Chúng tôi gặp Đ.T. Linh trong một đợt ra quân triệt phá tụ điểm tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý của lực lượng công an. Linh năm nay 23 tuổi, khuôn mặt xinh xắn, có giọng hát ngọt ngào trong trẻo. Linh cho biết: Em từng theo học ở một trường nghệ thuật. Học xong ra trường chẳng biết xin việc ở đâu, được người quen giới thiệu nên em vào làm cho quán karaoke được hơn nửa năm nay. Công việc chủ yếu là rót bia, rượu, hát cùng với khách khi có yêu cầu. Thời gian làm chủ yếu từ 20h hôm trước đến 2h hôm sau, hôm nào muộn thì đến sáng luôn. Lương mỗi tháng Linh được chủ quán trả khoảng 2 triệu đồng. Mức lương ấy không đủ chúng em mua phấn son. Chủ yếu thu nhập của chúng em là từ tiền “bo” của khách. Trung bình nếu đi làm đầy đủ, 1 tháng em cũng kiếm được khoảng 15-20 triệu đồng...
Không giống như Linh, Y. Nhi, 21 tuổi tỏ ra mạnh dạn hơn. Y. Nhi tâm sự: “Em làm được hơn 2 năm rồi. Nhà em ở một huyện miền núi nghèo, đông anh em nên em bỏ học từ sớm, đi xuống thành phố kiếm việc làm. Lúc đầu làm phục vụ ở quán cà phê, nhưng vì công việc vất vả, thu nhập chẳng được bao nhiêu nên em xin vào làm phục vụ ở các quán karaoke, thu nhập cao hơn, mà công việc nhẹ nhàng hơn nhiều”.
Khi được hỏi có hay không việc sử dụng ma tuý tại các phòng hát, cả Linh và Y. Nhi đều tỏ ra rụt rè: Đa số khách vào đây “bay lắc” đều sử dụng ma tuý, chủ yếu là “cỏ” (cần sa), “ke” (ketamine), “kẹo” (thuốc lắc). Tất cả nhân viên phục vụ như bọn em ở đây ai cũng biết “chơi” cả. Ban đầu dùng thử cũng thấy buồn nôn, đầu óc quay cuồng, nhưng sau này dùng nhiều thành quen. Quản lý đều biết nhưng chả ai cấm, thậm chí còn khuyến khích vì phải biết “chơi” thì mới có thể “bay” cùng với khách. Khách mà cảm thấy hài lòng thì bọn em được nhiều tiền “bo” hơn.
Theo H., một dân chơi có thâm niên trong nghề “bay lắc” cho biết: Tại các quán karaoke sang trọng ở Hạ Long, Cẩm Phả, Móng Cái... thường có 2 loại phòng: Một loại chỉ dành cho hát thông thường, có giá từ 300.000 - 500.000 đồng/giờ, còn đối với các phòng chuyên dùng để bay nhảy còn gọi là “phòng bay” thì giá đắt hơn, dao động từ 1-1,5 triệu đồng/giờ. Các phòng này được thiết kế đặc biệt, bao gồm hệ thống loa, âm thanh có công suất lớn, có DJ chơi nhạc riêng. Bọn em vào đó ít khi hát lắm, chủ yếu là “quẩy” thôi, và chơi “đồ” là chính.
Thấy tôi có vẻ ngạc nhiên, H. giải thích: “Đồ” ở đây là tiếng lóng mà các dân chơi gọi một số loại ma tuý như ketamine, thuốc lắc, “trà sữa”, “nước vui”... Khi vào các “phòng bay” bắt buộc phải sử dụng các loại chất ma tuý trên thì mới có thể chịu đựng được vì trong phòng âm thanh bật với công suất rất lớn, người bình thường thì chỉ vào một lúc sẽ cảm thấy đau đầu, tức ngực. “Đồ” chủ yếu là do các dân chơi tự mang đến, cá biệt có một số nơi có thể mua lại từ chỗ nhân viên phục vụ, nhưng giá thường đắt hơn.
“Một cuộc chơi như vậy có tốn kém lắm không?”. Tôi hỏi. H. nhẩm tính một lúc rồi bảo: Nhiều tiền lắm anh ạ. Như bọn em có khoảng 5-7 người thì chi phí cho một cuộc chơi một đêm như vậy rơi vào tầm khoảng 10-15 triệu đồng một cuộc là ít, thậm chí có những cuộc còn nhiều hơn. Anh tính, riêng tiền phòng đã mất từ 5-7 triệu đồng rồi, còn tiền mua “đồ”, rồi tiền “bo” cho các em nữa. Chủ yếu đắt ở tiền mua “đồ” thôi, 1 viên “kẹo” (thuốc lắc) cũng phải tầm 400.000 - 500.000 đồng/viên...
Theo thống kê của Công an tỉnh, hiện Quảng Ninh có hơn 463 cơ sở kinh doanh karaoke được cấp phép hoạt động. Qua thực tiễn công tác quản lý trên địa bàn tỉnh, cơ quan chức năng đã nắm bắt một số cơ sở kinh doanh karaoke, vũ trường, nhà nghỉ trên địa bàn tỉnh có dấu hiệu liên quan đến hoạt động tổ chức sử dụng và sử dụng trái phép chất ma tuý. Theo đó, Công an tỉnh đã chỉ đạo các phòng nghiệp vụ có liên quan tăng cường công tác quản lý, đấu tranh triệt phá, không để hình thành các tụ điểm tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý gây bức xúc trong nhân dân. Từ năm 2015 đến nay, lực lượng công an đã bắt giữ tổng số 22 vụ với 245 đối tượng có hành vi sử dụng và tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý tổng hợp tại các cơ sở kinh doanh karaoke, nhà trọ. Trong đó, xử lý hình sự 14 vụ, 52 đối tượng; xử lý hành chính 8 vụ, 193 đối tượng. Những vụ việc điển hình bị phát hiện bắt giữ tại cơ sở kinh doanh karaoke VTOP, Cánh Buồm (TP Cẩm Phả); Olala (TP Móng Cái) hay G9, Golden, Lion (TP Hạ Long)...
Theo Đại tá Nguyễn Hải Phong, Trưởng Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý, Công an tỉnh, hoạt động tổ chức sử dụng và sử dụng trái phép ma tuý tổng hợp tại các cơ sở kinh doanh có điều kiện chủ yếu về ban đêm nên khó phát hiện; các đối tượng thường đang trong trạng thái không kiểm soát về hành vi nên rất manh động, sẵn sàng chống trả lại lực lượng chức năng. Quá trình đấu tranh để chứng minh được hành vi của các đối tượng mất nhiều thời gian, qua nhiều giai đoạn: Xét hỏi, trông coi, lưu giữ, giám định...
Qua tìm hiểu chúng tôi biết thêm, công tác đấu tranh, xử lý hình sự đối với hành vi “Tổ chức sử dụng trái phép ma tuý” hiện còn gặp vướng mắc trong quy định của pháp luật. Đơn cử như: Quan điểm của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao thì cho rằng: “Những trường hợp cùng nhau sử dụng trái phép chất ma tuý ở dạng giản đơn, mang tính tự phát, không có đối tượng cầm đầu (chỉ huy, phân công, điều hành...) thì chỉ là hành vi sử dụng trái phép chất ma tuý đơn thuần. Còn tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý chỉ xử lý đối với những trường hợp tổ chức ở cấp độ cao hơn, có đối tượng cầm đầu (chỉ huy, phân công, điều hành...)”. Trong khi việc xác định “tổ chức sử dụng ở cấp độ cao” và “tổ chức sử dụng ở cấp độ thấp” lại không có tiêu chí đánh giá. Vì vậy, khó khăn cho cơ quan CSĐT và viện kiểm sát nhân dân ở địa phương trong việc thực hiện, bóc tách vai trò cụ thể của từng đối tượng. Thực tế từ thời điểm tháng 6-2015 đến nay, tất cả các vụ tổ chức sử dụng ma tuý do Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma tuý và công an các địa phương bắt giữ đều không thể xử lý hình sự được về tội danh này.
Hơn nữa, việc xử lý hình sự về hành vi “Chứa chấp sử dụng trái phép chất ma tuý” đối với chủ các cơ sở kinh doanh có điều kiện cũng đang gặp nhiều khó khăn do khó xác định được rõ ý thức chủ quan của chủ các cơ sở kinh doanh. Theo quy định hiện nay, người sử dụng ma tuý không bị xử lý hình sự, mà chỉ bị xử lý hành chính với 2 hình thức: Cảnh cáo hoặc phạt tiền với mức từ 500.000 - 1.000.000 đồng cũng không đủ sức răn đe.
Từ những khó khăn vướng mắc trên, các bộ, ngành liên quan cần thống nhất quan điểm trong việc xử lý hành vi “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma tuý”, để các địa phương thực hiện thống nhất, đảm bảo xử lý đúng quy định của pháp luật với tội danh này; sớm ngăn chặn và triệt phá các tụ điểm vi phạm, trả lại môi trường trong sạch cho loại hình dịch vụ giải trí này.
Hoàng Quỳnh - Minh Hoàn
