Dự án đầu tư xây dựng công trình các tuyến đê ngăn mặn của 4 thôn, xã Đồng Rui (huyện Tiên Yên) được UBND tỉnh phê duyệt từ tháng 5-2010. Đến nay sau 2 năm triển khai xây dựng, dự án vẫn chưa hoàn thành. Qua tìm hiểu, nguyên nhân không chỉ do thiếu vốn...
Vốn nhỏ giọt
Trong vòng 3-4 năm trở lại đây, hệ thống đê tại xã đảo Đồng Rui bị biển tấn công, gây sạt lở, xâm nhập mặn nghiêm trọng. Sau trận lũ lịch sử tháng 9-2008 và một số đợt triều cường lớn, nhiều vị trí đê xung yếu đã bị hư hỏng nặng, kéo theo hàng trăm ha đất nông nghiệp và nuôi trồng thuỷ, hải sản bị ngập mặn; các hồ chứa nước ngọt phục vụ sinh hoạt, tưới tiêu cũng bị nhiễm mặn...
Trước sự cần thiết phải đầu tư xây dựng, nâng cấp tuyến đê ngăn mặn Đồng Rui, tháng 5-2010, UBND tỉnh đã ký quyết định phê duyệt Dự án với tổng mức đầu tư trên 62 tỷ đồng (từ nguồn vốn ngân sách T.Ư và ngân sách tỉnh). Mục tiêu đầu tư của Dự án nhằm đảm bảo chống tràn khi triều cường, bảo vệ trên 228ha đất canh tác nông nghiệp và trên 777ha nuôi thuỷ sản trong đê; đảm bảo an toàn cho 618 hộ dân xã Đồng Rui. Tuy nhiên cho đến nay, một số gói thầu và hạng mục công trình vẫn chưa triển khai, dẫn tới toàn bộ công trình bị chậm tiến độ.
Theo văn bản trả lời của UBND tỉnh, đến hết năm 2011, ngân sách tỉnh đã bố trí vốn cho Dự án là 8 tỷ đồng. Công trình thuộc danh mục các dự án vốn ngân sách tập trung giao về địa phương tại Quyết định số 4170/2011 của UBND tỉnh v/v phân cấp thẩm quyền quyết định đầu tư và hướng dẫn quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng nguồn vốn ngân sách địa phương đầu tư trên địa bàn tỉnh; Quyết định số 4168 (ngày 28-12-2011) v/v giao kế hoạch năm 2012. UBND tỉnh yêu cầu huyện Tiên Yên tự cân đối, bố trí vốn cho công trình từ nguồn kinh phí của tỉnh giao về cho địa phương năm 2012. Trao đổi với phóng viên, ông Vũ Hùng Thắng, Phó Chủ tịch UBND huyện Tiên Yên, cho rằng: “Với rất nhiều các dự án đã và đang triển khai trên địa bàn, huyện phải xác định thứ tự ưu tiên vốn. Trong khi đó nguồn vốn ngân sách tỉnh bố trí về địa phương đạt thấp so với kế hoạch, dẫn đến nhiều dự án như Dự án các tuyến đê ngăn mặn xã Đồng Rui phải vừa làm vừa chờ rót vốn”.
Các đơn vị thi công đều cho rằng, vướng mắc lớn nhất là thiếu vốn. Ông Nguyễn Văn Hoàng, Giám đốc Xí nghiệp Xây dựng Đức Minh (một đơn vị thi công tuyến đê Đồng Rui) cho biết: “Trong thời điểm các doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn như hiện nay, chúng tôi thật khó tự bố trí vốn để tập trung máy móc, nguyên vật liệu đẩy nhanh tiến độ thi công, nếu không có sự hợp tác của bên A theo như hợp đồng”. Được biết, đến thời điểm hiện tại, vốn cấp cho Dự án là 17 tỷ đồng (bằng 37%). Theo các đơn vị thi công, thì số vốn trên mới chỉ đủ chi trả một phần tiền đền bù và đắp mặt đê.
Không chỉ là tiền
Hiện đoạn đê thôn 4 đang thi công thì bị dừng lại. Nguyên nhân do vướng vào khu đất đầm của 1 hộ dân (hộ ông Lê Đình Tứ), dù đã chấp nhận phương án bồi thường, nhưng đến nay vẫn chưa nhận được tiền từ phía chủ đầu tư (UBND huyện Tiên Yên), nên chưa bàn giao mặt bằng. Giải thích vướng mắc này, lãnh đạo huyện Tiên Yên vẫn chỉ nêu một lý do: Thiếu vốn!
Tại đoạn đê thôn Thượng, đơn vị thi công cũng phải dừng lại hàng năm nay để chờ các cấp có thẩm quyền giải quyết kiến nghị của hộ bà Phạm Hải Nhạn, hộ bị thu hồi 38.804m2 đất giao cho Dự án. Theo đơn kiến nghị, bà Nhạn yêu cầu huyện Tiên Yên phải bồi thường bổ sung khoản “chi phí đầu tư vào đất” (theo Mục 5, Điều 9, Quyết định 499/2010 của UBND tỉnh). Trao đổi với phóng viên, lãnh đạo UBND huyện nhìn nhận: Việc bỏ sót chưa thực hiện chính sách “Bồi thường chi phí đầu tư vào đất” đối với hộ bà Nhạn cũng như một số hộ khác là do năng lực của đội ngũ cán bộ, nhất là tổ công tác giúp việc còn hạn chế. Hiện UBND huyện đang chỉ đạo tiến hành lập bổ sung phương án bồi thường theo quy định.
Như vậy, bên cạnh yếu tố vốn, nguyên nhân làm chậm tiến độ Dự án xây dựng các tuyến đê ngăn mặn xã Đồng Rui còn do yếu tố chủ quan từ phía địa phương. Theo hợp đồng ký kết với đơn vị thi công, thời gian thực hiện hoàn thiện công trình là 420 ngày, nhưng sau 2 năm, đơn vị thi công vẫn chưa được bàn giao đầy đủ mặt bằng để thực hiện Dự án.
Theo dự báo thì từ nay đến cuối năm còn khoảng 2 - 3 đợt triều cường lớn. Hơn 3.000 người dân xã đảo Đồng Rui vẫn đang sống trong nỗi lo nước biển dâng lên trong trường hợp xảy ra thiên tai. Bà con đang mong mỏi từng ngày tuyến đê sớm được xây dựng, hoàn thiện kiên cố để có thể yên tâm sản xuất và ổn định cuộc sống.
Nguyễn Quý
