(Tiến sĩ Nguyễn Anh Tuấn, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển du lịch, trò chuyện với phóng viên Trung tâm Truyền thông Quảng Ninh)
| TS Nguyễn Anh Tuấn. |
- Thưa ông, du lịch MICE (du lịch kết hợp hội nghị, hội thảo, triển lãm, tổ chức sự kiện...) đang là một trong những xu hướng phát triển của nhiều quốc gia trên thế giới. Với Quảng Ninh thì lợi thế du lịch MICE theo đánh giá của ông như thế nào?
+ Quảng Ninh là một trong những trung tâm du lịch đầy tiềm năng, một điểm đến an toàn, thân thiện, có đầy đủ kết cấu hạ tầng cần thiết để phục vụ và đáp ứng những dịch vụ chất lượng cho một lượng lớn khách có khả năng mua sắm và chi tiêu cao, đã trở thành một trong những điểm đến du lịch MICE quan trọng của Việt Nam.
Kết cấu hạ tầng của Quảng Ninh đã và đang phát triển nhanh với Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn, Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, cao tốc Hạ Long - Vân Đồn…, tạo thuận lợi cho du lịch phát triển. Hệ thống cơ sở lưu trú của Quảng Ninh cũng tăng trưởng nhanh, đến nay có khoảng 1.950 cơ sở lưu trú với hơn 32.600 phòng, trong đó có các khách sạn, resort cao cấp của các nhà đầu tư lớn như FLC Hạ Long, Vinpearl Hạ Long, Tổ hợp giải trí Hạ Long Marina, đáp ứng nhu cầu lưu trú cao cấp và tổ chức các sự kiện có quy mô lớn.
Quảng Ninh cũng là nơi đã đăng cai tổ chức nhiều sự kiện quốc tế như Hội nghị APEC 2017, Diễn đàn Du lịch ASEAN (ATF) 2019, đồng thời đã tổ chức nhiều sự kiện du lịch lớn như Năm du lịch quốc gia 2018, Festival biển, các chương trình nghệ thuật như Carnaval Hạ Long, các giải thi đấu bóng chuyền bãi biển quốc tế và trong nước, các chương trình biểu diễn nghệ thuật, tuần lễ liên hoan xiếc, lễ hội ẩm thực quốc tế - Hạ Long...
Du lịch MICE là loại hình mang lại nguồn thu cao cho nhà cung cấp dịch vụ nhưng đồng thời đòi hỏi chất lượng sản phẩm, dịch vụ cao, đẳng cấp và công tác tổ chức chuyên nghiệp. Điều này đồng nghĩa nguồn nhân lực cung cấp các sản phẩm du lịch MICE phải có trình độ, kĩ năng và nghiệp vụ chuyên môn cao để đảm bảo làm hài lòng khách hàng. Thời gian qua, đội ngũ nhân lực du lịch của Quảng Ninh đã được quan tâm đào tạo, nâng cao chất lượng, đáp ứng tốt nhu cầu tổ chức các sự kiện du lịch MICE. Một số doanh nghiệp lớn đã áp dụng những mô hình quản trị nguồn nhân lực tiên tiến, bài bản, làm tốt ngay từ các khâu tuyển chọn đầu vào, chú trọng đến công tác đào tạo bồi dưỡng. Chính vì thế, đội ngũ lao động được đào tạo bài bản, có chất lượng khá tốt, phong thái phục vụ chuyên nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm du lịch tỉnh Quảng Ninh nói chung và sản phẩm du lịch MICE nói riêng.
- Như vậy, theo đánh giá của ông thì Quảng Ninh có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển thị trường khách du lịch MICE?
+ Đúng vậy, với những lợi thế và tiềm năng lớn về tài nguyên thiên nhiên, kết cấu hạ tầng phát triển, nguồn nhân lực du lịch chất lượng, Hạ Long nói riêng và Quảng Ninh nói chung hoàn toàn có thể trở thành một trọng điểm phát triển du lịch MICE nếu có những định hướng đúng và bước đi, cách làm phù hợp, đáp ứng đúng và trúng nhu cầu thị trường đầy triển vọng này.
- Cũng theo ý ông, hẳn là du lịch MICE của Quảng Ninh hiện nay vẫn còn những vấn đề tồn tại, hạn chế? Đó là gì vậy, ông có thể nói rõ hơn không?
+ Có một sự thật phải được nhìn nhận lại rằng, du lịch Quảng Ninh mới chỉ dừng lại ở việc khai thác tập trung chủ yếu ở TP Hạ Long, đang “dựa dẫm” nhiều vào danh hiệu Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long khiến sản phẩm du lịch MICE còn thiếu đa dạng, chưa mở rộng ra các địa phương khác trong tỉnh. Điều này cho thấy, du lịch nói chung và tiềm năng du lịch MICE của tỉnh chưa được khai thác hiệu quả, chưa thực sự trở thành cầu nối để mở đường cho du khách tới nhiều điểm đến tiềm năng khác tại Móng Cái, Hoành Bồ, Đông Triều, Uông Bí, Cẩm Phả, Vân Đồn…
| Theo TS Nguyễn Anh Tuấn thì du lịch Quảng Ninh mới khai thác tập trung chủ yếu ở TP Hạ Long và “dựa dẫm” nhiều vào Di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long. |
Một vấn đề nữa là nguồn nhân lực. Như đã đề cập ở trên, nguồn nhân lực của tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực và có ưu thế cạnh tranh hơn so với nhiều địa phương. Tuy nhiên, nhìn vào bức tranh tổng thể hiện tại và mục tiêu phát triển du lịch Quảng Ninh có thể thấy, số lượng và chất lượng nhân lực du lịch của tỉnh còn thiếu và hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu, tốc độ phát triển cũng như những định hướng tương lai của tỉnh.
Một trong những nguyên nhân gây ảnh hưởng không nhỏ, đó là tính mùa vụ trong hoạt động kinh doanh du lịch của Quảng Ninh còn lớn. Điều này dẫn đến việc các doanh nghiệp kinh doanh du lịch, nhà hàng, cơ sở lưu trú và các dịch vụ bổ sung khác gặp khó khăn trong công tác tuyển dụng và đào tạo nhân lực. Chính vì thế, nhiều doanh nghiệp chưa thực sự chú trọng đào tạo nhân lực du lịch. Trong khi đó, nhân lực phục vụ du lịch MICE đòi hỏi trình độ, kỹ năng cao và chuyên nghiệp. Điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng sản phẩm du lịch nói chung và sản phẩm du lịch MICE nói riêng.
- Ông nghĩ du lịch Quảng Ninh cần làm gì để có thể giảm việc khai thác quá mức ở TP Hạ Long cũng như việc “dựa dẫm” vào Di sản vịnh Hạ Long?
+ Quảng Ninh là tỉnh có diện tích lớn, vừa là tỉnh miền núi, đồng thời là tỉnh ven biển, ngoài vịnh Hạ Long còn có nhiều tài nguyên tự nhiên và văn hóa độc đáo, hấp dẫn. Dư địa cho phát triển du lịch của tỉnh còn lớn. Những hoạt động sản xuất, sinh hoạt, tập quán, lễ hội của người dân, những di tích lịch sử, tín ngưỡng trải khắp các địa phương của tỉnh cũng như nét đặc trưng văn hóa các dân tộc cùng sinh sống nơi đây tạo nên rất nhiều sắc màu văn hóa đặc sắc, cuốn hút du khách trải nghiệm. Quảng Ninh còn được biết đến với nền “văn hóa công nhân mỏ” được hình thành và phát triển gần 150 năm nay. Chính những nét văn hóa đặc trưng này đã tạo nên sự hấp dẫn cho du lịch Quảng Ninh và cũng là chất liệu quan trọng để tạo nên những sản phẩm du lịch đặc thù, khác biệt cho vùng đất này. Do đó, đã đến lúc Quảng Ninh hướng mạnh ra các địa phương khác trong tỉnh để khai thác tiềm năng, lợi thế cho phát triển du lịch thay vì tập trung quá mức tại khu vực ven bờ vịnh Hạ Long như vừa qua.
| "Việc tổ chức các tour du lịch MICE đan xen, kết hợp cho du khách trải nghiệm văn hóa địa phương sẽ thúc đẩy du lịch MICE phát triển bứt phá, đa dạng hơn"-TS Nguyễn Anh Tuấn cho hay. |
Trên thực tế, du lịch trải nghiệm văn hóa địa phương ngày càng trở thành xu hướng phổ biến và thu hút sự quan tâm của du khách. Thời gian qua, du lịch trải nghiệm cuộc sống, văn hóa đặc trưng của người dân vùng biển đảo Quan Lạn, Minh Châu, vùng cao Bình Liêu; du lịch văn hóa tâm linh tại Yên Tử (Uông Bí), du lịch sinh thái làng quê tại Đông Triều, du lịch sinh thái và thể thao mạo hiểm tại Hoành Bồ…đã hình thành và bước đầu thu hút sự quan tâm của nhiều khách du lịch. Do đó, việc tổ chức các tour du lịch MICE trên cơ sở đan xen, kết hợp tổ chức cho khách du lịch trải nghiệm văn hóa địa phương sẽ thúc đẩy du lịch MICE nói riêng và du lịch Quảng Ninh nói chung phát triển bứt phá và đa dạng hơn.
Hơn thế, đối với du lịch Quảng Ninh, việc gia tăng các dịch vụ trải nghiệm văn hóa bản địa cho các đoàn khách MICE không đơn giản chỉ là để đa dạng hóa sản phẩm du lịch, thu hút khách, mà quan trọng hơn là hướng mở rộng không gian phát triển du lịch của Quảng Ninh ra các địa phương khác, tránh tập trung quá mức ở khu vực TP Hạ Long. Qua đó sẽ góp phần thúc đẩy phát triển du lịch cũng như kết cấu hạ tầng ở những địa phương khác trong tỉnh, góp phần tạo thêm nhiều việc làm cho người dân địa phương, tăng cường quảng bá những giá trị văn hóa truyền thống của tỉnh, trên cơ sở đó xây dựng hình ảnh, thương hiệu du lịch Quảng Ninh với những màu sắc thiên nhiên và văn hóa mới lạ, độc đáo, đa dạng, giúp nâng tầm du lịch Quảng Ninh trên thị trường trong nước và quốc tế.
- Xin cảm ơn ông về cuộc trò chuyện!
Phan Hằng (Thực hiện)
