Khe Lọng Trong là thôn vùng sâu, vùng xa thuộc xã Thanh Sơn (Ba Chẽ), có 50 hộ dân, 100% là đồng bào dân tộc thiểu số. Nhiều năm trước đời sống người dân nơi đây gặp khó khăn do trình độ hạn chế; tình trạng bạo lực gia đình, sinh con thứ 3 trở lên còn nhiều; số hộ nghèo và cận nghèo, trẻ em thất học còn cao. Để góp phần khắc phục tình trạng này, năm 2002 Chi hội Phụ nữ thôn đã lập kế hoạch và thành lập CLB “Không sinh con thứ 3”. 10 năm qua, CLB đã góp phần hiệu quả trong thực hiện phong trào thi đua “Dân vận khéo”, mang lại nhiều kết quả đáng ghi nhận.
Chị Nịnh Thị Liên, Chi hội trưởng phụ nữ thôn cho biết: Khi mới thành lập, CLB gặp nhiều khó khăn trong vận động các cặp vợ chồng tham gia sinh hoạt. Bởi nhiều người còn nặng tư tưởng trọng nam, khinh nữ, tồn tại tư tưởng đẻ nhiều con, ngại nói về sức khoẻ sinh sản và bàn về các biện pháp tránh thai... Ban chủ nhiệm CLB đã không ngại khó, trực tiếp đến từng hộ để gặp gỡ, chia sẻ và vận động các cặp vợ chồng tham gia sinh hoạt CLB. Nhờ sự chia sẻ, cảm thông, thuyết phục gần gũi, nên các cặp vợ chồng đã hiểu được ý nghĩa của việc tham gia sinh hoạt CLB, từ đó tự nguyện đăng ký tham gia.
Ban đầu chỉ có 7 cặp, đến nay CLB đã thu hút 35 cặp vợ chồng tham gia. Định kỳ hàng tháng, CLB tổ chức sinh hoạt với nhiều chủ đề khác nhau; trong đó tập trung vào các nội dung như: Pháp lệnh Dân số, chăm sóc sức khoẻ sinh sản, các biện pháp KHHGĐ, Luật Bình đẳng giới, Luật Phòng chống bạo lực gia đình, mất cân bằng giới tính khi sinh, những chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước… Tham gia sinh hoạt, các thành viên đã có thêm nhiều kiến thức về pháp luật, kinh nghiệm trong chăm sóc và nuôi dạy con em, tâm lý lứa tuổi, chăm sóc bà mẹ mang thai, nuôi con bằng sữa mẹ, sức khoẻ sinh sản vị thành niên, sức khoẻ tinh thần, phát triển kinh tế, xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc… CLB cũng là nơi để chị em tập hợp, đoàn kết, giúp nhau phát triển kinh tế bằng nhiều hình thức, như: Giúp cây giống, con giống, ngày công lao động, phân bón và trao đổi kiến thức chăn nuôi, trồng trọt. Nhiều thành viên CLB còn giúp những hộ phụ nữ nghèo, có hoàn cảnh khó khăn bằng cho vay vốn không lấy lãi, hỗ trợ thực phẩm, bữa ăn dinh dưỡng, tặng đồ dùng học tập cho trẻ em…
Cùng với các hoạt động trên, thời gian qua Ban chủ nhiệm CLB còn đề xuất với chính quyền địa phương lồng ghép tuyên truyền những kiến thức về chăm sóc sức khoẻ sinh sản, KHHGĐ, bình đẳng giới; nêu gương điển hình trong thực hiện KHHGĐ, xây dựng gia đình hạnh phúc, học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác… bằng tiếng dân tộc thiểu số, phát trên loa truyền thanh của thôn vào buổi tối thứ bảy hàng tuần. Ban Chủ nhiệm và thành viên nòng cốt CLB còn thường xuyên gặp gỡ các cặp vợ chồng mới kết hôn để tuyên truyền về ý nghĩa của việc sinh ít, sinh thưa để chăm sóc con tốt hơn; gặp gỡ những cặp vợ chồng sinh con một bề để chia sẻ và thuyết phục họ không sinh nhiều và nghiêm túc thực hiện chính sách DS-KHHGĐ, hướng dẫn cách phòng tránh thai an toàn… Từ cách tuyên truyền, vận động gần gũi, dễ hiểu, dễ nhớ, đã giúp nhiều cặp vợ chồng ý thức hơn về gánh nặng sinh nhiều con và ý nghĩa quan trọng của việc thực hiện sinh đẻ có kế hoạch để xây dựng gia đình hạnh phúc; các hủ tục và tư tưởng trọng nam, khinh nữ dần được loại bỏ; nam giới ngày càng chia sẻ nhiều hơn với phụ nữ trong mọi công việc. Nhiều cặp vợ chồng đã thẳng thắn tâm sự, trước đây họ rất ngại khi nói đến những vấn đề liên quan đến sức khoẻ sinh sản, KHHGĐ, nhưng nay nhờ tham gia CLB, có thể thoải mái trao đổi những thông tin về việc sử dụng các biện pháp tránh thai, cách đối nhân xử thế trong gia đình.
Đến nay, có trên 90% số cặp vợ chồng ở độ tuổi sinh đẻ ở thôn thực hiện các biện pháp tránh thai an toàn. Thực hiện tốt công tác DS-KHHGĐ, mức sống của người dân trong thôn đã dần được cải thiện; trẻ em được đến trường đầy đủ và đúng độ tuổi; vai trò, vị trí của người phụ nữ trong gia đình và xã hội ngày càng được nâng cao; không còn tình trạng bạo lực gia đình; tỉ lệ hộ nghèo từ 100% giảm xuống còn 24% (năm 2011). Thôn Khe Lọng Trong 10 năm liền không có trường hợp sinh con thứ 3 và liên tục 8 năm nay giữ vững danh hiệu thôn văn hoá.
Tường Vi