Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 18A đoạn Hạ Long - Uông Bí có chiều dài khoảng 30,1km. Theo kế hoạch, ngày 30-6-2012 các địa phương phải bàn giao mặt bằng tuyến bên phải dự án và đến 30-12-2012 phải hoàn thành việc bàn giao mặt bằng trên toàn tuyến cho các đơn vị thi công. Tuy nhiên, do vướng mắc trong công tác bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) nên các địa phương đã không thực hiện được đúng kế hoạch. Để đảm bảo tiến độ của Dự án, UBND tỉnh đã yêu cầu các địa phương chậm nhất đến 15-4-2013 phải hoàn thành xong công tác GPMB, bàn giao đất sạch cho đơn vị thi công. Mặc dù vậy, đến nay mới có TP Hạ Long, TX Quảng Yên đã hoàn thành xong công tác bồi thường GPMB và bàn giao mặt bằng cho nhà thầu thi công; TP Uông Bí cơ bản hoàn thành công tác GPMB.
Theo ông Vũ Hữu Nhã, Giám đốc Trung tâm Phát triển Quỹ đất TP Hạ Long: Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh phải bàn giao mặt bằng trước Tết Nguyên đán 2013 cho nhà thầu, thành phố đã ưu tiên, tập trung cao độ cho công tác GPMB dự án. Bên cạnh huy động tối đa nhân lực, vật lực, thành phố còn tích cực vận động nhân dân trong vùng bị ảnh hưởng của dự án tự nguyện bàn giao mặt bằng. Với sự nỗ lực vào cuộc của cả hệ thống chính trị cùng việc thực hiện đúng, linh hoạt các chính sách bồi thường, hỗ trợ, đảm bảo lợi ích của nhân dân nên hiện nay TP Hạ Long đã hoàn thành công tác GPMB và là địa phương đầu tiên bàn giao toàn bộ mặt bằng dự án cho nhà thầu theo đúng tiến độ chỉ đạo của UBND tỉnh.
Về phía TX Quảng Yên, theo ông Trần Đức Thắng, Phó Chủ tịch UBND thị xã cho biết: Tổng chiều dài dự án đi qua địa phận Quảng Yên là 7,8km, với 530 hộ dân bị ảnh hưởng và tổng số đất bị thu hồi là 202.040m2. Trong quá trình thực hiện công tác bồi thường GPMB, do phát sinh nhiều đơn thư kiến nghị phức tạp nên kế hoạch bàn giao mặt bằng theo quy định của UBND tỉnh đã bị chậm trễ. Tuy nhiên, nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, vận động cũng như áp dụng đúng, đủ chế độ, chính sách của Nhà nước, hiện nay thị xã đã bàn giao xong mặt bằng cho chủ dự án.
Như vậy, cùng với TP Hạ Long, TX Quảng Yên là địa phương thứ hai đã hoàn thành công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án. TP Uông Bí là địa phương chậm bàn giao mặt bằng cho chủ đầu tư theo kế hoạch của UBND tỉnh, hiện vẫn còn một số khu vực chưa GPMB xong.
Theo báo cáo của TP Uông Bí, Dự án cải tạo, nâng cấp Quốc lộ 18A đoạn qua địa phận Uông Bí có tổng chiều dài toàn tuyến cần phải giải phóng mặt bằng là 10,36km đi qua 5 phường với tổng diện tích đất bị thu hồi 206.120m2. Số hộ dân bị ảnh hưởng khi thực hiện dự án này là 920 hộ, trong đó: Số hộ có đất bị thu hồi là 439 hộ và 481 hộ có cây cối, vật kiến trúc bị ảnh hưởng. Thực hiện nhiệm vụ được giao, TP Uông Bí đã khẩn trương xây dựng kế hoạch, chỉ đạo các phòng ban chuyên môn, các phường có dự án đi qua thực hiện đúng quy trình, quy định của Nhà nước, đồng thời tuyên truyền vận động người dân tích cực phối hợp với cơ quan chức năng trong việc bồi thường đền bù, bàn giao mặt bằng. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện đã phát sinh nhiều vướng mắc, bất cập, dẫn đến một số hộ dân khiếu nại, gây khó khăn cho công tác GPMB làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện dự án. Từ khi thực hiện bồi thường GPMB, TP Uông Bí đã nhận được 466 lượt đơn thư (trong đó chủ yếu tập trung ở phường Nam Khê) với các nội dung như: Đề nghị xác định giá đất đền bù, nguồn gốc đất, diện tích đất bị chiếm dụng, bố trí tái định cư… trong đó phức tạp nhất là việc xác định nguồn gốc đất. Cùng trên một vị trí, khu vực nhưng có rất nhiều nguồn gốc, giấy chứng nhận khác nhau về nguồn gốc, diện tích, loại đất... Một số hộ dân có đất thuộc hành lang giao thông do Nhà nước quản lý theo quy định không được đền bù nhưng vẫn làm đơn khiếu nại (trường hợp này chiếm khá đông với 322 hộ kiến nghị, chủ yếu tập trung ở phường Nam Khê). Đây cũng là khu vực khó khăn nhất trong công tác GPMB do người dân không chịu bàn giao mặt bằng, thậm chí có một số hộ đã nhận tiền đền bù nhưng vẫn chưa chịu bàn giao. Được biết ngày 7-12 vừa qua, TP Uông Bí đã phải tổ chức bảo vệ thi công tại phường Nam Khê.
Như vậy có thể thấy, do những phức tạp trong công tác GPMB, do nhận thức chưa đầy đủ của người dân, cộng với sự thiếu cương quyết của chính quyền địa phương đã làm ảnh hưởng đến tiến độ thi công của dự án. Đây là bài học mà các địa phương cần phải rút kinh nghiệm trong công tác GPMB, giải quyết đơn thư khiếu nại, tuyên truyền vận động người dân. Về phía người dân cũng cần phải nâng cao nhận thức về quyền lợi, trách nhiệm của công dân, không gây khó khăn cản trở chính quyền trong việc thực hiện các dự án vì lợi ích quốc gia, lợi ích xã hội.
Đặng Nhung
