Trong 10 năm qua, huyện Hải Hà có sự phát triển toàn diện về kinh tế, văn hoá xã hội. Cơ cấu kinh tế đã chuyển dịch đúng hướng. Tỷ trọng công nghiệp xây dựng và dịch vụ ngày càng cao, với tốc độ tăng trưởng bình quân 24,56%/năm. Những yếu tố này đã tạo sự chuyển biến khá cơ bản cho một huyện miền núi thuần nông. Chỉ tính riêng lĩnh vực sản xuất công nghiệp - TTCN năm 2011 ước đạt trên 170 tỷ đồng, tăng gấp 6,8 lần so với năm 2002.
Xây dựng nền tảng kinh tế
Vượt qua những khó khăn, Đảng bộ và chính quyền huyện Hải Hà đã tích cực chỉ đạo các cấp, các ngành làm tốt công tác giải phóng mặt bằng, thu hút vốn đầu tư để phát triển các cụm, khu công nghiệp. Được địa phương tạo những điều kiện thuận lợi, các doanh nghiệp trên địa bàn Hải Hà đã có sự phát triển đáng ghi nhận, tạo việc làm ổn định cho hàng nghìn lao động địa phương. Huyện huy động hiệu quả nguồn vốn đầu tư phát triển, trong 5 năm gần đây đạt trên 600 tỷ đồng, tăng bình quân 40,69% hàng năm. Cơ cấu vốn đầu tư đã có những đổi mới theo hướng giảm dần cơ chế bao cấp.
Huyện đã tập trung chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ thi công các cơ sở hạ tầng, qua đó đạt tổng trị giá khối lượng xây dựng trong năm qua là 256 tỷ đồng, tăng 6,17 lần so với 5 năm trước. Các công trình hoàn thành đưa vào sử dụng đã phát huy hiệu quả tích cực góp phần quan trọng thúc đẩy nhanh quá trình phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Khu vực dịch vụ có bước phát triển tích cực, giá trị tăng thêm hàng năm đạt 18,56%, chiếm tỷ trọng 36,89% trong GDP của huyện.
Hệ thống đường giao thông được phát triển khá nhanh, tạo thuận lợi khai thác quỹ đất và giao lưu hàng hoá. Các dịch vụ bưu chính viễn thông đã góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và tác động tích cực đến phát triển kinh tế - xã hội. Đến nay toàn huyện đã phát triển thêm 1.337 thuê bao Internet và tỷ lệ sử dụng điện thoại đạt 33 máy/100 dân. Hải Hà đã khai thác có hiệu quả lợi thế cửa khẩu tiểu ngạch Bắc Phong Sinh, kim ngạch xuất khẩu hàng năm đạt bình quân 28,129 triệu USD năm. Là vành đai hậu cần kinh tế cho thành phố cửa khẩu quốc tế Móng Cái nên các ngành dịch vụ phát triển theo hướng ngày càng nâng cao chất lượng đáp ứng cao nhất cho nhu cầu của các đối tác. Lưu lượng hàng hoá vận chuyển tăng bình quân 16,7% năm. Tổng mức luân chuyển hàng hoá bán lẻ và dịch vụ tiêu dùng xã hội năm 2010 của huyện đạt trên 345 tỷ đồng, vượt kế hoạch 19%.
Những kết quả đạt được trong sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp đã khẳng định cơ cấu chuyển dịch vật nuôi, cây trồng theo hướng thâm canh tăng vụ của huyện có những thành công đáng ghi nhận. Qua đó sản xuất trong lĩnh vực truyền thống có mức tăng bình quân 7,3%, vượt 1,8% so với chỉ tiêu đề ra. Việc đưa nhanh các tiến bộ kỹ thuật vào thâm canh trên đồng ruộng đã có những tiến bộ rõ rệt. Các sản phẩm nông nghiệp phát triển theo hướng sản xuất hàng hoá. Đến nay giá trị bình quân đã đạt 44,5 triệu đồng/ha và ngày càng xuất hiện nhiều cánh đồng đạt giá trị 50 đến 60 triệu đồng/ha. Mặc dù quỹ đất canh tác giảm đi đáng kể vì nhu cầu phát triển đô thị, công nghiệp, song sản lượng lương thực của Hải Hà vẫn đạt 25.000 tấn, đã đảm bảo cân đối nhu cầu trên địa bàn. Nhờ chính sách hỗ trợ sản xuất, cây chè có bước phát triển mạnh. Đến nay toàn huyện đã có diện tích rộng 982ha, hình thành vùng sản xuất chè hàng hoá tập trung.
Có được kết quả trên là do huyện làm tốt công tác kiện toàn hệ thống thuỷ lợi, chủ động nguồn nước tưới tiêu. Huyện đã đầu tư kiên cố hoá 79km kênh mương nội đồng, thường xuyên nạo vét tu sửa, nâng cấp sức chứa của các hồ đập với giá trị đầu tư hàng tỷ đồng. Qua đó chủ động tưới tiêu trên 70% diện tích gieo trồng. Thế mạnh đất rừng của Hải Hà có tác động tích cực xoá đói giảm nghèo và giúp cho nhiều hộ vươn lên làm giàu. Với sự tham gia tích cực của nhiều thành phần kinh tế, đặc biệt là các doanh nghiệp, đến nay Hải Hà đã trồng được hơn 7.100ha rừng, nâng tỷ lệ che phủ lên 50%. Giá trị sản xuất lâm nghiệp năm 2010 đạt 15,4 tỷ đồng, tăng 1,46 lần so với 5 năm trước.
Những năm gần đây, Hải Hà hình thành vành đai hậu cần có quy mô lớn, từ lợi thế đó, đàn gia súc, gia cầm của huyện có sự tăng trưởng đột biến, giá trị hàng hoá của lĩnh vực chăn nuôi toàn huyện năm 2010 đạt 178 tỷ đồng. Bên cạnh đó, từ việc làm tốt quy hoạch nuôi trồng thuỷ sản trên cả ba vùng nước, đi đôi với ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất nên giá trị của lĩnh vực này có sự phát triển cao. Đến nay huyện đã giao 1.600ha diện tích mặt nước, bãi triều trong quy hoạch để dân nuôi trồng thuỷ sản. Số phương tiện thuỷ khai thác hải sản đã có hơn 1.000 chiếc, đạt tổng công suất lắp máy lên 20.660CV, trong đó có khá nhiều tàu đánh bắt cá xa bờ. Giá trị sản xuất ngành ngư nghiệp năm 2010 đạt 162 tỷ đồng, tăng gần 3 lần so với 10 năm trước. Với sự phát triển ổn định bền vững đến nay tổng giá trị sản xuất nông - lâm - ngư nghiệp của Hải Hà đạt 357 tỷ đồng, tăng 9,5% so với nhiệm vụ đề ra.
Tạo diện mạo xã hội mới
Với hướng phát triển khu dân cư trung tâm huyện trở thành đô thị loại 4, Hải Hà đã làm tốt công tác quy hoạch quản lý đất đai, nhất là trong không gian thị trấn Quảng Hà. Huyện đã lên quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch chung xây dựng huyện đến năm 2020. Trong đó việc quy hoạch các khu đô thị mới theo hướng đầu tư phát triển đồng bộ về hạ tầng cơ sở cho các khu dân cư nông thôn, khu sản xuất công nghiệp - TTCN được quan tâm thấu đáo. Để tạo điều kiện thuận lợi phát triển đô thị, huyện đã cấp xong 97,81% đất ở; 77,8% đất nuôi trồng thuỷ sản và 75% đất lâm nghiệp.
Những thành tựu văn hoá xã hội đã có những chuyển biến khá toàn diện. Trong 5 năm gần đây, huyện đã đầu tư xây dựng mới 10 trường học kiên cố với tổng số 229 phòng học và phòng công vụ. Đến nay đã có 6 trường đạt chuẩn quốc gia. Tất cả các trường đều có đủ cơ số máy vi tính kết nối mạng Internet và phần mềm tin học quản lý giáo dục. Công tác xã hội hoá giáo dục đã góp phần đáng kể phát triển cơ sở hạ tầng đáp ứng ngày càng cao cho công tác dạy và học. Coi trọng chiến lược phát triển con người, hàng năm huyện đầu tư cho sự nghiệp giáo dục chiếm từ 52 đến 66,8% tổng chi ngân sách.
An sinh xã hội ngày càng được đảm bảo đã góp phần ổn định và cải thiện đời sống vật chất tinh thần cho nhân dân. Hàng năm huyện đã tạo việc làm cho trên 1.000 lao động. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 28,13% (năm 2005) xuống còn 12,12%, kết quả đó là những cố gắng đáng kể của các cấp, các ngành. Quan tâm đến công tác bảo vệ sức khoẻ của nhân dân 16 trạm y tế xã của huyện đã đạt chuẩn về xây dựng hạ tầng. 100% thôn bản có nhân viên y tế, trình độ chuyên môn bác sĩ của huyện ngày càng được nâng cao. Phong trào xây dựng đời sống văn hoá mới ngày càng đi vào chiều sâu. Đến nay toàn huyện có 95% số hộ đăng ký xây dựng gia đình văn hoá mới. Huyện vận động nhân dân đóng góp xây được 75 nhà văn hoá thôn, khu. 100% xã có điểm bưu điện văn hoá xã đã góp phần mở mang dân trí và cung cấp kiến thức, kinh nghiệm sản xuất cho nhân dân.
Huyện Hải Hà - 10 năm xây dựng và phát triển đã trải qua không ít khó khăn. Song với quyết tâm bứt phá đi lên, Đảng bộ và chính quyền đã có sự phấn đấu với nỗ lực cao nhất tạo nền tảng vững chắc cho một giai đoạn phát triển mới trong tương lai.
Trọng Khang
