KH&CN được xem là yếu tố then chốt giúp thực hiện thành công mục tiêu tái cơ cấu ngành Nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững. Đồng thời cũng là chìa khoá để những người nông dân nâng cao giá trị sản xuất, làm giàu từ nghề nông.
Ghi nhận tại huyện Hải Hà, một địa phương có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp, hiện việc chuyển giao, ứng dụng KH&CN ở cơ sở đã được địa phương này quan tâm triển khai nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp và nông thôn trong giai đoạn mới. Ông Nguyễn Tiến Đức, Trưởng Phòng NN&PTNT huyện Hải Hà, cho biết: Trong 5 năm gần đây, huyện Hải Hà đã huy động các nguồn lực, ứng dụng thành công một số thành tựu KH&CN cho 19 mô hình sản xuất với tổng kinh phí trên 5,5 tỷ đồng. Với sự hỗ trợ của Nhà nước, sự vào cuộc tích cực của doanh nghiệp và nhân dân, huyện đã có 2 sản phẩm là chè Đường Hoa và mía tím đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận đăng ký nhãn hiệu. Bên cạnh đó, một số dự án được ứng dụng KH&CN, như: Mô hình sản xuất rau an toàn tại xã Quảng Minh; dự án cải tạo vườn tạp; dự án trồng mía tím, hỗ trợ cơ giới trong sản xuất nông nghiệp, ứng dụng công nghệ sản xuất phân hữu cơ vi sinh đa năng từ phụ phẩm nông nghiệp... đã từng bước nâng cao năng suất, sản lượng và giá trị sản phẩm, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân.
Song song với hỗ trợ chuyển giao KH&CN tại cơ sở, hàng ngàn hộ nông dân trên địa bàn tỉnh cũng đã được tham gia các khoá tập huấn về ứng dụng kỹ thuật, công nghệ mới trong sản xuất. Điển hình như ứng dụng công nghệ axit hữu cơ trong chăn nuôi, ứng dụng chế phẩm sinh học công nghệ mới Biogro SX1 trong sản xuất phân hữu cơ vi sinh từ phụ phẩm nông nghiệp, xây dựng hệ thống sưởi ấm chuồng nuôi và kỹ thuật ủ thức ăn trong mùa đông cho gia súc... Thời gian qua, Sở KH&CN phối hợp với các cơ quan, đơn vị chuyên môn tỉnh để triển khai các nhiệm vụ KH&CN ứng dụng trong lĩnh vực nông nghiệp. Các nhiệm vụ tập trung vào nghiên cứu sản xuất giống và thử nghiệm nuôi, trồng các giống cây, con có giá trị kinh tế cao; công nghệ bảo quản, chế biến sau thu hoạch để nâng cao giá trị sản phẩm. Các nhiệm vụ thực hiện gắn với chương trình xây dựng nông thôn mới, xây dựng thương hiệu nông sản để hình thành vùng sản xuất tập trung. Điển hình như Dự án xây dựng quy trình kỹ thuật canh tác, bảo quản, chế biến tập thể cho sản phẩm “Na dai Đông Triều”. Dự án đã xây dựng được 1 quy trình kỹ thuật, 3 quy chế quản lý, gần 400 lượt hộ dân được tham gia tập huấn. Qua đó giúp người dân nâng cao nhận thức, áp dụng đồng bộ quy trình sản xuất góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm, tiết kiệm chi phí thuốc bảo vệ thực vật và phân bón. Đến nay, diện tích na Đông Triều đã nhanh chóng tăng lên từ 886ha năm 2012 lên gần 1.000ha như hiện nay, chủ yếu ở xã Việt Dân, An Sinh, Tân Việt với sản lượng đạt khoảng 6.000 tấn/năm. Mục sở thị một trong những vựa na Đông Triều tại xã An Sinh, chúng tôi được biết, những ngày này một số vườn đã có na chín được bán với giá cao, từ 80.000 - 100.000 đồng/kg. Ông Nguyễn Minh Sơn, thôn Đìa Sen, xã An Sinh, TX Đông Triều, cho biết: “Vườn na 11.000m2 của gia đình tôi có những gốc na đã lên tới gần 20 năm tuổi nhưng vẫn cho quả rất tốt nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, ứng dụng tiến bộ KH&CN. Qua đó không những nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, mà còn gắn với mục tiêu xây dựng vườn mẫu của gia đình tôi trong năm 2017. Hiện gia đình cũng quy hoạch lại vườn, trồng mới thay thế một số cây na đã già yếu, ở một khu vực khác quy hoạch trồng cam Vinh, bưởi hồng và tới đây sẽ đầu tư hệ thống tưới nhỏ giọt. Việc chăm sóc na cũng được tuân thủ theo chỉ dẫn của cơ quan chuyên môn, chỉ sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học theo khuyến cáo và áp dụng các biện pháp theo kinh nghiệm để hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Đơn giản như việc diệt trừ con rệp sáp, gia đình tôi không phun thuốc trừ sâu, mà khoanh vùng từng vị trí cây bị rệp để sử dụng áp lực của vòi nước phun thẳng vào từng quả na để rệp rụng xuống đất và chết. Ở một số vị trí đất bị thoái hóa thì trồng xen cây chuối vào đó để cải tạo đất...”.
Có thể thấy, hiệu quả của ứng dụng KH&CN vào sản xuất nông nghiệp là rất rõ nét, tuy nhiên mới chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ. Do đó, tới đây cần có các giải pháp để nhân rộng các dự án ứng dụng KH&CN trong sản xuất nông nghiệp và tăng cường liên kết “4 nhà”: Nhà nông, nhà khoa học, nhà nước và doanh nghiệp để những dự án KH&CN trong lĩnh vực nông nghiệp hiệu quả, bền vững.
Phương Thúy
[links()]
