Xác định công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) (lần đầu) là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thời gian qua, TX Đông Triều tích cực triển khai, đẩy nhanh tiến độ thực hiện và đạt được kết quả cao. Tính đến hết ngày 21-3-2016, thị xã đã cấp GCNQSDĐ cho 74.145/77.202 hộ, đạt tỷ lệ 96,04%. Hiện địa phương còn hơn 2.000 hộ chưa được cấp GCNQSDĐ, trong số này có 1.753 trường hợp thuộc diện hồ sơ vướng mắc nhiều năm nay.
Chuyện ở xã Yên Thọ
Trong căn nhà cấp 4 cũ kỹ, ẩm mốc, màu sơn bạc phếch theo thời gian, bà Nghiêm Thị Gái (thôn Yên Sơn, xã Yên Thọ) chia sẻ: “Tôi là công nhân của Xí nghiệp Xây lắp 4. Từ năm 1973, chúng tôi được Xí nghiệp phân cho ngôi nhà tập thể để ở. Thời điểm Xí nghiệp giải thể, nhà tập thể được thanh lý cho các hộ dân. Tuy nhiên, sau này chúng tôi làm hồ sơ cấp GCNQSDĐ đều không được do đất chưa được bàn giao về địa phương quản lý. Không có GCNQSDĐ, chúng tôi không thể thực hiện được các giao dịch, thủ tục hành chính liên quan đến đất ở của gia đình. Căn nhà của tôi đã xuống cấp nhiều năm nay, nhưng tôi cũng chỉ dám sửa chữa tạm thời chứ không dám xây mới”.
Không chỉ gia đình bà Gái mà có tới 47 hộ dân thôn Yên Sơn gặp vướng mắc trong việc cấp GCNQSDĐ. Cán bộ địa chính xã Yên Thọ Nguyễn Như Quỳnh cho biết: “Nguyên nhân là do dù các hộ đã được Xí nghiệp Xây lắp 4 cũ thanh lý nhà tập thể, nhưng các hộ không cung cấp được giấy tờ thanh lý. Xí nghiệp này đã giải thể từ những năm 1992-1993, nhưng đến nay vẫn chưa có quyết định bàn giao đất cho địa phương quản lý, nên việc cấp GCNQSDĐ cho công dân không thực hiện được”. Cũng tương tự như trường hợp các hộ dân ở thôn Yên Sơn, 16 hộ dân thôn Thọ Tràng (xã Yên Thọ) được Xí nghiệp 201 thanh lý nhà tập thể, nhưng đến nay vẫn chưa có quyết định giao đất của cấp có thẩm quyền cho địa phương quản lý. Bên cạnh đó, trên địa bàn xã có 109 trường hợp cấp đất trái thẩm quyền thời điểm 2003-2006. Việc vi phạm của các cán bộ thời điểm ấy đã được xử lý theo quy định, nhưng đến nay việc giải quyết các thủ tục liên quan đến cấp GCNQSDĐ cho các hộ dân vẫn chưa thực hiện được.
Được biết từ năm 2012 trở về trước, xã Yên Thọ đã hướng dẫn người dân trên địa bàn hoàn thiện các thủ tục để được cấp GCNQSDĐ và có hơn 4.000 hộ đã được cấp. Tuy nhiên, đến nay vẫn còn 329 hồ sơ xin cấp GCNQSDĐ tồn đọng nhiều năm chưa giải quyết được do các vướng mắc như đã nói trên. Xã cũng đã có văn bản báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của huyện về các trường hợp này, nhưng đến nay vẫn chưa có cách giải quyết dứt điểm.
Để giải quyết vướng mắc trong cấp GCNQSDĐ
Theo thống kê của Phòng TN&MT thị xã, ngoài Yên Thọ, một số địa phương khác cũng còn nhiều hồ sơ vướng mắc trong công tác cấp GCNQSDĐ, như: Mạo Khê (601 hồ sơ), An Sinh (133 hồ sơ), Bình Dương (121 hồ sơ), Bình Khê (175 hồ sơ), Việt Dân (162 hồ sơ)... Các vướng mắc trong việc cấp GCNQSDĐ chủ yếu do liên quan tới đất của công ty, tổ chức đã giao, thanh lý nhà cho các hộ dân (279 trường hợp), có sự tranh chấp đất đai (54 trường hợp), không phù hợp quy hoạch (180 trường hợp), cấp trái thẩm quyền (519 trường hợp), không rõ nguồn gốc đất (259 trường hợp)...
Đông Triều đang xây dựng các phương án giải quyết tồn đọng trong cấp GCNQSDĐ. Với 279 trường hợp vướng mắc do liên quan đến đất của công ty, tổ chức đã giao, thanh lý nhà cho hộ dân; các dự án đã thu hồi đất; các tổ chức đã trả lại đất cho địa phương..., thị xã giao cho UBND các xã, phường rà soát cụ thể. Nếu các hộ nằm trong thửa đất thuộc dự án đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt quy hoạch (chưa có thông báo thu hồi đất, quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, không phù hợp với quy hoạch) và đã sử dụng đất từ trước thời điểm phê duyệt quy hoạch thì xem xét cấp GCNQSDĐ (căn cứ theo quy định tại khoản 1, điều 20 Nghị định 43/2014/NĐ-CP). Còn trường hợp có thông báo thu hồi đất hoặc quyết định thu hồi đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền thì sẽ không thực hiện việc cấp GCNQSDĐ (theo quy định tại khoản 6, điều 19, Nghị định 43/2014/NĐ-CP). Các trường hợp trước đây đất đã được giao cho tổ chức (các công ty nhà nước, nông trường, lâm trường...), nhưng các tổ chức đã giao cho hộ gia đình, cá nhân sử dụng và trả đất về cho UBND xã, phường, chưa có quyết định của cơ quan có thẩm quyền, thị xã chỉ đạo các xã, phường tổng hợp chi tiết, lên danh sách các hộ, thời điểm giao cho các hộ, thời điểm trả đất... để đề nghị UBND tỉnh quyết định thu hồi đất của các đơn vị và giao lại cho UBND thị xã quản lý, làm cơ sở thực hiện quy hoạch, cấp GCNQSDĐ cho các hộ dân. Với 519 trường hợp cấp đất trái thẩm quyền, Phòng TN&MT thị xã đề xuất việc lập hồ sơ xét cấp GCNQSDĐ cho các trường hợp có hoá đơn, chứng từ hợp lệ. Các trường hợp không chứng minh được nghĩa vụ tài chính, đề xuất thị xã chỉ đạo cơ quan chuyên môn xác định giá để thu tiền cấp quyền sử dụng đất cho các hộ...
Phó Trưởng phòng TN&MT thị xã Nguyễn Hoàng Trung, cho biết: “Các hồ sơ đề nghị cấp GCNQSDĐ còn tồn lại đa phần là những trường hợp vướng mắc, phải đề xuất, kiến nghị các cấp xem xét tháo gỡ trong nhiều năm. Đối với trường hợp thuộc thẩm quyền, chúng tôi tham mưu phương án để thị xã giải quyết. Còn trường hợp vượt thẩm quyền, thị xã có văn bản báo cáo Sở TN&MT và UBND tỉnh cho ý kiến chỉ đạo. Thời gian tới, chúng tôi sẽ tổ chức buổi làm việc cùng các sở, ngành nhằm tìm giải pháp tối ưu nhất tháo gỡ vướng mắc, khó khăn trên”.
Thanh Hoa
