Năm 2025 – năm đầu tiên vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đánh dấu mốc đặc biệt đối với giáo dục Quảng Ninh. Với sự quan tâm, chỉ đạo sát sao của tỉnh, bên cạnh các nhiệm vụ tạo chuyển biến mạnh về chất lượng giáo dục đại trà, mũi nhọn, ngành đã chủ động đi trước, quyết liệt triển khai tinh gọn bộ máy, tổ chức, sắp xếp các cơ sở giáo dục công lập. Việc làm này dựa trên nguyên tắc đảm bảo điều kiện thực tế của từng địa bàn, với mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng dạy và học, vì lợi ích của học sinh. Đứng trước bối cảnh mới, giáo dục Quảng Ninh thể hiện rõ quyết tâm vượt khó, linh hoạt triển khai các giải pháp đồng bộ, nhằm thích ứng với mô hình mới, bám sát tinh thần chỉ đạo theo Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Quảng Ninh luôn xác định yếu tố con người là gốc rễ. Tỉnh quan niệm muốn có trò giỏi, trước hết phải có thầy giỏi. Vì vậy, nhiều cơ chế, chính sách được ban hành nhằm chăm lo cho học sinh, thể hiện sự quan tâm đến đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, thúc đẩy phát triển giáo dục đào tạo.

Trong đó, phải kể đến: Nghị quyết số 66/2025/NQ-HĐND ngày 17/7/2025 quy định nội dung, mức chi thực hiện Đề án Xây dựng xã hội học tập giai đoạn 2021 - 2030 và hỗ trợ người dân tham gia học xóa mù chữ trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; Nghị quyết số 68/2025/NQ-HĐND ngày 17/7/2025 quy định danh mục các khoản thu và mức thu, cơ chế quản lý thu chi đối với các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; Nghị quyết số 80/2025/NQ-HĐND ngày 17/10/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 68/2025/NQ-HĐND ngày 17 tháng 7 năm 2025 của HĐND tỉnh quy định danh mục các khoản thu và mức thu, cơ chế quản lý thu chi đối với các dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục trong các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh. 

Gần đây nhất, ngày 14/11 tại Kỳ họp thứ 33 (kỳ họp chuyên đề), HĐND tỉnh khóa XIV đã thông qua hàng loạt nghị quyết vô cùng ý nghĩa cho GD&ĐT, gồm: Quy định chính sách hỗ trợ sữa uống tại trường cho trẻ mầm non, học sinh tiểu học đang học tại cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2025-2030; quy định mức học phí đối với cơ sở giáo dục mầm non, cơ sở giáo dục phổ thông, cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục phổ thông công lập và hỗ trợ học phí đối với trẻ em mầm non, học sinh phổ thông, người học chương trình giáo dục phổ thông trong các cơ sở giáo dục tư thục trên địa bàn tỉnh.

Những chính sách đặc thù này đã góp phần thu hẹp khoảng cách, đảm bảo cơ hội học tập bình đẳng cho trẻ em ở mọi vùng miền. Qua đó, Quảng Ninh khẳng định quyết tâm tạo lập một nền giáo dục nhân văn, bền vững và tiên phong trong đột phá phát triển GD&ĐT, hướng tới xây dựng thế hệ trẻ toàn diện, năng động và sáng tạo.

Chị Phạm Thị Minh Thúy, phụ huynh học sinh Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (phường Hạ Long) chia sẻ: Mỗi ngày đến trường, tôi thường phải chuẩn bị thêm sữa và đồ ăn để con có đủ dinh dưỡng học 2 buổi. Nay tỉnh có chính sách hỗ trợ sữa uống cho học sinh, tôi rất vui mừng, cảm thấy yên tâm hơn. Tôi thấy đây là một chính sách rất thiết thực, các con được bổ sung đủ dinh dưỡng mới phát triển khỏe mạnh, có sức khoẻ học tập.

Cùng với việc ban hành kịp thời những chính sách đặc thù, tỉnh còn chú trọng xây dựng cơ sở vật chất phục vụ nhiệm vụ giáo dục đào tạo, thực hiện nghiêm túc Quyết định 1355/QĐ-UBND của UBND tỉnh ngày 23/5/2022 phê duyệt “Đề án cải tạo, sửa chữa, nâng cấp, hoàn thiện cơ sở vật chất ngành Giáo dục tỉnh giai đoạn 2022-2025”; Quyết định số 3135/QĐ- UBND ngày 27/10/2022 của UBND tỉnh phê duyệt danh sách 22 trường đầu tư theo tiêu chí chất lượng cao do các địa phương đề xuất giai đoạn 2022 - 2025. 

Đến tháng 11/2025, đã có 12 trường hoàn thành và đưa vào sử dụng. Hiện tại, các địa phương đang tích cực thi công, xây dựng, hoàn thiện đưa vào sử dụng các trường còn lại theo đề án đã được phê duyệt. Hết năm 2025, có 16 trường hoàn thành và đưa vào sử dụng, hết năm 2026 sẽ có 17 trường hoàn thành và đưa vào sử dụng. Những ngôi trường mới khang trang hơn, lớp học đầy đủ tiện nghi hơn đã và đang giúp các em học sinh được tiếp cận với nhiều phương pháp giảng dạy tiên tiến hơn.

Nhanh chóng thực hiện thông báo kết luận số 81-TB/TW ngày 18/7/2025 của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng trường học tại các xã biên giới đất liền, đầu tháng 11, Quảng Ninh đã tổ chức lễ khởi công đồng loạt xây dựng 6 trường (1 trường TH&THCS và 5 trường phổ thông nội trú TH&THCS) tại các xã biên giới đất liền.

Đáng chú ý, ngành cũng tích cực tham mưu đầu tư, mua sắm trang thiết bị dạy học và cơ sở vật chất trường học, củng cố mạng lưới trường lớp, đáp ứng điều kiện dạy và học trên địa bàn tỉnh, nhất là đảm bảo điều kiện tối thiểu để triển khai thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018.

Từ phương châm “đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho tương lai”, năm nay, ngành GD&ĐT Quảng Ninh đã kiên trì đổi mới với tinh thần quyết liệt nhưng cũng rất linh hoạt. Không chỉ tập trung đầu tư cơ sở vật chất, mở rộng trường lớp mà còn chú trọng lắng nghe, nhận diện những khó khăn cụ thể ở từng đơn vị, từng địa phương để có giải pháp tháo gỡ phù hợp. Sự kiên nhẫn và cách làm bền bỉ ấy đã tạo nên những chuyển biến rõ rệt. 

Tỉnh đã quyết liệt triển khai tinh gọn bộ máy, tổ chức, sắp xếp các cơ sở, đơn vị y tế, trường lớp. Trong đó, với sự chỉ đạo quyết liệt, sát sao, kịp thời, khẩn trương của tỉnh, đến ngày 15/10/2025, toàn tỉnh đã hoàn thành việc sắp xếp, sáp nhập giảm 280/570 (49,12%) cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên công lập. Trong đó: Khối trực thuộc UBND cấp xã: thực hiện sắp xếp 477/520 trường thành 212 trường, giảm 265/520 trường, đạt 51%. Cụ thể theo từng cấp học như sau: Mầm non: giảm 98/185 trường (53%); tiểu học: giảm 100/152 trường (66%); THCS: giảm 87/127 trường (68,5%); tiểu học và THCS: giảm 21/56 trường (37,5%), đồng thời trong quá trình sắp xếp, sáp nhập hình thành 41 trường liên cấp tiểu học và THCS.

Khối trực thuộc Sở GD&ĐT, sắp xếp 18 cơ sở giáo dục thành 3 cơ sở giáo dục, giảm 15/50 cơ sở giáo dục. Trong đó: THPT: sắp xếp 4 trường thành 2 trường, giảm 2 trường; Giáo dục thường xuyên: sắp xếp 13 trung tâm GDNN-GDTX và 1 Trung tâm HN&GDTX thành 1 trung tâm GDNN-GDTX, giảm 13 trung tâm.

Việc sắp xếp được triển khai bài bản, đúng quy trình, tuân thủ nghiêm chủ trương của trung ương và tỉnh, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa bàn, không làm gián đoạn, ảnh hưởng đến hoạt động học tập của học sinh, mục tiêu cao nhất là nâng cao chất lượng dạy và học, vì lợi ích của học sinh.

Quá trình thực hiện sắp xếp, Sở GD&ĐT hướng dẫn, đề nghị UBND cấp xã chỉ đạo các cơ sở giáo dục ổn định tổ chức, kiện toàn bộ máy và quản trị nhà trường; tiến hành phân công, bổ sung, điều chỉnh nhiệm vụ đối với cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên phù hợp với vị trí việc làm, bảo đảm phân định rõ trách nhiệm, tránh chồng chéo hoặc bỏ trống nhiệm vụ. Chủ động rà soát cơ cấu môn học, số lượng giáo viên và nhu cầu thực tế để đề xuất bổ sung số lượng người làm việc, chỉ tiêu hợp đồng lao động năm 2026 theo hướng dẫn của Sở Nội vụ. Các cơ sở giáo dục chú trọng các giải pháp quản lý chuyên môn phù hợp với quy mô nhà trường sau sáp nhập; rà soát, đánh giá hiện trạng cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học sau sắp xếp, sáp nhập; xây dựng phương án sử dụng, cải tạo, sửa chữa cơ sở vật chất tiếp tục có giải pháp xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia.

Đứng trước bối cảnh mới, bước sang năm 2026, đặt ra không ít thách thức với ngành GD&ĐT Quảng Ninh, đòi hỏi toàn ngành tiếp tục có những giải pháp căn cơ, bài bản, tham mưu sát cho tỉnh những chính sách mới phù hợp với thực tiễn, với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Đồng thời, phải bám sát tinh thần chỉ đạo Nghị quyết số 71-NQ/TW.

Theo đó, từ ngày 13/10, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã xây dựng Chương trình hành động số 03-CTr/TU thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW, với quan điểm chỉ đạo Phát triển giáo dục và đào tạo là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân. Nhà nước giữ vai trò định hướng chiến lược, kiến tạo phát triển, bảo đảm nguồn lực và công bằng trong giáo dục; bảo đảm đủ trường, đủ lớp, đủ giáo viên đáp ứng nhu cầu học tập của người dân. Toàn xã hội có trách nhiệm chăm lo, tham gia đóng góp nguồn lực và giám sát phát triển giáo dục.

Việc phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội trong giáo dục, đào tạo phải được quan tâm. Người học là trung tâm, là chủ thể của quá trình giáo dục và đào tạo; nhà trường là nền tảng, nhà giáo là động lực, quyết định chất lượng giáo dục, đào tạo. Thực hiện phương châm “thầy ra thầy, trò ra trò” trên các mặt đạo đức, nhân cách, tri thức; kiên quyết chấn chỉnh tiêu cực trong giáo dục, coi trọng danh dự người thầy, tôn vinh người thầy trong xã hội.

Giáo dục, đào tạo phải bảo đảm “học đi đôi với hành”, “lý thuyết gắn liền với thực tiễn”, “nhà trường gắn liền với xã hội”. Giáo dục mầm non, phổ thông là nền tảng hình thành nhân cách, phát triến phẩm chất và năng lực người học. Giáo dục nghề nghiệp giữ vai trò then chốt trong phát triển lực lượng lao động kỹ năng cao. Giáo dục đại học là nòng cốt phát triển nhân lực trình độ cao, nhân tài, thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo phải bắt đầu từ đổi mới tư duy, nhận thức và thể chế. Tạo đột phá về nguồn lực, động lực và không gian mới cho phát triển giáo dục và đào tạo, nâng cao chất lượng; bảo đảm Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, lấy đầu tư công dẫn dắt, thu hút nguồn lực xã hội cho hiện đại hoá toàn diện hệ thống giáo dục quốc dân.

Giáo dục công lập là trụ cột, giáo dục ngoài công lập là thành phần quan trọng cấu thành hệ thống giáo dục quốc dân; xây dựng nền giáo dục mở, liên thông, bảo đảm cơ hội học tập công bằng, bình đẳng cho mọi người, đáp ứng nhu cầu xã hội, thúc đẩy học tập suốt đời. 

Bám sát chương trình hành động của BTV Tỉnh ủy, ngành phấn đấu năm 2026, có 93% trường đạt chuẩn quốc gia. Đồng thời, củng cố, nâng cao chất lượng: phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi; phổ cập giáo dục tiểu học, phổ cập giáo dục trung học cơ sở mức độ 3, xoá mù chữ mức độ 2. Phấn đấu ít nhất 92,5% người trong độ tuổi hoàn thành cấp THPT và tương đương.

Để hiện thực hóa những mục tiêu ấy, Sở GD&ĐT xác định sẽ tiếp tục chuẩn bị các điều kiện về đội ngũ, kinh phí, cơ sở vật chất, trang thiết bị thực hiện tốt chương trình giáo dục phổ thông 2018; tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho cán bộ quản lý, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên, nhân viên. Tăng cường giáo dục đạo đức, lối sống, kĩ năng sống, phổ biến giáo dục pháp luật, phòng chống tệ nạn xã hội, ma túy, tội phạm, công tác đảm bảo an ninh, an toàn trường học, phòng chống tai nạn thương tích cho học sinh, học viên.

Cùng với đó, chỉ đạo nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, phổ thông; tổ chức tốt việc thực hiện dạy và học 2 buổi/ngày. Duy trì và nâng cao chất lượng phổ cập giáo dục, xóa mù chữ. Tiếp tục kiện toàn công tác cán bộ tại đơn vị thuộc và trực thuộc Sở; thực hiện luân chuyển, điều động, bổ nhiệm cán bộ, công chức, viên chức, người lao động. 

Đặc biệt, tiếp tục xây dựng các Đề án, Nghị quyết trọng tâm của ngành. Đó là: Đề án hỗ trợ đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho khu vực kinh tế tư nhân; Nghị quyết sửa đổi nghị quyết số 07/2022/NQ-HĐND quy định nội dung, mức chi tổ chức các kì thi, cuộc thi, hội thi trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo tỉnh Quảng Ninh; Nghị quyết quy định chế độ thưởng, hỗ trợ trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi của tỉnh Quảng Ninh và một số chính sách ưu đãi đối với trường THPT Chuyên Hạ Long từ năm học 2026-2027. Bên cạnh đó, tiếp tục thực hiện chuyển đổi số trong ngành Giáo dục; công tác kiểm tra giáo dục; công tác phòng chống tham nhũng; giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo; truyền thông; cải cách hành chính; kiểm định chất lượng giáo dục; công nhận trường đạt chuẩn quốc gia.

Tin rằng, những giải pháp đồng bộ, cốt lõi sẽ “cánh cửa mới” để giáo dục tỉnh nhà bứt phá. Từng việc làm cụ thể đang góp phần tạo nên một diện mạo mới cho các trường học. Bằng bản lĩnh, trí tuệ và truyền thống hiếu học, thế hệ nhà giáo, học sinh hôm nay đang tiếp tục giữ vững ngọn lửa, giàu khát vọng, mở ra niềm tin vững chắc vào chặng đường phía trước, góp phần xây dựng Quảng Ninh phát triển bền vững./.