Báo động từ những con số
Theo báo cáo của LĐLĐ tỉnh, 6 tháng đầu năm trên địa bàn tỉnh xảy ra 20 vụ tai nạn lao động (TNLĐ) nghiêm trọng (tăng 9 vụ so với cùng kỳ), làm chết 19 người (tăng 7 người so với cùng kỳ), bị thương 41 người (trong đó có đến 40 người là công nhân Xí nghiệp Than Cẩm Thành (Công ty TNHH MTV Than Hạ Long-Vinacomin) bị ngạt khí CO). Trong số những vụ TNLĐ trên chủ yếu rơi vào ngành Than với 13 vụ, làm chết 12 người. Còn theo thông báo của Bộ LĐTBXH (ngày 10-2-2012), thì năm 2011, Quảng Ninh đứng thứ 5 toàn quốc xảy ra nhiều vụ TNLĐ chết người. TNLĐ đã mang đến những hệ luỵ cho gia đình, xã hội.
Vụ TNLĐ gần đây nhất xảy ra vào hồi 5h50’ ngày 2-7, tại mỏ Than Khe Tam, Công trường 04A, Công ty TNHH MTV 86 (Tổng Công ty Đông Bắc). Trong lúc các công nhân đang lắp đặt hệ thống máng cào ở lò nối giữa hai thượng, thì xảy ra vụ cháy khí mê tan, làm 4 công nhân thiệt mạng. Trước đó, chỉ trong ngày 14-2 đã xảy ra 2 vụ TNLĐ tại Xí nghiệp Than Hà Ráng và Xí nghiệp Than Cẩm Thành (Công ty TNHH MTV Than Hạ Long - Vinacomin), khiến 2 công nhân thiệt mạng...
Qua điều tra nguyên nhân dẫn đến những vụ TNLĐ cho thấy, nhiều doanh nghiệp (DN), nhất là DN vừa và nhỏ chưa tổ chức huấn luyện ATLĐ cho người lao động (NLĐ) theo đúng quy định, hoặc có tổ chức nhưng còn mang tính hình thức, nội dung huấn luyện chưa đi sâu vào lĩnh vực lao động đặc thù của DN. Tại nhiều DN, không có hướng dẫn quy trình vận hành thiết bị, nhất là những thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về ATLĐ, dẫn đến NLĐ không nắm chắc quy trình vận hành, để xảy ra tai nạn. Nhiều NLĐ, chủ sử dụng lao động chưa nhận thức đúng về tầm quan trọng của công tác AT-VSLĐ, PCCN, nên chưa có biện pháp thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, nhắc nhở, tự giác tuân thủ các quy định của nhà nước về ATLĐ, các quy trình, biện pháp làm việc an toàn. Ngay cả những người được đào tạo cơ bản về AT-VSLĐ, nhưng do chủ quan, thiếu ý thức chấp hành kỷ luật, nên đã gây ra những TNLĐ đáng tiếc cho bản thân và DN.
Thời gian qua, việc thanh tra, kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước về AT-VSLĐ cũng chưa được thường xuyên, liên tục; số cuộc thanh tra, kiểm tra về thực hiện pháp luật lao động tại các DN còn hạn chế. Do đó, chưa kịp thời phát hiện những vi phạm về quy định pháp luật, các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật ATLĐ, đã dẫn đến nhiều vụ TNLĐ nghiêm trọng xảy ra. Cùng với đó, việc xử lý những tổ chức, cá nhân liên quan đến các vụ TNLĐ nghiêm trọng chưa kịp thời và nghiêm khắc, nên chưa có tính răn đe, giáo dục.
Tăng cường tuyên truyền, kiểm tra
Những năm qua, các cơ quan chức năng, ban, ngành, đoàn thể đã chú trọng nhiều đến công tác tuyên truyền, thực hiện AT-VSLĐ. Các đơn vị, DN luôn quyết tâm, nỗ lực trong việc tổ chức thực hiện công tác bảo hộ lao động (BHLĐ). Các đơn vị: Than Khe Chàm, Nam Mẫu, Uông Bí, Đông Bắc, Hầm Lò 2, Cọc Sáu; TNHH Sản xuất nến cao cấp AIDI, Sợi hoá học Thế kỷ mới, Vina New Taprs, Công nghiệp Youngsun Wolfram Việt Nam; CP Viglacera Hạ Long; Nhà máy Dầu thực vật Cái Lân… đã đầu tư nhiều cho công tác BHLĐ. Đa số các đơn vị có phòng an toàn, phần lớn cán bộ làm công tác AT-VSLĐ có trình độ đại học; chi phí cho công tác BHLĐ năm sau tăng so với năm trước; công tác huấn luyện về AT-VSLĐ cho NLĐ được thực hiện rộng rãi… Riêng ngành Than có 99% số NLĐ được khảo sát đã qua huấn luyện; nội dung huấn luyện đảm bảo theo quy định pháp luật về AT-VSLĐ, quy trình, quy phạm kỹ thuật an toàn và phương pháp sơ cấp cứu cho người bị TNLĐ.
Theo một số cán bộ ngành Than, để đảm bảo ATLĐ, giảm thiểu TNLĐ, thì NLĐ, các đơn vị, DN cần nâng cao tính chủ động trong việc đề phòng TNLĐ, PCCN; quán triệt tư tưởng chỉ đạo “Nơi nào không an toàn, nơi đó không được đưa công nhân vào làm việc”. Các mỏ hầm lò phối hợp với các cơ quan tổ chức tư vấn, thiết kế, các chuyên gia trong và ngoài nước rà soát lại các công nghệ đang được áp dụng ở đơn vị, đảm bảo phù hợp với năng lực tổ chức thực hiện. Các đơn vị sản xuất chú trọng hơn công tác huấn luyện, bồi dưỡng kiến thức chuyên môn và kỹ năng làm việc cho đội ngũ cán bộ kỹ thuật, giám sát an toàn và chỉ huy sản xuất; tuyên truyền, giáo dục tự chủ về ATLĐ, trang bị sổ tay an toàn đến từng NLĐ… Các DN lấy biện pháp phòng ngừa là chính; đồng thời tăng cường công tác tự kiểm tra, kịp thời phát hiện và khắc phục những nguy cơ mất ATLĐ; tổ chức tốt công tác BHLĐ, đầu tư cải thiện điều kiện làm việc cho NLĐ. Hàng năm, các cơ quan, DN nghiêm túc tổ chức huấn luyện công tác AT-VSLĐ; đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao ý thức tự giác chấp hành các quy định về BHLĐ cho NLĐ, nhất là với NLĐ làm công việc nặng nhọc, nguy hiểm, độc hại.
Các cơ quan chức năng, các ban, ngành phối hợp chặt chẽ trong thanh tra, kiểm tra việc thực hiện các quy định của Nhà nước về AT-VSLĐ, PCCN ở tất cả các cơ quan, DN; trong đó, chú trọng các DN ngoài khu vực nhà nước, các lĩnh vực xây dựng, xây lắp, sửa chữa, khai thác đá, sử dụng điện, vật liệu công nghiệp, các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về ATLĐ.
Hằng - Huế
| Quan trọng nhất là công tác tuyên truyền, giáo dục Ông Phạm Hoài Ân, Trưởng Ban Chính sách pháp luật, LĐLĐ tỉnh: “Xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm ATLĐ” Để hạn chế TNLĐ, trước hết người sử dụng lao động cần tổ chức tốt công tác tuyên truyền, tập huấn, huấn luyện, nhất là đối với những công nhân ở vị trí có nguy cơ cao về TNLĐ; xây dựng kế hoạch đảm bảo ATLĐ, đầu tư trang thiết bị KHKT mới, đảm bảo môi trường sản xuất xanh, sạch, tránh tiếng ồn, tạo sự thoải mái về mặt tinh thần cho NLĐ; tránh tình trạng kéo dài giờ làm, làm thêm giờ gây mệt mỏi cho công nhân, dễ dẫn đến TNLĐ... Về phía NLĐ, cần nâng cao ý thức tự giác, trách nhiệm sản xuất, tránh TNLĐ cho bản thân và hậu quả cho DN. Các cấp công đoàn cần phát huy vai trò trong việc bảo vệ NLĐ, chú trọng công tác tuyên truyền ATLĐ, phát huy hơn nữa vai trò của các an toàn viên. Các cấp ngành, đoàn thể tham gia tích cực trong công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động, kiểm tra, giám sát việc thực hiện ATLĐ ở các DN, đơn vị sản xuất. Đặc biệt Nhà nước cần có chế tài mạnh hơn nữa để xử lý nghiêm đối tượng vi phạm ATLĐ. Ông Lê Văn Sử, Chánh Thanh tra Sở LĐTB&XH: “Văn bản về AT-VSLĐ cần đầy đủ, đơn giản, dễ thực hiện” Cần tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền về AT-VSLĐ; nâng cao trình độ tay nghề, tác phong công nghiệp cho NLĐ. Tăng cả về số lượng và chất lượng hệ thống cán bộ thanh tra, kiểm tra, giám sát về AT-VSLĐ. Các cơ quan, đơn vị, người sử dụng lao động quán triệt sâu sắc phương châm “phòng ngừa là chính”, thường xuyên tự kiểm tra, rà soát các vị trí sản xuất; chủ động đánh giá các nguy cơ có thể xảy ra TNLĐ và đề ra biện pháp phòng tránh, triển khai thực hiện quyết liệt. Các cấp, các ngành rà soát lại chức năng, nhiệm vụ trong công tác quản lý về AT-VSLĐ, tránh chồng chéo, dẫn đến khó khăn cho DN. Các cơ quan chức năng đầu tư sớm nghiên cứu, xây dựng Luật AT-VSLĐ; nâng cao chất lượng công tác xây dựng văn bản pháp quy về AT-VSLĐ với nội dung đơn giản, đầy đủ, thống nhất, dễ hiểu, dễ thực hiện. Các quy định về AT-VSLĐ phải khả thi, hạn chế việc DN thực hiện một cách đối phó, hình thức. Ông Nguyễn Văn Toản, Chủ tịch Công đoàn Công trường Khai thác 5, Công ty CP Than Mông Dương: “Phát huy vai trò của các an toàn viên” Trong ngành Than, yếu tố quan trọng quyết định thành công cho sản xuất kinh doanh là công tác ATLĐ. Vì vậy, anh em công nhân trong tổ luôn chủ động, tự giác nêu cao tinh thần “an toàn là trên hết”, luôn tích cực thi đua sản xuất an toàn. Đặc biệt phát huy tốt vai trò của các an toàn vệ sinh viên (ATVSV). ATVSV phải luôn gương mẫu trong công tác, thực hiện tốt những quy trình, quy phạm, biện pháp an toàn trong khi làm việc; chủ động tuyên truyền, vận động anh chị em trong tổ thực hiện tốt các quy định an toàn - BHLĐ, các quy trình, biện pháp làm việc, các vấn đề về an toàn trong lao động mà Công ty, đơn vị đề ra. An toàn viên nhắc nhở mọi người nêu cao ý thức tự bảo hiểm trong khi làm việc; kiên quyết đấu tranh với những người có hành vi làm bừa, làm ẩu, làm sai, làm tắt quy trình kỹ thuật; tuyên truyền vận động mọi người trong tổ thực hiện tốt hơn, hướng dẫn kinh nghiệm phòng tránh những nguy cơ tiềm ẩn gây TNLĐ, sự cố làm ách tắc sản xuất. Ông Bùi Huy Mao, cán bộ ATLĐ Công ty TNHH Công nghiệp Youngsun Wolfram Việt Nam: “Tuyên truyền, tập huấn thường xuyên” Công ty chúng tôi là đơn vị sản xuất quặng, nhiệt độ trong các lò nhiệt luôn ở mức cao. Để hạn chế TNLĐ, hàng năm chúng tôi đều lên phương án, xây dựng kế hoạch tập huấn AT-VSLĐ-PCCN. Trong đó chú trọng tuyên truyền nhận thức cho NLĐ hiểu, chủ động trong công tác phòng chống tai nạn. Chúng tôi tham mưu cho lãnh đạo ra quyết định thành lập ban chỉ huy chữa cháy cơ sở, đội chữa cháy; tập huấn nghiệp vụ, kỹ năng sử dụng phương tiện cấp cứu, cứu hoả tới từng an toàn viên; hàng tháng có báo cáo chấp hành về kỷ luật lao động, ATLĐ để các an toàn viên nắm, rút kinh nghiệm, hướng dẫn cho các anh em cùng tổ đội, tập huấn cho công nhân. Lãnh đạo và Công đoàn phối hợp tốt trong công tác bảo vệ NLĐ. Nhờ đó, nhận thức của NLĐ ngày càng được nâng cao, tự giác thực hiện công tác an toàn. Với khẩu hiệu “AT-VSLĐ vì hạnh phúc gia đình và phát triển bền vững của DN”, từ khi thành lập (năm 2008) đến nay, Công ty chưa để xảy ra vụ TNLĐ, cháy nổ nào. Huế - Hằng (Thực hiện) |