Những năm qua, phong trào khuyến học, khuyến tài ở TX Quảng Yên khá phát triển và được nhiều dòng họ tích cực thi đua thực hiện. Trong đó, dòng họ Lê là một trong những dòng họ văn hóa điển hình, có nhiều đóng góp trong công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập địa phương.
Về nhà thờ dòng họ đúng dịp Ban Khuyến học dòng họ Lê họp thi đua khen thưởng, ông Lê Viết Thường, phụ trách công tác khuyến học, cho biết: Hằng năm, cứ đến ngày chạp tổ họ vào mùng 3 tháng Chạp và 4 tháng Giêng có đông đủ con cháu quây quần, dòng họ lại tổ chức khen thưởng cho các cháu có thành tích học tập xuất sắc trong năm nhằm tuyên dương, động viên con cháu dòng họ phát huy tinh thần hiếu học của ông cha. Trước đó một vài tháng, con cháu khắp trong, ngoài tỉnh gửi bằng khen, giấy khen về cho dòng họ để làm căn cứ khen thưởng. Để khích lệ tinh thần học tập của con cháu, dòng họ cũng đã ban hành quy chế khen thưởng rõ ràng. Mức thưởng từ 50.000-250.000 đồng/cháu, trong đó đỗ đại học được khen thưởng 100.000 đồng và thư khen của gia tộc, tốt nghiệp đại học và đỗ thạc sĩ được tặng tượng cử nhân, thư khen của gia tộc...
Để có nguồn lực động viên, khen thưởng cho con cháu, ngay từ khi thành lập Ban Khuyến học vào năm 2005, Quỹ Khuyến học của dòng họ Lê cũng ra đời. Trong những ngày chạp tổ hằng năm, dòng họ đều phát động con cháu đóng góp, cúng tiến cho Quỹ khuyến học. Ngoài ra, một số người học hành thành đạt đang sinh sống ở nhiều nơi trong cả nước về thăm quê thường xuyên ủng hộ cho nguồn Quỹ của dòng họ. Chính vì vậy, hơn 13 năm nay, Quỹ khuyến học dòng họ Lê luôn giữ ở mức 100-150 triệu đồng/năm, đã khen thưởng cho hàng trăm lượt học sinh, sinh viên vươn lên trong học tập. Song song với khen thưởng hằng năm, dòng họ cũng thường xuyên trích nguồn Quỹ động viên, khen thưởng đột xuất đối với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn, vươn lên trong học tập. Đối với những gia đình hộ nghèo, dòng họ trợ cấp kinh phí cho gia đình nuôi dạy các cháu ăn học với mức 300.000 đồng/cháu/năm; đồng thời tạo mọi điều kiện khuyến khích, động viên về vật chất, tinh thần giúp các cháu vươn lên trong học tập, rèn luyện.
Bằng nỗ lực của bản thân và sự tạo điều kiện, động viên giúp đỡ của gia đình, con em dòng họ luôn có ý thức vươn lên, thi đua học tập thành tài. Trong đó có 6 tiến sĩ, 37 thạc sĩ, hơn 300 cử nhân, nhiều cháu là học sinh giỏi các cấp. Điển hình như gia đình ông Lê Công Đức Thái, khu 3, phường Phong Cốc, có 4 người con đều có trình độ đại học, trong đó có 1 thạc sĩ. Ông Thái là bệnh binh 1/3 mất sức lao động, hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng vợ chồng ông vẫn vượt qua khó khăn, nuôi dạy cả 4 người con thành tài. Ông chia sẻ: “Gia đình tôi chỉ làm mấy sào ruộng, chăn con lợn, con gà cùng với số tiền trợ cấp của tôi để nuôi các con học hành nên rất vất vả. Tuy nhiên, chúng tôi quan niệm rằng sự học là quan trọng nhất nên cho dù có thế nào cũng phải cho các cháu học hành đến nơi, đến chốn. Hiểu được hoàn cảnh gia đình cũng như sự nỗ lực của cha mẹ, các con tôi đều chăm chỉ học hành, đỗ đạt đại học và đi làm thành đạt. Nhờ có học hành đàng hoàng, các cháu giờ còn giúp được cha mẹ xây nhà 2 tầng với đủ tiện nghi sinh hoạt”.
Ông Lê Viết Thường, phụ trách khuyến học dòng họ Lê, cho biết thêm: Nhờ quan tâm đến việc học tập mà trình độ dân trí của dòng họ Lê ngày càng được nâng lên, đời sống các gia đình đều ổn định, no đủ. Đến nay, 75% gia đình được công nhận gia đình văn hóa; 80% gia đình hiếu học... Nhiều hộ gia đình là điển hình phát triển kinh tế gia đình của địa phương với mức thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm. Hầu hết các gia đình đều tham gia các phong trào thi đua, đóng góp tích cực vào xây dựng nông thôn mới của địa phương...
Ngô Dịu
