Hiện nay trên tuyến QL18, lực lượng chức năng của tỉnh đang triển khai thực hiện 2 trạm kiểm tra trọng tải (KTTT) xe, tập trung xử lý xe ô tô tải, ô tô đầu kéo rơ moóc, sơ mi rơ moóc, xe container chở hàng vượt trọng tải thiết kế được ghi trong giấy đăng ký xe, giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường, chở hàng vượt tải trọng của cầu, đường, xe chở hàng siêu trường, siêu trọng vi phạm quy định về chở hàng quá trọng tải…
Trong 2 trạm kiểm tra trọng tải thì Trạm KTTT lưu động đặt tại Km58 QL18A thuộc địa bàn xã Kim Sơn (Đông Triều) đã hoạt động từ ngày 25-4-2014 với biên chế 34 người (16 cán bộ trạm cân, CSGT 7 người, TTGT 7 người, kiểm soát quân sự 4 người) thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, xử lý các phương tiện vi phạm tải trọng trong 3 ca trực, hoạt động liên tục 24/24h. Đến 15-8, Trạm được chuyển về cho Thanh tra Sở GTVT quản lý. Tuy nhiên, sau khoảng 4 tháng đi vào hoạt động, Trạm KTTT lưu động này bộc lộ nhiều bất cập. Trong đó bất cập lớn nhất là trạm cân lưu động Km58 do được đặt ở vị trí đường khá chật hẹp, lại đặt trên đoạn đường 2 chiều và ngoài khu vực đông dân cư nên tốc độ xe chạy cao. Hiện nay, trạm chỉ kiểm soát được các phương tiện đi hướng Hải Dương - Uông Bí do camera quan sát chỉ đặt ở chiều đường này. Trạm chưa thể kiểm soát xe chạy theo chiều ngược lại bởi rủi ro về mất an toàn giao thông cao.
Để “mục sở thị” hiệu quả của Trạm, ngày 21-8, chúng tôi có mặt tại đây, cả ngày hôm đó (từ 7h-16h), gần như trạm cân này chưa phát hiện được một phương tiện vận tải nào vượt quá trọng tải. Rất ít xe có biểu hiện quá khổ, quá tải đi từ Hải Dương về Hạ Long đi qua trạm cân. Cả buổi sáng, các lực lượng chức năng ở trạm cân lưu động đã không phát hiện và dừng được bất kỳ phương tiện vận tải nào có dấu hiệu chở hàng hoá quá khổ, quá tải đi từ chiều Hải Dương về Hạ Long. Sang buổi chiều, lực lượng chức năng dùng bộ đàm thông báo dấu hiệu vi phạm qua khu vực để dừng xe vào kiểm tra trọng tải, tuy nhiên vài xe vào kiểm tra đều không vi phạm. Theo cán bộ thanh tra giao thông ở trạm cân này phản ánh, hiệu quả của trạm cân lưu động này trong những tháng gần đây thực sự kém bởi chẳng có chiếc xe quá tải nào đi qua trạm cả, các lái xe đã tìm đường đi khác để “né” trạm cân này. Còn nhớ trước đây, khi mới đi vào hoạt động các phương tiện tại một số vị trí đường gần trạm đã xuất hiện tình trạng xe quá tải chạy vào đường làng các xã lân cận như Xuân Sơn, Bình Khê (Đông Triều) để tránh Trạm KTTT. Tuy nhiên, các lực lượng chức năng lập chốt chặn xử lý phương tiện né trạm nên hiện tượng này cơ bản chấm dứt.
Nhìn nhận một cách thực tế, tuy mang danh là Trạm KTTT lưu động nhưng tính cơ động của trạm cân này gần như không có, không muốn nói là cơ bản bị đặt cố định một chỗ, không được di chuyển kể từ ngày lắp đặt đưa vào hoạt động đến nay đã 4 tháng. Theo số liệu thống kê, trong 4 tháng hoạt động, trạm kiểm tra trọng tải lưu động Km58 này đã kiểm tra được hơn 1.100 phương tiện, nhưng chỉ phát hiện có 240 trường hợp vi phạm chở hàng quá tải (trong đó xe tải dưới 5 tấn gần 150 trường hợp), phạt trên 1,7 tỷ đồng. Tước giấy phép lái xe 239 trường hợp (tỉnh ngoài 202 trường hợp). Đặc biệt, chưa có trường hợp quá tải nào bắt buộc phải hạ tải vì trạm không có bãi hạ tải, phương tiện và nhân lực hạ tải nên đành chấp nhận phạt vi phạm... rồi cho đi.
Bên cạnh đó, hiện nay Trạm KTTT xe lưu động còn gặp những bất cập khác như: Buổi tối, điện chiếu sáng tại trạm và điểm kiểm tra không đủ nên ảnh hưởng trực tiếp đến việc phát hiện vi phạm từ xa và việc dừng kiểm tra phương tiện. Nơi ăn nghỉ và kinh phí phục vụ công tác kiểm tra, xử lý vi phạm quá tải trọng của lực lượng chức năng chưa có (theo phản ánh của CBNV Trạm, từ khi trạm hoạt động đến khi chuyển giao sang Thanh tra Sở quản lý, nay họ vẫn chưa nhận được tháng lương nào). Ngoài ra đang có hiện tượng người điều khiển phương tiện khi vi phạm không hợp tác, không chấp hành hiệu lệnh của CSGT, đặc biệt vào các giờ cao điểm, các xe có dấu hiệu vi phạm thường tập trung thành đoàn và chạy với tốc độ cao để vượt trạm… Nhiều trường hợp khi kiểm tra do các xe không có các loại giấy tờ liên quan vì đã bị các lực lượng chức năng kiểm tra và lập biên bản tạm giữ nên khó khăn cho việc xác định trọng tải cho phép của xe để xử lý.
Do vậy, để tiếp tục phát huy hiệu quả của Trạm kiểm tra trọng tải lưu động, thiết nghĩ, ngành Giao thông cần sớm có những khảo sát vị trí, địa điểm lắp đặt trạm cân ở các nơi phù hợp và cần phải làm từ gốc, làm từ các cảng bến, kho bãi và từ doanh nghiệp vận tải… mới thực sự có tác dụng.
Thái Cảnh
