng, chung sức, đồng lòng phấn đấu giành được nhiều thắng lợi hơn nữa trên bước đường xây dựng quê hương. Đặc biệt trong năm nay, xã sẽ đẩy mạnh thực hiện cải cách hành chính, nâng cao kỷ luật, kỷ cương trong đội ngũ cán bộ, công chức theo chủ đề chung của tỉnh, địa phương”.
Về Sơn Dương dịp kỷ niệm 70 năm Ngày thành lập Đảng bộ huyện Hoành Bồ, chứng kiến những đổi thay trên vùng đất cách mạng, chúng tôi càng cảm nhận rõ sự tiếp nối truyền thống vẻ vang của cấp uỷ, chính quyền và nhân dân nơi đây, đang viết tiếp trang sử đầy tự hào của quê hương trong thời kỳ đổi mới.
Thuỳ Dương - Phương Loan
(Trung tâm TT-VH Hoành Bồ)
