Chị Hoàng Thị Minh, xã Dực Yên (Đầm Hà) kể: “Gia đình tôi có 6 nhân khẩu nhưng chỉ có 2 lao động chính. Thu nhập chủ yếu trông chờ vào 8 sào ruộng và chăn nuôi vài con lợn, gà. Hai vợ chồng dù có cố gắng quanh năm cũng chỉ gọi là tạm đủ nuôi 1 mẹ già và 3 con ăn học phổ thông.
Năm 2006, cùng một lúc cả 2 cháu đều thi đỗ vào Đại học Sư phạm Thái Nguyên. Trong lúc vợ chồng tôi rất bối rối vì không biết lấy tiền đâu để cho các con ăn học thì Hội Phụ nữ xã, Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) huyện đã hướng dẫn làm các thủ tục để vay vốn ưu đãi theo chương trình cho vay học sinh, sinh viên (HS, SV) có hoàn cảnh khó khăn. Năm 2007, cháu thứ 3 nhà tôi tiếp tục thi đỗ vào Đại học Sư phạm Thái Nguyên. Vậy là cả 3 con tôi đều học cùng trường và cùng được vay vốn từ NHCSXH với mức vay 800.000 đồng/HS/tháng. Số tiền được vay đó đã giúp gia đình tôi tháo gỡ khó khăn về tài chính. Quả là có khó khăn mới cảm nhận hết được ý nghĩa của đồng vốn ưu đãi, tôi cũng như các hộ nghèo đều coi NHCSXH là người bạn, là địa chỉ tin cậy nhất”. Được biết, ở xã Dực Yên không chỉ có gia đình chị Minh mà rất nhiều gia đình khó khăn khác có con đang học tại các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp đều được vay vốn. Riêng Hội Phụ nữ xã quản lý dư nợ gần 100 triệu đồng với 10 hộ gia đình nghèo vay vốn cho 13 HS, SV đang theo học tại các trường.
Đồng chí Nguyễn Xuân Hoà, Giám đốc NHCSXH tỉnh cho biết: Những năm trước Ngân hàng đã triển khai cho vay HS, SV nhưng mức vay thấp (300.000 đồng/HS/ tháng) nên chưa hấp dẫn đối tượng vay. Sau khi Thủ tướng Chính phủ có Quyết định 157/2007 về tín dụng đối với HS, SV, mức vay được nâng lên 800.000 đồng/HS/tháng đã giúp cho HS, SV có hoàn cảnh khó khăn ở nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng thiên tai bão lũ có điều kiện học tập tốt hơn. Vì vậy, quá trình triển khai cho vay của NHCSXH đã nhận được sự quan tâm ủng hộ của các cấp, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội, đặc biệt là các hộ gia đình khó khăn có con đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và học nghề trong toàn tỉnh.
Qua 1 năm triển khai quyết định của Thủ tướng Chính phủ, NHCSXH đã cho 6.003 lượt HS, SV vay 41.043 triệu đồng. Trong đó: 3 tháng cuối năm 2007, cho 3.346 lượt HS vay 20.986 triệu đồng; 9 tháng năm 2008, cho 2.657 lượt HS vay 20.441 triệu đồng. Dư nợ đến tháng 9-2008, đạt 41.151 triệu đồng với 4.845 hộ gia đình được vay vốn (nhiều gia đình có 2-3 con đang học tại các trường cùng được vay vốn). Doanh số thu nợ năm 2007 là 194 triệu đồng; từ đầu năm đến nay: 190,8 triệu đồng. Một số địa phương triển khai tốt chương trình này là: Đông Triều, hiện có dư nợ 8.802 triệu đồng với 1.045 hộ; Yên Hưng 8.762 triệu đồng với 959 hộ; Hải Hà 3.886 triệu đồng, 469 hộ còn dư nợ; Đầm Hà 1.388 triệu đồng, 163 hộ dư nợ; Ba Chẽ 1.034 triệu đồng, 101 hộ dư nợ... Để đạt được kết quả trên, NHCSXH đã làm việc với các trường cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và cơ sở đào tạo nghề đóng trên địa bàn tỉnh để tuyên truyền, nắm bắt số lượng, địa chỉ những học sinh trúng tuyển vào trường; đề nghị nhà trường xác nhận cho những HS, SV trúng tuyển và đang theo học tại trường; phổ biến, tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng; quảng bá tờ rơi tại các trường, tổ dân, khu phố; thông báo công khai về chính sách tín dụng đối với HS, SV tại 186 phường, xã. Bên cạnh đó, Ngân hàng đã phối hợp với các tổ chức đoàn thể tổ chức tập huấn, tuyên truyền và hướng dẫn các tổ vay vốn kết nạp tổ viên vay vốn; hoàn thiện hồ sơ cho vay. Chính việc tổ chức giải ngân cho vay uỷ thác từng phần qua các tổ chức chính trị - xã hội này đã góp phần đẩy nhanh tiến độ cho vay đối với HS, SV. Tuy nhiên, chương trình tín dụng này hiện đang gặp một số vướng mắc, đó là: Việc xác nhận của một số trường cho HS, SV chưa kịp thời, chưa đúng mẫu biểu quy định nên gây khó khăn cho HS khi tiếp cận nguồn vốn vay; một số địa phương xác nhận hộ vay chưa thực sự khách quan, chưa đúng đối tượng làm ảnh hưởng đến chất lượng chương trình; chưa tạo lập được cơ chế phối hợp giữa các cơ sở đào tạo với NHCSXH trong việc quản lý và sử dụng vốn vay của HS, SV...
Hiện nay, NHCSXH đang tiếp tục tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ ban XĐGN cấp xã, cán bộ hội và tổ vay vốn; củng cố nâng cao chất lượng hoạt động của tổ tiết kiệm và vay vốn để đảm nhiệm và triển khai tốt chương trình cho vay HS, SV. Phấn đấu hết năm 2008 sẽ có trên 8.000 lượt HS, SV được vay vốn, nâng tổng dư nợ chương trình này lên 90.000 triệu đồng. Để công tác cho vay HS, SV học kỳ I, năm 2008-2009 và các năm tiếp theo đạt hiệu quả tốt hơn, NHCSXH đã có một số đề xuất, kiến nghị với các cấp, ngành, chính quyền cơ sở về chỉ đạo bình xét công khai, dân chủ; thống kê số lượng HS, SV đỗ vào các trường và đang theo học tại các trường để có kế hoạch bố trí vốn kịp thời, sát thực theo từng kỳ học.
