LTS: Như tin đã đưa, trong 2 ngày 9 và 10-10-2007, tại Thủ đô Hà Nội diễn ra Đại hội Biểu dương gia đình hiếu học, dòng họ khuyến học toàn quốc lần thứ II năm 2007. Tham dự đại hội này, Quảng Ninh có 5 đại biểu (trong đó 1 đại biểu đại diện cho dòng họ khuyến học và 4 đại biểu đại diện cho các gia đình hiếu học). Nhân dịp này, Báo Quảng Ninh xin trân trọng giới thiệu 5 dòng họ, gia đình tiêu biểu đó.
Ông Phạm Văn Thiểm
Ông Phạm Văn Thiểm cho biết: “Họ Phạm xã Phong Cốc, Yên Hưng có từ năm 1434. Dòng họ chúng tôi là 1 dòng họ nhỏ so với 9 dòng họ hiện có ở xã; hiện có 121 hộ với 512 khẩu”.
Hoạt động khuyến học, khuyến tài của dòng họ Phạm bắt đầu từ tháng 11-1996. Sau khi nghe trên các phương tiện thông tin đăng tải tin thành lập Hội Khuyến học Việt Nam, Hội đồng gia tộc họ Phạm đã tổ chức họp buổi họp đầu tiên và đưa ra tiêu chí phấn đấu cho mỗi gia đình trong họ tộc là phải nuôi dạy con cháu, chăm ngoan học giỏi. Tuy nhiên khi ấy, hoạt động khuyến học, khuyến tài của dòng họ Phạm mới chỉ là vận động, động viên con cháu góp tiền để Hội đồng gia tộc khen thưởng các cháu học sinh giỏi vào các ngày tế tổ hàng năm. Đến năm 2001, dòng họ thành lập được Tổ Khuyến học. Năm 2002, Tổ Khuyến học phát triển thành Ban Khuyến học dòng họ. Lúc này, công tác khuyến học, khuyến tài của dòng họ đã thực sự lớn mạnh. Ban Khuyến học dòng họ đã đề ra các quy chế hoạt động, khen thưởng, phân công các cá nhân trong họ tộc phụ trách cụ thể từng mặt hoạt động. Để có kinh phí cho hoạt động khuyến học, khuyến tài, Ban Khuyến học dòng họ đã có nhiều cách vận động để xây dựng Quỹ Khuyến học như: Trích từ 15-20% Quỹ hương đăng; thu hội phí của các hội viên; vận động các doanh nhân, doanh nghiệp trong và ngoài họ tộc, các gia đình Việt kiều trong họ tộc, những gia đình có điều kiện ủng hộ… Bằng những cách đó, trong 10 năm hoạt động, Quỹ Khuyến học của dòng họ đã thu được trên 120 triệu đồng. Ban Khuyến học dòng họ đã tổ chức khen thưởng cho 340 lượt học sinh giỏi. Nhờ làm tốt công tác khuyến học, khuyến tài mà số cử nhân của dòng học đã được nâng lên từ 20 người (trước năm 1996) lên 55 người (năm 2007). Hiện toàn dòng họ có 87 gia đình được công nhận biểu dương là gia đình hiếu học cấp cơ sở, 32 gia đình hiếu học cấp huyện và 12 gia đình hiếu học cấp tỉnh.
Ông Nguyễn Ngọc Hồ
Đó là gia đình ông Nguyễn Ngọc Hồ ở tổ 33, khu Cầu Sến, Yên Thanh (Uông Bí). Gia đình ông có 5 người (2 vợ chồng ông và 3 người con) đều có bằng đại học.
Ông Hồ và bà Lan (vợ ông) đều là người dân xứ Nghệ. Năm 1967, rời trường phổ thông, ông Hồ khoác ba lô lên đường nhập ngũ. Năm 1977, ông xuất ngũ. Ông đã tự đọc sách, ôn lại kiến thức và đăng ký dự thi đại học. Sau 3 tháng ôn tập, ông thi đậu vào Đại học Bách Khoa (Hà Nội). Tốt nghiệp đại học, ông về công tác tại Công ty Than Uông Bí (TX Uông Bí). Vợ ông, bà Lan năm 1977, tốt nghiệp Đại học Sư phạm Vinh, được phân công về Trường THPT Uông Bí cho đến nay. Trong suốt quá trình công tác vợ chồng ông đều là cán bộ, viên chức gương mẫu, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Đặc biệt, bà Lan nhiều năm đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi, có học sinh giỏi cấp quốc gia.
Từ kinh nghiệm của mình, vợ, chồng ông Hồ đã nuôi dạy các con ăn, học thành đạt. “Chúng tôi cho rằng, tài sản quý nhất của mình là các con được học hành, có nhận thức, có trình độ hiểu biết”- Ông Hồ tâm sự: -“Hạnh phúc của gia đình là các con trưởng thành và thành đạt trong cuộc sống”. Hiểu được tâm tư nguyện vọng của bố, mẹ, các con của ông, bà đều cố gắng học hành, chăm ngoan, học giỏi. Người con đầu đã tốt nghiệp Đại học Nông nghiệp, người con thứ hai hiện là sinh viên năm cuối Đại học Mỏ - Địa chất, con út là sinh viên năm thứ 4 Đại học Kinh tế Quốc dân. Các con của ông, bà đều có dự định sẽ tiếp tục theo học chương trình đào tạo sau đại học.
Không chỉ giáo dục, động viên con cái trong gia đình học hành, thành đạt, ông Hồ còn là người tích cực tham gia công tác khuyến học, khuyến tài ở khu phố. Với sự giúp đỡ nhiệt tình của ông, nhiều học sinh là con gia đình thương binh, liệt sỹ có hoàn cảnh khó khăn đã cố gắng vươn lên trong học tập. Nhiều em từ chỗ học lực yếu đã vươn lên đạt học lực trung bình rồi khá, giỏi. Ông còn tổ chức phụ đạo miễn phí 3 môn Toán, Lý, Hoá cho nhiều cháu... Theo lời kể của bà con ở khu phố Cầu Sến, chỉ tính trong 10 năm gần đây, ông Hồ đã giúp đỡ, kèm cặp, phụ đạo cho trên 50 học sinh ở khu Cầu Sến và các khu lân cận. Trong đó, có 30 em từ học lực yếu, kém trở thành học sinh khá, giỏi; 20 em thi đỗ vào các trường đại học. Từ năm 2001 đến 2007, gia đình ông liên tục được công nhận là gia đình văn hoá xuất sắc.
Ông Nguyễn Văn Kim
Ông Nguyễn Văn Kim (thôn 4, Bình Ngọc, Móng Cái) tâm sự: “Là nhà giáo nên vợ chồng tôi hiểu được cái chữ quan trọng đến mức nào. Có một thời gia đình tôi rất khó khăn nhưng chính từ suy nghĩ cho con cần câu hơn cho xâu cá đã giúp chúng tôi nuôi dạy con cái nên người. Hiện các con tôi đều thành đạt. Đó là thành quả, là niềm tự hào của cả gia đình tôi”.
Vợ, chồng ông Kim đều là giáo viên tiểu học. Có một thời, vợ chồng ông phải rất vất vả bươn chải lo cho 7 miệng ăn trong gia đình (mẹ già, vợ, chồng ông và 4 người con). Ngoài thời gian lên lớp, ông bà còn tranh thủ vỡ đất, trồng rau, nuôi lợn, đánh bắt cá. Thời bấy giờ, chuyện học hành của bọn trẻ ở mảnh đất nghèo nằm giáp biên giới chưa được các bậc phụ huynh quan tâm nhiều. Số trẻ theo học cấp III của xã đếm trên đầu ngón tay. Vậy mà cả 4 người con của ông, bà vẫn chăm chỉ, cần mẫn đến lớp, thi đua nhau học tập. Ngoài thời gian đi học các con ông còn tranh thủ giúp đỡ bố, mẹ những công việc gia đình như: Nhặt rau, mót thóc, đi biển, bán hàng dong… Con gái lớn của ông bà có trình độ Thạc sỹ Văn học, hiện là Hiệu phó Trường THPT Trần Phú; người con thứ 2 có bằng Đại học Kinh tế Quốc dân, Cao đẳng Sư phạm, hiện là giáo viên Trường THCS Hoà Lạc; người con thứ 3 có bằng Đại học Y, hiện công tác tại Bệnh viện Đa khoa Móng Cái và đang theo học lớp Chuyên khoa I tại Hà Nội; người con út tốt nghiệp Đại học Kinh tế Đối ngoại, hiện là chuyên viên tổng hợp Văn phòng Thị uỷ Móng Cái.
Ông Đoàn Ngọc Liễn
Bà con ở khu I, thị trấn Đông Triều (Đông Triều) ai cũng tấm tắc khen gia đình ông Đoàn Ngọc Liễn, khâm phục tinh thần vượt khó của ông, bà để nuôi dạy 5 người con ăn học, thành tài. Gia đình ông, bà là tấm gương để nhiều gia đình học hỏi, noi theo trong phong trào khuyến học, khuyến tài.
Ngày nhỏ, gia đình ông Liễn rất nghèo. Cha, mẹ mất sớm, ông được các anh, chị cưu mang, đùm bọc. Năm 1959, ông xây dựng gia đình. Từ năm 1963 đến 1971, ông tham gia quân đội. Ông đã được tặng thưởng Huân chương Chiến sỹ vẻ vang hạng ba; Huân chương Kháng chiến hạng nhì; Huy chương vì sự nghiệp nông nghiệp phát triển nông thôn. Lần lượt 6 người con của ông, bà ra đời (người con thứ ba bị ảnh hưởng chất độc da cam), ông bà đã phải rất tằn tiện mới duy trì được 2 bữa ăn đạm bạc cho cả gia đình. Ngoài thời gian đi học, các con ông, bà tranh thủ vào rừng kiếm củi giúp bố, mẹ; đến tối, thắp đèn dầu học bài tới khuya. Ngay từ những ngày đó, ông, bà đã rất chú ý đến việc khuyến khích con cái học tập. Ông Liễn kể: “Cuối năm học, cháu nào có kết quả học tập đạt loại giỏi thì được bố, mẹ thưởng quần áo mới hoặc cặp sách, khăn mặt. Các cháu phấn khởi lắm, đều cố gắng thi đua học tập thật tốt để nhận phần thưởng”. Để có thêm điều kiện cho các con ăn, học, năm 1990 gia đình quyết định xây thêm chuồng lợn, đào ao nuôi ba ba, làm dịch vụ xay xát gạo, nghiền cám. Đến nay các con ông đều thành đạt. Người con cả hiện là bác sỹ chuyên khoa cấp 2 gây mê hồi sức Bệnh viện E (Hà Nội); người con thứ 2 là Trưởng Khoa Nhi Bệnh viện Đông Triều; người con thứ 4 tốt nghiệp Đại học Kinh tế Tài chính hiện là cán bộ văn phòng Đảng - Đoàn Dân Chính Đảng TP Hạ Long; người con thứ 5 tốt nghiệp Đại học Luật, hiện công tác tại Cục Hải quan tỉnh; người con thứ 6 là tiến sỹ viễn thông VTĐ, hiện đang nghiên cứu tại Mỹ.
Ông Triệu Lê Vinh
Gia đình ông Triệu Lê Vinh ở phố Minh Khai, Đầm Hà (Đầm Hà) có 5 người (2 vợ chồng ông và 3 người con) đều theo học ngành Sư phạm.
Ông Triệu Lê Vinh sinh năm 1953, tốt nghiệp Đại học sư phạm Toán; thạc sỹ chuyên ngành quản lý giáo dục, hiện là Hiệu trưởng Trường THPT Đầm Hà (Đầm Hà). Vợ ông, bà Phạm Thị Ngoan, sinh năm 1954, tốt nghiệp cao đẳng Sư phạm, hiện là giáo viên Trường THCS thị trấn Đầm Hà. Nối nghiệp bố, mẹ, 3 người con của ông, bà đều lần lượt thi đỗ vào các trường đại học sư phạm. Người con cả, tốt nghiệp Đại học Sư phạm Ngoại ngữ, hiện là phóng viên Tạp chí Kinh tế đối ngoại (Bộ Thương mại); người con thứ 2 là thạc sỹ chuyên ngành Vật lý, hiện là giáo viên Trường THPT chuyên Hạ Long (TP Hạ Long); người con út đang học năm cuối Sư phạm Thái Nguyên, chuyên ngành Hoá học.
Trao đổi về những kinh nghiệm nuôi dạy con cái, ông Vinh tâm sự: “Chúng tôi chỉ nghĩ đơn giản rằng, muốn con cái nên người, bố, mẹ phải là người gương mẫu, phải là tấm gương sáng để con cái noi theo và học tập. Bên cạnh đó phải luôn quan tâm, giáo dục động viên khuyến khích và tạo điều kiện giúp con, cháu học tập tốt”.
