Với đặc thù là xã đảo cách biệt đất liền, vấn đề nước sinh hoạt tại xã Cái Chiên luôn là nỗi lo thường trực của người dân và chính quyền địa phương. Các công trình cấp nước cũ hiện đã xuống cấp và không đủ đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng. Trước thực trạng này, UBND tỉnh Quảng Ninh đã đồng ý chủ trương nghiên cứu đầu tư tuyến ống dẫn nước sạch trực tiếp từ đất liền ra đảo, dự kiến triển khai trong giai đoạn 2025-2027 để đảm bảo nguồn nước ổn định cho bà con.
Nỗi lo thiếu nước trên đảo du lịch
Xã Cái Chiên có diện tích tự nhiên khoảng 2.589ha với 227 hộ gia đình, 728 nhân khẩu sinh sống. Cộng đồng dân cư tại đây gồm 3 dân tộc Kinh, Tày, Sán Dìu, trong đó người Kinh chiếm 99%, sinh sống chủ yếu bằng nghề nuôi trồng và đánh bắt hải sản.
Những năm gần đây, kinh tế của xã chuyển dịch mạnh sang dịch vụ du lịch. Từ năm 2016, lượng khách đến xã đảo tăng dần, trung bình mỗi năm đón từ 40.000 đến 60.000 lượt khách. Việc khách du lịch gia tăng là tín hiệu tích cực cho kinh tế địa phương nhưng cũng tạo áp lực lớn lên cơ sở hạ tầng, đặc biệt là nguồn nước sạch.
Thực tế hiện nay, nguồn nước sinh hoạt của người dân trên đảo chủ yếu phụ thuộc vào nước mưa và nước ngầm tự khai thác. Bà con thường sử dụng nước từ các giếng đào, giếng khoan hoặc tự bỏ tiền mua đường ống dẫn nước từ các khe núi về sử dụng. Tuy nhiên, nguồn nước này không ổn định. Trên địa bàn xã hiện chỉ có 02 hồ chứa nước ngọt: hồ Khe Đình với trữ lượng 0,07 triệu m3 phục vụ tưới tiêu và hồ Khe Dầu trữ lượng 0,09 triệu m3 phục vụ cấp nước sinh hoạt cho nhân dân.
Các hồ chứa này chủ yếu tích trữ nước mưa, không có nguồn sinh thủy từ mạch nước ngầm. Do đó, khả năng cung cấp nước phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết, không đảm bảo lưu lượng phục vụ sinh hoạt lâu dài cho nhân dân và du khách trên đảo.
Để giải quyết vấn đề nước sạch cho xã đảo, năm 2017, UBND huyện Hải Hà (cũ) đã phê duyệt chủ trương đầu tư công trình cấp nước sạch sinh hoạt tập trung xã Cái Chiên. Công trình có tổng mức đầu tư gần 15 tỷ đồng từ nguồn ngân sách của tỉnh hỗ trợ 70%, ngân sách của huyện 30%. Công trình này được thiết kế với các hạng mục gồm trạm bơm, nhà xử lý nước, đường công vụ và trạm biến áp... với công suất giai đoạn 1 là 400 m3/ngày đêm với mục tiêu cung cấp nước đạt quy chuẩn của Bộ Y tế cho toàn xã.
Tuy nhiên, năm 2020 sau khi công trình cấp nước sinh hoạt tập trung của xã khi được bàn giao đưa vào hoạt động thì gặp nhiều sự cố dẫn đến hỏng hóc. Do đặc thù thời tiết biển đảo, các thiết bị điện tử như hệ thống máy bơm, biến tần thường xuyên bị sét đánh hỏng. Nghiêm trọng nhất là sau cơn bão số 3 (bão YAGI) vào tháng 9/2024 vừa qua, hệ thống máy móc bị hư hại nặng, công trình xuống cấp và không còn đảm bảo chất lượng nguồn nước cung cấp.
Mặt khác, với định hướng phát triển đến năm 2030, dân số trên đảo dự kiến tăng lên khoảng 2.000 người, chưa kể lượng khách du lịch ngày càng đông. Hệ thống cấp nước cũ với công suất nhỏ và nguồn nước đầu vào không ổn định đã không còn phù hợp với nhu cầu thực tế. Việc đầu tư mới là hết sức cần thiết để đảm bảo vệ sinh, an sinh xã hội và thu hút đầu tư.
Phương án kéo đường ống nước từ đất liền ra xã đảo
Nhận thấy những hạn chế của nguồn nước tại chỗ, UBND xã Cái Chiên và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực II (Ban KVII) đã đề xuất phương án dẫn nước từ đất liền ra đảo.
Theo đó, ngày 31/10/2025, UBND tỉnh Quảng Ninh đã ban hành văn bản số 4092/UBND-XDMT về việc nghiên cứu, đầu tư công trình Tuyến ống cấp nước sạch từ đất liền ra xã đảo Cái Chiên. UBND tỉnh giao Ban KVII nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch, lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án theo quy định của Luật Đầu tư công.
Thực hiện chỉ đạo của UBND tỉnh, ngày 12/11/2025, Ban KVII đã có Tờ trình số 2331/TTr-BKVII gửi Sở Tài chính thẩm định chủ trương đầu tư dự án này. Dự án "Tuyến ống cấp nước sạch từ đất liền ra xã đảo Cái Chiên", thuộc nhóm C, lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật cấp III.
Dự án sẽ đầu tư tuyến ống truyền tải cấp nước bắt đầu từ đất liền (tại điểm cuối tuyến ống MC12 - D315 của Nhà máy nước Hải Hà) đi qua biển ra xã đảo Cái Chiên. Đồng thời xây dựng hệ thống trạm bơm, bể chứa và nâng cấp, mở rộng mạng lưới đường ống hiện có trên đảo. Công suất của hệ thống được tính toán để đáp ứng nhu cầu sử dụng là 3.000 m3/ngày đêm, trong đó nhu cầu nước sinh hoạt khoảng 2.000 m3/ngày đêm. Tổng vốn đầu tư 95,4 tỷ đồng từ nguồn ngân sách tỉnh.
UBND tỉnh cũng yêu cầu UBND xã Cái Chiên chủ động giải quyết việc sửa chữa công trình cấp nước hiện có theo thẩm quyền để phục vụ nhu cầu trước mắt của người dân.
Đối với dự án mới, UBND tỉnh giao Ban KVII đang phối hợp với Sở Xây dựng và Ban Quản lý khu kinh tế để điều chỉnh, cập nhật Quy hoạch phân khu xây dựng tỷ lệ 1/2000 Khu vực đảo Cái Chiên. Việc này nhằm xác định hướng tuyến ống cấp nước phù hợp nhất, đảm bảo tính ổn định và tiết kiệm chi phí lâu dài.
Công ty cổ phần nước sạch Quảng Ninh sẽ là đơn vị quản lý, vận hành và bảo trì công trình sau khi hoàn thành. Đơn vị này cũng đang hỗ trợ Ban KVII trong quá trình khảo sát, thu thập số liệu về địa hình, thủy văn và dân cư để lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư chính xác nhất.
Ông Đinh Quang Mạnh, Chủ tịch UBND xã Cái Chiên, cho biết: “Việc UBND tỉnh đồng ý chủ trương đầu tư đưa nước sạch từ đất liền ra đảo là tin vui lớn nhất đối với chính quyền và nhân dân xã Cái Chiên. Dự án sẽ được đầu tư xây dựng trong năm 2026 nhằm khắc phục những khó khăn, bất cập về nguồn nước sinh hoạt, thúc đẩy sự phát triển kinh tế-xã hội của địa phương, trong đó có phát triển du lịch bền vững”.
Việc đầu tư tuyến ống dẫn nước sạch từ đất liền ra đảo Cái Chiên là một giải pháp căn cơ. Khi dự án hoàn thành, nguồn nước sinh hoạt của người dân trên đảo sẽ không còn phụ thuộc hoàn toàn vào nước mưa, tình trạng thiếu nước vào mùa khô hay mùa du lịch cao điểm sẽ được giải quyết. Đây là điều kiện quan trọng để xã đảo Cái Chiên ổn định đời sống nhân dân và phát triển kinh tế bền vững trong thời gian tới.
