(Ông Vũ Cẩm, Phó Chủ tịch thứ nhất Hội Khuyến học tỉnh trả lời phỏng vấn Báo Quảng Ninh).
+ So với các tỉnh, thành trong cả nước, Quảng Ninh thành lập Hội Khuyến học sau 8 năm. Đúng vào dịp kỷ niệm 50 năm chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (7-5-2004), tôi đã đề xuất với Ban Chấp hành lâm thời của Hội Khuyến học tỉnh đưa ra chủ trương phát huy tinh thần quyết chiến, quyết thắng của Điện Biên Phủ để nhanh chóng xây dựng, phát triển và đẩy mạnh hoạt động khuyến học, khuyến tài của Quảng Ninh. Mô hình hoạt động của Hội Khuyến học Quảng Ninh có sự khác biệt so với các nơi khác. Đó là những người làm khuyến học không chỉ là những người công chức, viên chức về hưu mà có cả những người đương nhiệm. Đặc biệt, những người đứng đầu tổ chức Hội từ cấp tỉnh đến cơ sở đều là lãnh đạo đứng đầu địa phương.
Với tinh thần quyết liệt, chỉ sau 5 năm Hội Khuyến học các cấp ở Quảng Ninh đã phát triển nhanh, mạnh với trên 226 nghìn hội viên, chiếm 18,86% dân số toàn tỉnh. Hội Khuyến học Quảng Ninh cũng có nhiều sáng tạo trong phát động các phong trào thi đua như: “Gia đình hiếu học; dòng họ hiếu học; đơn vị, doanh nghiệp hiếu học”; “Ba đỡ đầu” (đỡ đầu học sinh nghèo vượt khó, đỡ đầu học sinh giỏi thành tài; đỡ đầu học sinh khuyết tật vươn lên)… Những phong trào này đã góp phần thúc đẩy truyền thống hiếu học của người dân Quảng Ninh lên một bước phát triển mới. Khắp các huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh đều sôi nổi diễn ra các hoạt động khuyến học, khuyến tài như: Động viên, tặng học bổng cho học sinh nghèo vượt khó, học sinh giỏi; xây dựng xã hội học tập; động viên các thầy, cô giáo; tư vấn, phản biện, giám định công tác giáo dục… Hội Khuyến học huyện Tiên Yên vận động các doanh nghiệp tặng xe đạp cho học sinh nghèo ở xã Hà Lâu.
- Có được những kết quả đó chắc hẳn những người làm công tác khuyến học ở Quảng Ninh phải có “bí quyết”?
+ Nói vui thì có thể coi là “bí quyết” cũng được. Bởi người làm công tác khuyến học cần phải có “ tầm cao” tư tưởng và “tầm xa” trí tuệ. Hoạt động khuyến học không câu nệ chức danh, địa vị, tiền tài mà cần có tầm nhìn xa, thấu hiểu tương lai tiền đồ của dân tộc và của địa phương; phải sáng tạo, có cách làm mới và hành động quyết liệt; phải phát động được những phong trào và nêu khẩu hiệu vận động phù hợp với lòng dân như: phấn đấu trở thành “gia đình hiếu học” “gia đình có thạc sĩ, tiến sĩ” đồng thời, phấn đấu trở thành gia đình có “bàn tay vàng thợ giỏi”…
- Được biết từ khi thành lập đến nay, Hội Khuyến học tỉnh đã tổ chức Đại hội biểu dương các gia đình hiếu học vào năm 2006 và lần này là Đại hội thi đua khuyến học, khuyến tài. Ông có thể cho biết mục đích, ý nghĩa của Đại hội này?
+ Gia đình là tế bào của xã hội. Đại hội biểu dương “gia đình hiếu học” trước đây chú trọng: Biểu dương, động viên, tôn vinh những tế bào của xã hội học tập.
Đại hội thi đua khuyến học, khuyến tài lần này là một bước phát triển mới, cao hơn nhằm biểu dương, tôn vinh toàn diện, tất cả các yếu tố để đẩy nhanh tiến trình xây dựng xã hội học tập ở tỉnh. Chúng ta không chỉ tôn vinh, động viên, biểu dương các gia đình hiếu học mà còn tôn vinh, động viên, biểu dương các đơn vị hiếu học (Dòng họ, cơ quan, doanh nghiệp); các Trung tâm học tập cộng đồng - công cụ thiết yếu để xây dựng xã hội học tập; những người có công lớn trong phong trào “Ba đỡ đầu”, xây dựng Quỹ Khuyến học và những người có công lớn xây dựng tổ chức Hội Khuyến học từ những viên gạch đầu tiên.
Cùng với đó, Đại hội thi đua khuyến học, khuyến tài tỉnh Quảng Ninh sẽ tổng kết, đánh giá kết quả hoạt động của phong trào khuyến học và xây dựng xã hội học tập từ ngày đầu thành lập Hội đến nay; biểu dương, khen thưởng, tôn vinh những cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong phong trào khuyến học của tỉnh ta. Phong trào thi đua khuyến học, khuyến tài của Hội Khuyến học tỉnh là sự cụ thể hoá cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Đại hội sẽ tiếp tục phát động phong trào này lên một tầm cao hơn nữa; tổ chức Hội Khuyến học các cấp sẽ được củng cố vững mạnh hơn, làm vai trò nòng cốt và liên kết phối hợp các lực lượng để xây dựng một xã hội học tập ở Quảng Ninh. Tất cả các hoạt động của Hội trong thời gian tới sẽ hướng tới chào mừng các sự kiện chính trị trọng đại của đất nước, chào mừng Đại hội Đảng các cấp, Đại hội của Hội Khuyến học Việt Nam.
- Nói như vậy nghĩa là mục tiêu của khuyến học, khuyến tài chính là xây dựng xã hội học tập. Vậy theo ông, yếu tố nào là quan trọng nhất để xây dựng thành công xã hội học tập ở Quảng Ninh.
+ Trước hết cần thống nhất về khái niệm xã hội học tập. Xã hội học tập là một xã hội toàn dân tham gia học tập; xã hội được kết hợp chặt chẽ giữa hệ thống học tập ban đầu (trong các nhà trường cho thế hệ trẻ) với hệ thống học tập suốt đời (bên ngoài nhà trường cho người lớn).
Xã hội học tập phải có sự gắn kết chặt chẽ giữa giáo dục với nhiệm vụ kinh tế - xã hội, học đi đôi với hành; tạo cơ hội, điều kiện cho mọi người, ở mọi lứa tuổi, mọi trình độ được học thường xuyên, “học suốt đời” như lời Bác Hồ đã dạy. Vấn đề xây dựng xã hội học tập đã được Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX đề ra. Đó là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, của các cấp, các ngành. Hội Khuyến học được Đảng giao cho làm nhiệm vụ tham mưu, “làm nòng cốt, liên kết, phối hợp” các tổ chức, các lực lượng để xây dựng xã hội học tập. Theo tôi, yếu tố quan trọng nhất để xây dựng thành công xã hội học tập ở Quảng Ninh là việc tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng và sự quản lý của các cấp chính quyền; là việc huy động tất cả các yếu tố, nguồn lực để hình thành một xã hội học tập.
- Sau Đại hội gia đình hiếu học, Hội Khuyến học tỉnh đã phát động rất nhiều phong trào thi đua như “Gia đình hiếu học”, “Dòng họ hiếu học”, “Đơn vị hiếu học”, “Ba đỡ đầu”... Có thế nói những phong trào thi đua này góp phần làm nên những chuyển biến mạnh mẽ trong công tác khuyến học, khuyến tài của tỉnh trong thời gian qua. Vậy sau Đại hội thi đua khuyến học, khuyến tài lần nay, Hội sẽ tiếp tục xây dựng và phát động phong trào thi đua như thế nào?
+ Vấn đề sau Đại hội thi đua Khuyến học, Khuyến tài lần này là tiếp tục nâng cao chất lượng của các phong trào thi đua. Trong đó, đưa nội dung khuyến học, khuyến tài trở thành một nội dung của cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”. Nói cụ thể hơn thì Hội sẽ chú trọng đến phong trào thi đua học tập và làm theo tấm gương hiếu học, khuyến học của Bác.
Bên cạnh đó, Hội Khuyến học tỉnh sẽ phải cụ thể hoá hơn các phong trào thi đua đã được phát động trước đó. Chẳng hạn như: Phong trào “Gia đình hiếu học” không chỉ là lo cho con em học giỏi thành tài mà bản thân người lớn cũng phải tham gia học tập, theo phương châm “Cần gì học nấy”, “học suốt đời”, “học để biết” học để làm việc, học để làm người, học để thích ứng, để chung sống, để hội nhập, để khẳng định mình, để phát triển cá nhân và cộng đồng nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài. Nghĩa là nhà nhà học tập, người người học tập. Các dòng họ, cơ quan, doanh nghiệp hiếu học sẽ phát triển mạnh mẽ, từ thủ trưởng, giám đốc đến nhân viên, họ sẽ hiếu học hơn, họ là những người đang trực tiếp làm ra sản phẩm cho xã hội, cần nâng cao năng suất chất lượng và hiệu quả công việc. Chúng ta sẽ xây dựng một xã hội tri thức, lành mạnh, góp phần đẩy lùi các tiêu cực xã hội. Các “trung tâm học tập cộng đồng” cần được đầu tư, tổ chức học tập tốt hơn nữa. Phong trào “Ba đỡ đầu” sẽ góp phần làm thay đổi số phận của những người nghèo, người tàn tật, và góp phần tích cực hơn nữa vào việc bồi dưỡng nhân tài.
Hội Khuyến học cần được củng cố và phát triển mạnh mẽ hơn nữa thành một tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn và hiệu quả cao.
- Xin cảm ơn ông!
