Hoành Bồ có 8/13 xã, thị trấn vùng sâu, vùng xa. Dân trí thấp, đời sống đồng bào còn khó khăn, là rào cản lớn trong việc tiến hành phổ cập giáo dục (PCGD) trên địa bàn. Mặc dù vậy, với sự quan tâm của chính quyền, địa phương và ngành Giáo dục, nhiều năm trở lại đây, công tác phổ cập giáo dục ở huyện miền núi này đã có những đổi thay tích cực.
Lớp học bổ túc THCS tại xã Hoà Bình (Hoành Bồ).
Để nâng cao chất lượng công tác phổ cập, Phòng Giáo dục đã xây dựng biện pháp cụ thể, phù hợp từng cấp học. ở các trường Tiểu học: Thị trấn Trới, Thống Nhất, Sơn Dương, Lê Lợi, Quảng La, học sinh học 2 buổi/ngày. ở một số cơ sở vùng cao có số học sinh ít, không đủ biên chế ở lớp, để đảm bảo cho các em đến trường, năm học 2007-2008, Phòng bố trí dạy 12 lớp ghép và năm học 2008-2009 có 18 lớp ghép. Để đảm bảo học sinh phổ cập đúng độ tuổi, Phòng Giáo dục huyện còn chỉ đạo mở 7 lớp học vào cuối tháng 5-2008 và trong dịp hè cho học sinh tiểu học quá tuổi ở 2 xã vùng cao Đồng Sơn, Kỳ Thượng. Huyện cũng mở 3 lớp bổ túc văn hoá chương trình sau xoá mù chữ cho 36 phụ nữ ở các khe bản của xã Đồng Sơn.
Để giữ vững kết quả phổ cập THCS (được công nhận đạt chuẩn từ năm 2005), BCĐ PCGD các xã phối hợp cùng ban, ngành, đoàn thể ở địa phương và giáo viên thường xuyên tuyên truyền, vận động học sinh ra lớp; tổ chức quyên góp sách vở, quần áo cho học sinh gia đình nghèo, gia đình hoàn cảnh khó khăn để các em có điều kiện tiếp tục đến trường. Phòng Giáo dục huyện còn bố trí 18 học sinh xã Đồng Sơn bỏ học phổ thông vào học bổ túc văn hoá; mở 3 lớp bổ túc THCS ở xã Đồng Lâm, Đồng Sơn. Do địa hình phức tạp, nên trường học ở 8/13 xã, thị trấn còn trong tình trạng trường liên cấp. Những xã này chỉ có một trường bao gồm cả tiểu học và THCS. Với các xã Đồng Lâm, Đồng Sơn, Tân Dân, Kỳ Thượng có nhiều thôn, bản phân tán, cách xa trung tâm xã, để đi đến trường học, các em học sinh phải băng rừng, lội suối rất vất vả. Để tạo điều kiện học hành cho các em, huyện cho trường tiểu học và THCS ở những xã này xây dựng lớp bán trú dân nuôi. Hiện toàn huyện có 208 học sinh đang theo học các lớp bán trú này. Các trường có lớp bán trú dân nuôi quản lý việc học của học sinh 2 buổi/ngày và quản lý việc tự học của các em. Nhà trường giao nhiệm vụ cho giáo viên quản lý học sinh và giúp đỡ học sinh trong sinh hoạt nội trú để các em gắn bó với trường, lớp. Với biện pháp đó, tỷ lệ bỏ học cấp THCS năm 2008 chỉ còn 1%.
Hiện huyện có 3 trường THPT là Hoành Bồ, Quảng La và Thống Nhất. Để giúp học sinh ra lớp, huyện đề nghị Sở Giáo dục - Đào tạo cho mở các lớp bán công ở Trường THPT Hoành Bồ để học sinh không đủ điều kiện học công lập tham gia các lớp này; đề nghị tỉnh cấp hỗ trợ kinh phí cho Trường THPT Thống Nhất để giải quyết cho 50% số học sinh của trường hưởng chế độ công lập, 50% hưởng chế độ tương đương bán công, bởi trường không có hệ công lập, là nơi học của học sinh 3 xã Thống Nhất, Vũ Oai, Hoà Bình (Vũ Oai, Hoà Bình là 2 xã khó khăn của huyện). Nhờ biện pháp này mà huyện đã huy động tốt sĩ số học sinh THPT ra lớp. Năm học 2008-2009, Trung tâm Hướng nghiệp - Giáo dục thường xuyên của huyện được thành lập đi vào hoạt động góp phần tích cực trong việc nâng cao tỷ lệ học sinh tốt nghiệp bổ túc THPT trên địa bàn.
Với cách thức áp dụng linh động, phù hợp với từng xã, từng cấp học của huyện, năm học 2008, 13 xã, thị trấn trên địa bàn đã duy trì đạt PCGD tiểu học, xoá mù chữ; duy trì PCGD tiểu học đúng độ tuổi và duy trì tốt phổ cập THCS. Được biết hiện nay, trên địa bàn huyện còn 28 phòng học cấp 4 đã xuống cấp, 14 phòng học tạm. Từ nay đến năm 2010, huyện tiếp tục đẩy mạnh đầu tư xây dựng các trường học, phấn đấu có thêm 4 trường đạt chuẩn quốc gia; xây dựng phòng học, phòng chức năng được cao tầng hoá, kiên cố hoá đạt 65-70%...
