Bão số 14 đi qua đã gây thiệt hại lớn về tài sản trên địa bàn tỉnh. Chỉ tính riêng trong lĩnh vực lâm nghiệp, theo thống kê sơ bộ của Chi cục Lâm nghiệp (Sở NN&PTNT), đến thời điểm này, bão số 14 đã làm đổ, gãy gần 10.000ha rừng của các Công ty Lâm nghiệp trên địa bàn, phần lớn diện tích rừng bị đổ, gãy có độ tuổi từ 2-4 năm. Ước tính thiệt hại hàng chục tỷ đồng.
Xác xơ sau bão
Dẫn chúng tôi đi thăm những cánh rừng tại khu vực thôn Xuyên Hùng, xã Đài Xuyên, anh Tô Anh Hà, Đội trưởng đội Xuyên Hùng, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Vân Đồn cho biết: “Hiện nay, tôi đang phải huy động anh em trong đội cùng với các hộ thành viên tìm cách khắc phục, thu dọn những khu vực rừng bị đổ, gãy. Tuy nhiên, do diện tích rừng bị gãy quá lớn, trên dưới 400ha, phần lớn tại khu vực đi lại khó khăn, người thì ít nên rất khó khắc phục”. Chỉ một đoạn đường ngắn từ thôn Xuyên Hùng sang thôn Đài Van, anh Hà chỉ cho chúng tôi hàng chục khu có cây bị đổ, gãy ngổn ngang. Những khu rừng hơn 2 năm tuổi thì bật gốc hoàn toàn, những khu rừng từ 3-5 năm tuổi thì gãy ngang thân cây. Anh Hà cho biết thêm, rừng từ 5 năm tuổi trở lên thì có thể tận thu được, nhưng giá gỗ sẽ giảm đi rất nhiều do chưa đủ tuổi khai thác, trong khi đó giá thuê khai thác lại cao hơn rất nhiều. Nếu như khi khai thác rừng bình thường, giá thuê nhân công khoảng 310.000 đồng/tấn gỗ, thì nay do bị đổ, gãy, khó khai thác nên công khai thác tăng lên 350.000 đồng/tấn. Cùng với đó, phí vận tải cũng cao hơn.
Ông Lê Đình Áng, Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Vân Đồn cho biết: “Qua kiểm đếm sơ bộ, đến nay diện tích rừng trồng bị đổ, gãy trên 1.600ha trong tổng số 8.738,5ha rừng của công ty; trong đó, rừng Công ty trồng bằng vốn của ngành Than bị gãy đổ 100% (134,1ha); đổ, gãy từ 20-80% là 326,5ha. Diện tích rừng các hộ trồng khoán bằng vốn tự có đổ, gãy 100% là 157ha; đổ, gãy từ 20-80% là 1.057ha. Cùng với diện tích keo, bão số 14 đã làm đổ, gãy 3.520 cây thông nhựa đang khai thác của Công ty. Số bị đổ, gãy hoàn toàn mà không thể tận thu được chiếm diện tích rất lớn. Ước tính thiệt hại hàng chục tỷ đồng.
Tại khu vực đội Bàng Tẩy, phường Mông Dương (Cẩm Phả), nhìn những cánh rừng đổ, gãy ngổn ngang trơ thân trắng, ông Nguyễn Văn Bắc, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Cẩm Phả xót xa: “Bão số 14 đã làm đổ, gãy 986,3ha rừng trồng của Công ty, ước thiệt hại khoảng 30 tỷ đồng. Trong khi đó, diện tích rừng trồng từ năm 2008 rất ít, nên giá trị tận thu lại không được bao nhiêu. Từ khi bão qua đến nay, Công ty đã huy động công nhân và thuê lao động tận thu lại những diện tích rừng trồng từ 6 tuổi trở lên, giá trị được khoảng 10 tỷ đồng, do giá gỗ thấp hơn, trong khi giá thuê nhân công lao động đội lên quá lớn”.
Bài toán trả nợ gỗ
Trao đổi với chúng tôi, ông Dương Minh Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Lâm nghiệp cho hay: “Đến thời điểm này, theo thống kê của một số công ty lâm nghiệp trên địa bàn thì bão số 14 đã làm đổ, gãy trên 7.000ha rừng trồng. Còn đối với các hộ dân trồng rừng, Chi cục cũng đang đề nghị các địa phương rà soát, thống kê diện tích rừng bị đổ, gãy. Phần lớn diện tích rừng bị đổ, gãy là rừng từ 3-4 năm tuổi. Đối với rừng ở độ tuổi này khi bị đổ, gãy là coi như mất trắng, không có thể tận thu, khôi phục lại được. Diện tích rừng bị đổ, gãy từ 5-6 năm tuổi chỉ chiếm từ 20-30% diện tích rừng bị đổ, gãy nên người trồng rừng tận thu được không đáng là bao, trong khi đó, giá trị của rừng tận thu sẽ giảm từ 10-15 triệu đồng/ha do giá nhân công cao, rừng đang ở tuổi chuẩn bị khai thác nên giá trị thấp. Còn lại rừng 1-2 năm tuổi bị đổ thì sẽ phát triển chậm lại rất nhiều”. Theo ông Tuấn, thì phần lớn các công ty lâm nghiệp đang trồng rừng bằng nguồn vốn của ngành Than, trả nợ bằng hình thức trả gỗ trụ mỏ, nên với thiệt hại lớn như vậy, các công ty lâm nghiệp sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc trả nợ gỗ cho ngành Than vào những năm tới.
Ông Nguyễn Văn Nhã, Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Ba Chẽ cho biết: “Sơ bộ, bão số 14 đã làm thiệt hại hơn 1.100ha rừng của công ty, trừ một phần diện tích rừng đã được tận thu, giá trị thiệt hại tại khu vực rừng mất trắng, không tận thu được trên 18 tỷ đồng. Trong điều kiện khó khăn như hiện nay, Công ty rất mong ngành Than sẽ tạo điều kiện cho công ty lùi lại thời hạn trả nợ gỗ mỏ từ 3-5 năm và tiếp tục cho công ty vay vốn để trồng lại rừng và hỗ trợ lãi suất cho công ty một chu kỳ 6 năm. Còn ông Nguyễn Văn Bắc, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Cẩm Phả cho hay: “Hiện nay, đối với khu vực cây nhỏ, bị đổ, gãy không tận thu được công ty đang thuê đốt để trồng lại rừng, tuy nhiên, trong điều kiện hiện nay, nguồn vốn để trồng lại rừng là rất khó khăn. Toàn bộ gỗ từ diện tích rừng bị đổ, gãy có thể tận thu được thì ngành Than không lấy vì chưa đủ 7 năm tuổi. Trong điều kiện khó khăn, ngành Than tạo điều kiện cho công ty trả chậm lại một vài năm để công ty có điều kiện phục hồi sản xuất. Nếu không thì vẫn phải vay vốn ngân hàng để mua gỗ trả cho ngành Than đúng thời hạn. Điều này sẽ khiến các công ty lâm nghiệp gặp rất nhiều khó khăn trong những năm tới”.
Hữu Việt
