Quảng Ninh đang bước vào cao điểm giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 với hàng loạt dự án hạ tầng giao thông, đô thị, công nghiệp và dân sinh được triển khai. Tuy nhiên, đây cũng là thời điểm mùa mưa bão bắt đầu diễn biến phức tạp. Trong bối cảnh các chủ đầu tư, nhà thầu đang "chạy đua" tiến độ, việc chủ động phương án phòng chống thiên tai, bảo đảm an toàn cho người lao động và tài sản trên công trường càng trở thành yêu cầu cấp thiết.
Những năm gần đây, Quảng Ninh thường xuyên chịu tác động của các đợt mưa lớn cực đoan, lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt cục bộ. Đặc biệt tại các khu vực miền núi, ven sông suối hoặc những công trường đang thi công nền đường, cầu cống, nguy cơ mất an toàn luôn hiện hữu khi thời tiết diễn biến bất thường.
Chỉ tính trong 2 đợt mưa lớn trong tháng 5/2026, một vài công trình có thiết bị thi công bị nước lũ nhấn chìm. Khi công tác ứng phó với thiên tai tại công trường chưa được thực hiện triệt để, chỉ một sự chủ quan nhỏ cũng có thể khiến doanh nghiệp thiệt hại hàng tỷ đồng, làm gián đoạn tiến độ dự án, ảnh hưởng đến kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công của địa phương.
Theo các chuyên gia xây dựng, trong mùa mưa bão, nguy cơ lớn nhất đối với các công trình đang thi công là sạt lở taluy, ngập úng hố móng, cuốn trôi vật liệu, hư hỏng thiết bị máy móc và mất an toàn lao động. Đặc biệt, tại các dự án giao thông, thủy lợi, hạ tầng kỹ thuật đang thi công ở vùng đồi núi, nếu không có phương án phòng ngừa từ sớm sẽ rất dễ xảy ra sự cố.
Hiện Quảng Ninh đang quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 13% trong năm 2026, trong đó giải ngân vốn đầu tư công được xác định là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng. Điều đó đồng nghĩa với việc các dự án trọng điểm phải đẩy nhanh tiến độ thi công, tranh thủ từng ngày thời tiết thuận lợi.
Tuy nhiên, theo nhiều chủ đầu tư và đơn vị thi công, đẩy nhanh tiến độ không đồng nghĩa với việc xem nhẹ công tác phòng, chống thiên tai. Ông Phạm Thành Hưng, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng khu vực 1, cho biết: Mùa mưa bão luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro đối với các công trình đang thi công. Đơn vị yêu cầu các nhà thầu phải xây dựng phương án phòng, chống thiên tai riêng cho từng dự án; thường xuyên kiểm tra hiện trường, chủ động di chuyển máy móc, vật tư đến nơi an toàn khi có dự báo mưa lớn hoặc bão mạnh.
Thực tế cho thấy, nhiều thiệt hại tại công trường hoàn toàn có thể phòng tránh nếu các đơn vị thực hiện nghiêm quy trình ứng phó. Việc neo đậu thiết bị ở khu vực thấp trũng, bố trí lán trại gần suối hoặc chân taluy, không gia cố hệ thống thoát nước tạm thời là những nguyên nhân phổ biến dẫn đến sự cố khi mưa lũ xảy ra.
Theo ông Nguyễn Văn Thu, một doanh nghiệp xây dựng đang thi công dự án hạ tầng trên địa bàn tỉnh, máy móc, thiết bị hiện nay có giá trị rất lớn. Chỉ cần một trận lũ bất ngờ là có thể gây thiệt hại hàng chục tỷ đồng. Vì vậy, chi phí dành cho công tác phòng, chống thiên tai thực chất là khoản đầu tư cần thiết để bảo vệ tài sản và bảo đảm tiến độ thi công.
Bên cạnh tài sản, yếu tố quan trọng nhất vẫn là tính mạng và sự an toàn của người lao động. Các công trường phải xây dựng phương án sơ tán công nhân khi có mưa lớn kéo dài; bố trí khu lán trại bảo đảm an toàn; thường xuyên cập nhật thông tin khí tượng thủy văn; tổ chức lực lượng trực 24/24 giờ trong các đợt mưa bão.
Mùa mưa bão năm 2026, dự báo tiếp tục có những diễn biến khó lường. Trong bối cảnh Quảng Ninh đang tăng tốc thực hiện 251 dự án được ghi vốn và đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, với tổng nguồn vốn lên đến trên 27.000 tỷ đồng, yêu cầu đặt ra đối với các chủ đầu tư, nhà thầu là phải nâng cao hơn nữa năng lực quản trị rủi ro trên công trường.
Các đơn vị cần rà soát toàn bộ phương án phòng, chống thiên tai; bố trí lực lượng, phương tiện, vật tư dự phòng; thường xuyên kiểm tra các vị trí có nguy cơ sạt lở, ngập úng; chủ động xây dựng kịch bản ứng phó theo từng cấp độ thiên tai. Đồng thời, cần đưa tiêu chí an toàn lao động và phòng, chống thiên tai trở thành một nội dung bắt buộc trong đánh giá năng lực nhà thầu. Đặc biệt, ngành chức năng cần dự báo sớm tình hình mưa lũ tại những địa bàn cụ thể, cảnh báo sớm đến các chủ đầu tư, đơn vị nhà thầu để có kế hoạch sơ tán tài sản, nhân công ra khỏi khu vực nguy hiểm. Các sở, ngành, địa phương liên quan cần cập nhật thường xuyên tình hình mưa lũ, có phương án hỗ trợ, ứng cứu khẩn cấp cũng như động viên, hỗ trợ kịp thời đối với các đơn vị nhà thầu bị thiệt hại.
Giải ngân nhanh là yêu cầu cấp bách để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nhưng tiến độ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được bảo đảm bằng sự an toàn của con người và tài sản. Mỗi công trường an toàn trong mùa mưa bão không chỉ góp phần bảo vệ nguồn vốn đầu tư mà còn bảo đảm cho các công trình về đích đúng kế hoạch, đóng góp vào mục tiêu phát triển bền vững của Quảng Ninh.
