Với vai trò là đơn vị quản lý hoạt động xuất nhập khẩu qua hệ thống cảng biển trọng điểm của tỉnh, Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai (Hải quan Hòn Gai) đã chủ động triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, tạo thuận lợi thương mại và tìm kiếm nguồn thu mới.
Hải quan Hòn Gai đã chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ quản lý sang đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp thông qua đồng bộ các giải pháp. Trong đó, đơn vị đã đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, công khai, minh bạch, hiện đại hóa hải quan theo hướng thực chất, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp. Duy trì và giải quyết dịch vụ công trực tuyến cho 100% thủ tục hải quan.
Xác định chuyển đổi số không chỉ là ứng dụng công nghệ vào quy trình nghiệp vụ mà còn là đổi mới tư duy quản lý, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp, đơn vị đã tích cực tuyên truyền, phổ biến nội dung Nghị quyết 57-NQ/TW đến toàn thể cán bộ, công chức và người lao động. Một trong những điểm nổi bật là việc chủ động nghiên cứu, ứng dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) vào công tác chuyên môn. Các công cụ AI đang được đơn vị khai thác để hỗ trợ tổng hợp thông tin, phân tích dữ liệu, xây dựng báo cáo, soạn thảo văn bản, tuyên truyền phổ biến pháp luật, nghiên cứu chính sách và nâng cao hiệu quả xử lý công việc hằng ngày.
Song song với việc nghiên cứu ứng dụng AI, đơn vị tiếp tục khai thác hiệu quả các nền tảng số của ngành Hải quan và ngành Tài chính. Toàn bộ tờ khai xuất nhập khẩu được thực hiện trên hệ thống VNACCS; việc thu nộp thuế, phí được thực hiện bằng phương thức điện tử; các thủ tục hành chính được triển khai đầy đủ trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến.
Với phương châm lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, Hải quan Hòn Gai đã triển khai nhiều hình thức hỗ trợ linh hoạt như làm việc trực tiếp, tư vấn qua điện thoại, thư điện tử, tổ chức đối thoại và tham vấn doanh nghiệp; tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin nhằm tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động xuất nhập khẩu. Đơn vị, tập trung hỗ trợ, tư vấn và đồng hành cùng doanh nghiệp ngay từ trước khi mở tờ khai hải quan; tích cực kiến nghị, đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa các mặt hàng thuộc diện quản lý, kiểm tra chuyên ngành; đề xuất áp dụng cơ chế hậu kiểm (kiểm tra sau thông quan) đối với những doanh nghiệp có lịch sử chấp hành tốt... Đến nay, Hải quan Hòn Gai đã có 10 doanh nghiệp tham gia chương trình khuyến khích doanh nghiệp tự nguyện tuân thủ pháp luật hải quan.
Từ đầu năm đến nay, đơn vị đã tiếp xúc, làm việc với trên 200 doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh; thu hút gần 160 doanh nghiệp mới về làm thủ tục tại địa bàn. Các doanh nghiệp mới đã phát sinh gần 1.700 tờ khai, kim ngạch khoảng 230 triệu USD và đóng góp trên 160 tỷ đồng cho ngân sách nhà nước.
Bên cạnh công tác tiếp xúc doanh nghiệp, đơn vị đã tổ chức 03 hội nghị tại Khu công nghiệp Đông Mai, Khu công nghiệp Amata Sông Khoai và trụ sở đơn vị nhằm tuyên truyền chính sách pháp luật hải quan, hỗ trợ doanh nghiệp gia công, sản xuất xuất khẩu, doanh nghiệp chế xuất. Tại 3 hội nghị, đã gặp gỡ 70 doanh nghiệp, và trực tiếp giải đáp gần 100 ý kiến liên quan đến thủ tục hải quan, chế độ kiểm tra giám sát trong thực thi pháp luật về Hải quan. Mới đây nhất, tháng 5/2026, Hải quan Hòn Gai đã phối hợp tổ chức hội nghị tham vấn doanh nghiệp có hoạt động chuyển tải, hạ tải hàng hóa xuất nhập khẩu tại khu vực cảng biển Hòn Gai với sự tham gia của 21 doanh nghiệp cùng các đơn vị logistics, đại lý hãng tàu và doanh nghiệp kinh doanh cảng. Qua đó, đơn vị đã kịp thời nắm bắt khó khăn, vướng mắc, đồng thời quảng bá lợi thế của hệ thống cảng biển Quảng Ninh để thu hút thêm nguồn hàng về địa bàn...
Song song với công tác hỗ trợ doanh nghiệp hiện hữu, Hải quan cửa khẩu cảng Hòn Gai còn chủ động tiếp cận các dự án đầu tư mới. Năm 2026, đơn vị được giao theo dõi, tiếp cận 42 dự án đầu tư; đến nay đã làm việc với nhiều dự án, trong đó một số dự án đã phát sinh hoạt động xuất nhập khẩu và đóng góp nguồn thu ngay từ giai đoạn đầu tư xây dựng.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp hỗ trợ và thu hút doanh nghiệp, đến nay số thu ngân sách nhà nước của Hải quan Hòn Gai đạt gần 2.900 tỷ đồng. Cơ cấu nguồn thu đang từng bước chuyển dịch theo hướng bền vững hơn với sự gia tăng của các nhóm hàng phục vụ sản xuất, máy móc thiết bị, dăm gỗ, ethanol và hàng hóa phục vụ các dự án đầu tư.
Những kết quả đạt được không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan, mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinh doanh, thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu, logistics và dịch vụ cảng biển.
