Gần đây, trên địa bàn Quảng Ninh xuất hiện nhiều mô hình gắn mã QR cho cây. Đằng sau những chiếc mã nhỏ là một cách quản lý hoàn toàn mới, khi mỗi cây xanh dần có một "danh tính số", từ đó giúp truy xuất nguồn gốc, quản lý sinh trưởng và gia tăng giá trị của cây. Nhiều người gọi vui đây là cách "trò chuyện" với cây, bởi chỉ sau một lần quét mã, toàn bộ "hồ sơ" của cây đã hiện ra.
Công ty TNHH Thương mại, dịch vụ và xuất nhập khẩu Quy Hoa là một trong những đơn vị tiên phong triển khai mô hình này đối với vùng nguyên liệu trà hoa vàng. Tham gia dự án truy xuất nguồn gốc nông sản do Sở KH&CN và Sở NN&MT triển khai, doanh nghiệp đã gắn mã QR cho hơn 200 cây trà, hình thành hệ thống dữ liệu phục vụ quản lý vùng nguyên liệu.
Theo anh Phạm Văn Gia, Phó Giám đốc sản xuất Công ty TNHH Thương mại, dịch vụ và xuất nhập khẩu Quy Hoa, mỗi nhóm người sử dụng sẽ khai thác một lớp dữ liệu khác nhau từ mã QR. Công nhân theo dõi lịch cắt tỉa, chăm bón để chủ động chăm sóc; doanh nghiệp quản lý tình trạng sinh trưởng của từng cây; đối tác truy xuất quy trình sản xuất; còn người tiêu dùng có thể kiểm chứng nguồn gốc nguyên liệu, vùng trồng và chất lượng sản phẩm.
Công ty TNHH Thương mại, dịch vụ và xuất nhập khẩu Quy Hoa đang là đơn vị sản xuất các sản phẩm liên quan đến trà hoa vàng lớn nhất tỉnh, trong đó có một số sản phẩm OCOP 5 sao quốc gia. Trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp, sản phẩm trà hoa vàng được định hướng xuất khẩu ra thị trường nước ngoài, bao gồm cả những thị trường khó tính. Bởi vậy, việc công khai thông tin các khâu sản xuất, bao gồm công khai thông tin vùng trồng trà hoa vàng nguyên liệu thông qua mã QR là một tiêu chí bắt buộc và cũng là một khâu sản xuất hiện đại, hội nhập, đáp ứng nhu cầu của thị trường.
Theo các quy định hiện nay, việc tạo mã QR cho các sản phẩm, bao gồm mã QR cho cây đã được hướng dẫn cụ thể. Các cơ sở sản xuất sẽ là đơn vị cung cấp, nhập và cập nhật dữ liệu, đồng thời tích hợp dữ liệu trong mã QR thông qua nền tảng phù hợp và những mã QR này được cơ quan thẩm quyền phối hợp thẩm định. Hiện nay không chỉ có trà hoa vàng Quy Hoa, nhiều đơn vị khác trên toàn tỉnh cũng đã và đang tích cực phối hợp với các đơn vị chức năng, hoặc chủ động thực hiện lộ trình gắn mã QR trên cây trồng.
Đáng chú ý, một số ban quản lý rừng đang muốn gắn mã QR trên những cây đặc hữu, cây cổ thụ, hoặc cây bố mẹ, nhằm tra cứu các thông tin về xuất xứ nguồn giống, vị trí tọa độ, các thông tin đặc điểm về giống, thời gian ra hoa, kết quả, sản lượng cho hạt… thậm chí là đặc điểm sinh học, giá trị cảnh quan và cả chỉ số lưu trữ carbon đang lưu giữ trong cây.
Một số cơ sở y tế y học cổ truyền, doanh nghiệp sản xuất dược phẩm truyền thống sẽ gắn mã QR cho cây thuốc nam, nhằm tra cứu thông tin về tên khoa học, công dụng, đặc điểm sinh học và giá trị sử dụng, từ đó từng bước số hóa dữ liệu dược liệu, phục vụ giáo dục, nghiên cứu và du lịch trải nghiệm. Còn một số nhà vườn muốn gắn mã QR lên hoa, cây cảnh, nhất là những cây cảnh quý, có thế dáng đẹp, có hoa nở độc đáo, mang giá trị công bố trên thị trường cao…
Gần đây nhất, xã Hoành Mô đang xúc tiến việc gắn mã QR cho một số cây di sản của địa phương. Theo Phó Chủ tịch UBND xã Hoành Mô Hoàng Kiên Trung, việc gắn mã QR sẽ giúp nhân dân và du khách hiểu hơn về cây xanh quanh mình, khơi dậy tình yêu thiên nhiên, nâng cao ý thức, chung tay bảo vệ cây di sản trong cộng đồng, nâng cao giá trị cây di sản, biến cây di sản thành một nguồn lực theo đúng hướng chiến lược phát triển của xã.
