Một ngày đầu thu, chúng tôi đến thăm cụ Đồng Xuân Lịch - một lão thành cách mạng huyện Hoành Bồ. Ở tuổi 92, cụ Lịch đã có 65 năm tuổi Đảng. Sinh ra, lớn lên và gắn bó cả cuộc đời ở Hoành Bồ, cụ Lịch chứng kiến mọi thăng trầm, đổi thay của huyện miền núi này. Với cụ, Hoành Bồ xưa heo hút, nghèo nàn bao nhiêu thì Hoành Bồ ngày nay thay đổi, phát triển bấy nhiêu.
Gặp “pho sử sống”
Lời giới thiệu của anh Đỗ Đắc Cử - công tác tại Ban Tổ chức Huyện uỷ Hoành Bồ khiến chúng tôi khá tò mò. Anh bảo: “Cụ Lịch sinh ra ở xã Lê Lợi, Hoành Bồ. Những năm công tác, cụ đã từng giữ các chức vụ như Phó Chủ tịch UBND xã Lê Lợi, Thường trực Huyện uỷ, Trưởng Ban Tuyên giáo v.v. Những cán bộ lão thành chứng kiến sự đổi thay, phát triển của Hoành Bồ từ trước năm 1945 đến nay chỉ còn cụ. Đối với thế hệ trẻ Hoành Bồ bây giờ, cụ Lịch là “pho sử sống”…
Cụ Lịch còn mạnh khoẻ, minh mẫn lắm. Kể về quãng đời hoạt động cách mạng và công tác của mình, cụ vẫn nhớ từng mốc thời gian, từng chức vụ cụ đã trải qua. Còn khi nói về Hoành Bồ, cụ cười bảo: “Các cháu không thể tưởng tượng được Hoành Bồ của sáu, bảy mươi năm về trước đâu. Đây là nơi rừng rú rậm rạp, dân cư thưa thớt, đời sống nghèo nàn. Hồi đó, Hoành Bồ chỉ có con đường độc đạo nhỏ bé, một bên là rừng rậm, một bên là bãi sú vẹt ngập nước. Người dân thì nghèo khổ, đói kém, thất học. Bà con cấy lúa trên nương, năng suất thấp lắm, cả sào lúa mới được 1 tạ thóc. Đồng bào các xã nghèo như: Đồng Lâm, Kỳ Thượng còn khổ hơn, toàn ăn sắn, ăn khoai. Cán bộ, đảng viên rất ít. Như tôi, hồi năm 1948 được kết nạp Đảng. Vậy mà ở xã Lê Lợi không có đủ đảng viên để thành lập chi bộ, phải về chi bộ ở huyện để kết nạp”.
Sau những hồi tưởng về một Hoành Bồ của thế kỉ XX, cụ Lịch hào hứng khi nói về “Hoành Bồ quê tôi” những năm gần đây - Hoành Bồ ở thế kỉ XXI. Ngôi nhà cụ đang ở sát với đường quốc lộ 279 mới được nâng cấp sạch đẹp. Ngày ngày, cụ vẫn nhìn ra phố xá tấp nập người xe. Trong dòng người qua lại, cụ cảm nhận được những đổi thay của quê hương mình. Cảm nhận về những đổi thay ấy, cụ Lịch chỉ nói đơn giản thế này: “Kinh tế, văn hoá, xã hội đều phát triển mạnh mẽ. Nếu như trước kia, tôi chỉ học đến đọc thông viết thạo, lúc tham gia công tác vẫn còn phải học thêm văn hoá thì bây giờ, ngay như con cháu tôi, chúng đều tốt nghiệp đại học, có đứa đã lấy bằng thạc sĩ. Trước, bà con nghèo đói lắm, còn bây giờ, tuy vẫn còn hộ nghèo nhưng chữ “đói” đã bị xoá hẳn, không còn được nhắc đến. Ngày nào nghe đài, xem ti vi, tôi cũng thấy sự đổi thay của quê hương…”.
Vùng kinh tế trọng điểm tương lai
Đầu năm 2013 vừa rồi, cụ Lịch vinh dự đón nhận huy hiệu 65 năm tuổi Đảng. Tuy tuổi cao, mắt mờ nhưng cụ vẫn thường xuyên nghe đài, xem ti vi, đọc báo, theo dõi thông tin chi bộ. Cụ phấn khởi trước sự phát triển của lực lượng đảng viên trong huyện. Cụ cũng nắm rõ việc Hoành Bồ đang thực hiện Nghị quyết của Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXIII; kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2011-2015 với mục tiêu: “Phấn đấu xây dựng huyện Hoành Bồ trở thành một trong những vùng kinh tế trọng điểm của tỉnh Quảng Ninh”. Cụ rất đồng tình với việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế của huyện từ nông nghiệp - dịch vụ - công nghiệp sang hướng công nghiệp - dịch vụ - nông nghiệp. Cụ bảo: “Kinh tế phải chuyển dịch như thế mới phát huy được hết tiềm năng, lợi thế của Hoành Bồ. Đừng nói Hoành Bồ là huyện miền núi. Hoành Bồ có rừng, có biển, lại giáp toàn thành phố, thị xã - những trung tâm giao thương, dịch vụ, du lịch lớn của tỉnh. Nếu có quyết tâm, chắc chắn Hoành Bồ sẽ thực hiện được mục tiêu đề ra”.
Trong câu chuyện với cụ Lịch, anh Đỗ Đắc Cử cũng báo cho cụ một số thông tin về kết quả 2 năm rưỡi thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ huyện lần thứ XXIII, nhiệm kỳ 2010-2015. Trong nửa đầu nhiệm kỳ, kinh tế huyện ổn định và có bước phát triển khá, đời sống nhân dân trong huyện tiếp tục được cải thiện. Tổng giá trị sản xuất năm 2012 đạt 4.217 tỷ đồng. Tốc độ tăng giá trị sản xuất các ngành kinh tế huyện trong 2 năm đạt 12,3%/năm (chỉ tiêu Đại hội đề ra là 11-13%/năm). Năm 2013 ước đạt 4.980 tỷ đồng. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng; tỷ trọng các ngành ước tính hết năm 2013: Công nghiệp - xây dựng 80%; dịch vụ - thương mại 14,07%; nông - lâm - ngư nghiệp 6,13%. Các lĩnh vực như: Y tế, giáo dục, văn hoá - xã hội có nhiều tiến bộ; các chính sách đảm bảo an sinh xã hội được thực hiện tốt; tỷ lệ hộ nghèo giảm mạnh từ 9,45% năm 2011 xuống còn 6,93% năm 2012.
Nghe những thông tin anh Cử nói, mắt cụ Lịch lấp lánh niềm vui. Cụ bảo: “Cả cuộc đời tôi gắn bó ở đất này, chứng kiến Hoành Bồ từ một vùng rừng núi rậm rạp trở thành một huyện có nhịp tăng trưởng ổn định. Huyện cũng đang xây dựng đề án nâng cấp thị trấn Trới từ đô thị loại V lên đô thị loại IV. Những tiềm năng, lợi thế của huyện đang được khai thác, phát huy. Với đà này, tương lai của Hoành Bồ còn rộng mở lắm...”
Hoàng Quý
