Hiện nay giáo viên mầm non phải đảm nhận khối lượng công việc lớn, trách nhiệm nặng nề, thời gian làm việc kéo dài, nhưng lương lại không đủ sống. Thực tế đó khiến nhiều cô giáo mầm non phải bỏ nghề...
Học sinh đông, khối lượng công việc lớn, song mức lương của giáo viên mầm non rất thấp.
Việc chị Trần Lệ Huyền, giáo viên Trường Mầm non Quang Trung (TX Uông Bí) bỏ việc không khiến nhiều người bất ngờ. Trước đó khá lâu chị đã đặt vấn đề này với nhà trường song với sự vận động tích cực của hiệu trưởng và các đồng nghiệp, cộng thêm hy vọng thời gian tới các cơ quan chức năng có chính sách nâng cao đời sống giáo viên mầm non nên chị tiếp tục cố gắng theo nghề. Tuy nhiên, đến tháng 10-2007, mặc dù rất luyến tiếc nghề song chị vẫn quyết định chuyển sang làm công tác văn phòng cho Công ty Kho vận Đá Bạc, một lĩnh vực không hề liên quan gì đến chuyên môn của chị, với mức thu nhập mỗi tháng trên 3 triệu đồng, so với mức lương hợp đồng khi còn dạy tại Trường Quang Trung, cao gấp 4 lần... Tương tự, chị Phạm Thị Nhung, giáo viên Trường Mầm non Phương Đông (TX Uông Bí) cũng đành lòng bỏ nghề sau hai năm gắn bó, để chuyển sang công việc chạy chợ, tuy bấp bênh nhưng bù lại có thu nhập từ 2-3 triệu đồng/tháng. Đã thế, chị còn bỏ nghề trong khi biết rằng chỉ thời gian ngắn nữa thôi, Trường Mầm non Phương Đông mới xây xong sẽ là ngôi trường đẹp và hiện đại bậc nhất TX Uông Bí. Khi chia tay trường, chị Nhung nghẹn ngào tiếc nuối...
Đó chỉ là hai trong số nhiều trường hợp các giáo viên mẫu giáo dẫu lòng không muốn mà vẫn đành “dứt áo ra đi”... Nguyên nhân chủ yếu vẫn là chuyện, “cơm áo gạo tiền...”. Có thể thấy thu nhập của giáo viên bậc mầm non, nhất là các giáo viên trẻ hiện nay quá ít ỏi, không đáp ứng đủ nhu cầu cuộc sống. Qua khảo sát tại một số trường khu vực miền Tây cho thấy các giáo viên mới vào nghề trình độ trung cấp chỉ được hưởng trên 600 ngàn đồng/tháng, trình độ cao đẳng trên dưới 700 ngàn đồng/tháng, trình độ đại học 750-850 ngàn đồng/tháng. Sau hai năm công tác các giáo viên được tăng lương một lần, song mức tăng cũng rất thấp, chỉ khoảng 30-50 ngàn đồng. Với thực tế như vậy nên nhiều giáo viên công tác đã trên 10 năm mà thu nhập cũng chỉ đạt trên dưới 1 triệu đồng/tháng. Đơn cử như tại Trường Mầm non Quang Trung (TX Uông Bí) giáo viên trình độ đại học, đã công tác 14 năm, mới có mức lương hơn 1,1 triệu đồng/tháng. Giáo viên trình độ cao đẳng, đã công tác 13 năm thì mức thu nhập chỉ 950 ngàn đồng (bao gồm 675 ngàn đồng tiền lương do Phòng Giáo dục thị xã cấp và 275 ngàn đồng mức hỗ trợ của tỉnh); còn giáo viên trình độ trung cấp, công tác tròn 10 năm mới được hưởng 845 ngàn đồng/tháng... Mức thu nhập này không chỉ chênh lệch so với các bậc học khác mà ngay trong cùng bậc học mầm non, giáo viên hợp đồng cũng chịu nhiều thiệt thòi so với giáo viên biên chế. Hiện mức lương cho giáo viên biên chế người nào thấp nhất cũng đạt trên 2 triệu đồng, người nhiều đạt gần 4 triệu đồng/tháng. Điều đáng nói ở đây là hầu hết các giáo viên biên chế đều đã có tuổi, trình độ năng lực có hạn nên hầu như không đáp ứng được nhu cầu giảng dạy. Nhiều cô phải bố trí vào các vị trí phụ như nấu ăn, dọn vệ sinh, làm hành chính, chỉ rất ít người còn đảm nhận được công việc đứng lớp. Tại Trường Mầm non Quang Trung hiện có tổng số 9 giáo viên biên chế thì chỉ có 2 cô đứng lớp (trong đó một cô chỉ là phó chủ nhiệm lớp). Trường Mầm non Phương Đông cũng không khá hơn, trường có 9 giáo viên biên chế thì 6 người được bố trí vào vị trí quản lý nhóm trẻ và nấu ăn... Thực tế trên khiến ngành học mầm non đang tồn tại tình trạng “làm chơi ăn thật, làm thật ăn giả”; trách nhiệm cũng như khối lượng công việc dồn hết lên vai các giáo viên hợp đồng, (những người có thu nhập ít hơn). Thông thường các cô phải làm việc trên 10 tiếng một ngày, ngoài ra phải dành nhiều thời gian ở nhà để làm đồ chơi, mô hình học tập v.v... cho các cháu. Vất vả là vậy song thu nhập của họ thậm chí chỉ bằng 1/5 thu nhập của giáo viên biên chế...
Qua khảo sát, nhiều trường trong những năm gần đây có đến vài giáo viên nghỉ dạy, như Trường Mầm non Quang Trung (TX Uông Bí) có 3 giáo viên, Trường Mầm non Hoa Hồng (huyện Yên Hưng) có 2 giáo viên, một số trường ở các thị trấn Mạo Khê, Đông Triều, Tiên Yên và các thị xã Móng Cái, Cẩm Phả v.v... đều có từ 1 - 3 giáo viên bỏ việc. Có thể thấy hầu hết các trường có nhiều giáo viên bỏ việc đều ở các vùng trung tâm, nơi có nhiều cơ hội việc làm tốt cho người lao động. Trong khi đó, các giáo viên trẻ ở các trường mầm non phần lớn đều là những người được đào tạo cơ bản, ngoài giỏi chuyên môn sư phạm, các cô còn rất hoạt bát, năng động, thông thạo các kỹ năng vi tính, ngoại ngữ, lại có khả năng văn nghệ, phù hợp với nhiều dạng công việc v.v... Vì thế, việc giữ họ lại trường không dễ!
Điều ngạc nhiên là mặc dù tình trạng giáo viên mầm non bỏ nghề ngày càng nhiều nhưng ngay cả Sở Giáo dục Đào tạo vẫn chưa nắm được con số cụ thể . Theo bà Ngô Thị Minh, Phó Giám đốc Sở Giáo dục Đào tạo thì nguyên nhân là do các Phòng Giáo dục - Đào tạo “không báo cáo về Sở''(?). Thiết nghĩ, một chuyện rõ ràng là đã và đang tác động không tốt tới công tác quản lý, giáo dục trẻ, ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng đào tạo của bậc mầm non, mà ngành chức năng lại không nắm được thì quản lý làm sao? Câu hỏi này vẫn đang bỏ ngỏ...
