Đầu năm học mới luôn là nỗi ám ảnh của nhiều cha mẹ học sinh với các khoản đóng học cho con. Nhiều trường học tại TPHCM đã thu tiền đầu năm với nhiều khoản nhiêu khê. Tại Hà Nội, một số trường cũng đã thu tiền học với chi phí cao chóng mặt.
Càng cận ngày khai giảng, ở TPHCM, các phụ huynh gặp nhau bên ly cà phê ở các quán cóc đều lắc đầu thở dài chỉ vì càng thêm tuổi, chi phí nhập học cho con em càng tăng. Năm học 2009-2010 đã khởi động, quy trình mua sắm phục vụ con em học tập lại bắt đầu. Có điều, chi phí năm sau luôn cao hơn năm trước. Chẳng những thế, các bậc phụ huynh còn “xanh mặt” vì những quy định độc quyền vô lý.
Ông Lê Đình S (trú tại Q.3) là phụ huynh cháu T vừa lên lớp 2 tại trường T (Q.10) vừa chìa tấm bảng màu xanh làm bằng giấy ép, kẻ những dòng kẻ như đầu mũi dao rạch, vừa lắc đầu ngao ngán: “Trông tấm bảng đơn giản như thế nhưng đi khắp các nhà sách cũng tìm chẳng ra đâu. Chỉ có bán tại trường thôi”. Chả nhẽ cả thành phố không có nổi một tấm bảng con con ấy sao, thật khó tin? “Làm được, nhưng nhà trường bảo không giống, không đúng tiêu chuẩn. Thôi thì mua quách ở trường cho xong. Khổ nỗi, chỉ dùng được nửa năm là hỏng. Lúc ấy tìm bảng thay thế là cả vấn đề. Thường phải đợi nhà trường sản xuất cả tháng mới xong”- ông S lại lắc đầu tiếp.
Đầu năm học này, ông S đã đóng 401.000đ để mua 3 bộ đồng phục và quần áo thể dục cho con. Không có những món hàng “thời trang độc quyền” của nhà trường, chú nhóc con ông S kể như không giống ai, thậm chí chả được học. Ai tiếc tiền hay nhà có tiệm may cũng “bó tay”, dù may y hệt cũng không có cách nào mua được phù hiệu, logo mà dán vào.
Sau màn đồng phục, ông S đã chi thêm 300.000đ cho sách, vở, bút, bao bì. “Những dụng cụ học tập này, tốt nhất là mua trong trường vì chúng “đồng bộ”. Mua lắt nhắt ở ngoài không giống nhau là rách việc”- ông S giải thích thêm – “Nhà trường có quy định mỗi quyển vở một màu khác nhau để học sinh dễ phân biệt. Tổng cộng có 8 màu và nhà trường cắt sẵn để bán. Nếu mua ở ngoài, tốn công cắt, lại không đúng màu. Chưa hết, ngoài vở phải có bìa kiến để giữ vở sạch, thêm một bìa cứng để lót tay học sinh nữa cơ”.
Thực là rối rắm, trên mỗi quyển vở đã buộc học sinh phải dán nhãn. Chẵng nhẽ học sinh lớp 2 không thể đọc nổi nhãn ghi vở gì mà phải thêm “công cụ hỗ trợ” là bìa màu. “Năm rồi con tôi học lớp 1, tuy cũng phải mua một loạt đồ dùng phục vụ học tập như hiện nay nhưng giá rẻ hơn, khoảng 500.000đ. Năm nay phải chi thêm 200.000đ rồi. Hàng loạt phí phải đóng sắp tới chẳng biết có “lên giá” hay không?”- ông S than thở.
Ông S - một người bố ngoài 40 nuôi con muộn, đang làm đủ nghề kiếm tiền. Sáng ông chạy xe ôm, tối trông cửa hàng điện thoại, lúc rảnh lại phụ vợ bán cà phê cốc vỉa hè... Và nỗi lo chuyện học hành của con trong những ngày sắp tới đối với ông S không phải thiếu cơ sở khi những chuyến xe ôm ngày càng ít ỏi.
Không riêng ông S, nhiều phụ huynh học sinh ở TPHCM, nhất là giới lao động đang phải chóng mặt trước các quy định “không trường nào giống trường nào”. Chị Nguyễn Thị Thúy V (trú tại Q. Thủ Đức) rất đỗi vui mừng vì cháu nhỏ học lớp 2 tại trường Từ Đức (Q. Thủ Đức) không phải mua đồng phục trong trường, mua ở đâu cũng được, chỉ cần theo tiêu chuẩn nhà trường đưa ra.
Là người buôn bán quần áo, chị mua đồng phục cho con với giá sỉ thật rẻ. Nhưng với cháu lớn học lớp 8 trường Bình Thọ (Q. Thủ Đức), mọi thứ đều phải “made in Bình Thọ”. Các bậc phụ huynh đang nhìn nhau tự hỏi điều gì làm nên bản sắc một ngôi trường?
Hà Nội: Cấm thu gộp các khoản
Tại Hà Nội, dù chưa đến ngày khai giảng nhưng để siết chặt hơn nữa tình trạng “loạn thu” đầu năm, Sở GD&ĐT Hà Nội đã gửi công văn yêu cầu các trường tăng cường công tác quản lý thu – chi tài chính đầu năm học. Theo đó, Ban Giám hiệu các trường niêm yết công khai tất cả các khoản thu – chi tới từng phụ huynh học sinh. Các khoản không thu gộp vào đầu năm học, tránh gây khó khăn cho phụ huynh học sinh. Riêng việc thu học phí có thể thu theo học kỳ hoặc theo từng tháng, tuỳ theo khả năng và nguyện vọng của phụ huynh.
Đối với các khoản thu khác như: quỹ đoàn đội, quỹ ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp và các loại tiền bảo hiểm... do các tổ chức thu. Ngoài các khoản thu theo quy định, tuyệt đối không được đặt ra các khoản thu khác. Đơn vị, trường học nào tự ý đặt ra các khoản thu trái với quy định sẽ bị xử lý nghiêm khắc, đồng thời phải hoàn trả cho phụ huynh học sinh.
Tuy nhiên, tại một số trường, tình trạng thu gộp các khoản hoặc “đẻ” ra nhiều khoản thu “trời ơi” vẫn còn tái diễn. Theo phản ánh của chị H (Khu tập thể Cầu Diễn), năm nay, con trai chị lên lớp mẫu giáo nhỏ ở Trường mầm non CD. Cầm “trát” đóng tiền tự nguyện đầu năm cho con mà chị tá hỏa. Mới học mẫu giáo nhỏ nhưng riêng Hội phụ huynh đã thu mỗi cháu đến 550.000đ với các khoản: Quỹ phụ huynh, quỹ khuyến học, tiền nước uống, tiền bình nóng lạnh, tiền bảo hiểm... Chị H cho biết, mọi người nộp, chị cũng nghiến răng đóng cho con nhưng không biết sau khi khai giảng, nhà trường lại tiếp tục thu thêm khoản gì nữa?
Chị Nguyễn Thị T (Khu tập thể Hoàng Cầu, Đống Đa) cũng cho biết, do trường của con gái chị là trường dân lập, cộng với việc thu tiền sớm ngay từ đầu tháng 8 nên vẫn thu gộp các khoản như: bảo hiểm, quỹ đoàn đội, quần áo đồng phục mùa đông - hè, tiền tham quan và hoạt động hàng tháng... tổng cộng 850.000đ.
Ngoài ra, trường cũng thu luôn tiền xây dựng trường đầu năm là 500.000đ. Như vậy, riêng cô con gái học lớp 2, chị T đã mất gần tháng lương. “Một gia đình lao động có thu nhập bình thường, khó có thể xoay một lúc ra ngần này tiền để đóng học cho các cháu”, chị T nói.
Theo chị T, ở Hà Nội hiện có tình trạng một số trường tổ chức in vở với tên và logo của trường. Cùng một chất lượng giấy như vở bình thường khác nhưng phụ huynh học sinh phải đóng tiền mua với giá cao hơn nhiều lần so với vở thường và ai không mua vở đúng quy định thì không được chấp nhận.
Yêu cầu này của nhiều trường đang đẩy phụ huynh lâm vào hoàn cảnh khó khăn: Mua thì đắt tiền mà không mua có thể con không được vào học.
