Sản phẩm chất lượng tốt, mẫu mã đẹp, đủ sức cạnh tranh trên thị trường, đem lại lợi nhuận cao cho các thành viên là mục tiêu HTX Nông trang Vạn Yên (huyện Vân Đồn) tập trung xây dựng.
Được thành lập từ tháng 7-2014, HTX Nông trang Vạn Yên nhằm tập hợp những hộ gia đình trồng cam trên địa bàn để trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm phát triển cam Vạn Yên thành sản phẩm có thương hiệu để vươn ra thị trường. Ông Trần Văn Hậu, Giám đốc HTX Nông trang Vạn Yên, cho biết: Khi HTX chưa thành lập, một số hộ gia đình trồng cam truyền thống sợ lỗ vốn, nên đã bán non cả vườn cho thương lái, đến khi chính vụ sản lượng cam không đủ cung cấp ra thị trường. Mặc dù sản lượng cam Vạn Yên luôn thiếu hụt, nhưng giá bán lúc nào cũng rẻ hơn so với các loại cam ở địa phương khác. Theo ông Hậu, không phải do cam kém chất lượng mà chính các hộ trồng cam đã phá giá, không những mất đi thương hiệu mà còn gây ảnh hưởng kinh tế các hộ trồng cam chung của địa phương.
Sau khi ra đời và kiện toàn tổ chức, HTX đã tập trung vào nâng cao chất lượng quả cam bằng việc áp dụng trồng cam theo mô hình chuẩn VietGAP. Những cây cam hàng chục năm tuổi sẽ được cắt tỉa, cải tạo chăm sóc theo quy trình để cho mầm cây phát triển mới. Kết hợp với việc trồng mới, cam giống phải được chọn lựa cẩn thận, cách chăm sóc cây phải theo quy trình, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật phải có nguồn gốc xuất xứ phù hợp với loại cây cũng như dịch bệnh. Mỗi công đoạn đều được cán bộ HTX theo dõi và giám sát chặt chẽ. Sau mỗi vụ thu hoạch, tiến hành vệ sinh cây, phát quang cỏ xung quanh gốc cam để phòng tránh dịch bệnh. Vạn Yên tuy là vùng đảo nhưng có nguồn nước tưới rất sạch và dồi dào từ các khe suối, cộng với khí hậu ôn hoà nên rất hợp với trồng cam. Cam Vạn Yên có hương vị nổi trội, vỏ mỏng, mùi thơm, vị ngọt đậm, khi bóc vỏ có mùi dầu của cam mà nhiều cam nơi khác không thể sánh được. Với nhiều chủng loại cam khác nhau sẽ làm cho người tiêu dùng thêm nhiều lựa chọn phù hợp với thị hiếu và sở thích, làm cho sản phẩm có tính cạnh tranh cao trên thị trường. Do vậy, ngoài những giống cam truyền thống như cam giấy, cam đường, cam sen thì HTX đã nghiên cứu đưa vào trồng thử nghiệm những loại cam mới có chất lượng cao phù hợp với thổ nhưỡng. Cán bộ chủ chốt của HTX đã lên huyện Cao Phong, tỉnh Hoà Bình để học hỏi kinh nghiệm và đưa giống cam V2 ( nguồn gốc từ Tây Ban Nha) về trồng thử nghiệm. Nhận thấy cam V2 có tiêu chuẩn sinh trưởng rất phù hợp, khoảng cách, mật độ cây giống nhau. Tuy có sự khác biệt về chất đất nhưng khi thu hoạch thì chất lượng như nhau (so sánh quả cam trồng mới tại Vạn Yên với cam trồng tại Cao Phong).
Sau hai năm thành lập, HTX Nông trang Vạn Yên từ 10 thành viên hiện đã phát triển lên 40 thành viên. Những thành viên của HTX đều tham gia tích cực vào mô hình xây dựng thương hiệu cam nơi đây. Chị Nguyễn Thị Hương, xã viên của HTX cho biết: Từ khi có HTX, diện tích vườn cam nhà tôi đã thay đổi từ 200 cây lên gấp đôi thành 400 cây, sản lượng cũng như giá bán đều tăng. Nhờ vậy, gia đình tôi đã khấm khá hơn so với trước. Hiện, tổng diện tích cam của HTX khoảng 30ha, trong đó có 8ha cam từ 20-30 năm tuổi. Sản lượng trung bình đạt khoảng 40 tấn quả/ha, thời gian thu hoạch cam kéo dài từ tháng 8 đến hết tháng 12. Hiện nay cam của HTX đã được đăng ký thương hiệu sản phẩm của huyện Vân Đồn và được trưng bày giới thiệu tại các hội chợ OCOP do tỉnh tổ chức. Với cách đi đúng hướng đã làm cho sản lượng cam của HTX Nông trang Vạn Yên tăng lên đáng kể, năm 2015 HTX đạt sản lượng gần 200 tấn, đạt doanh thu trên 5 tỷ đồng. Dự kiến năm 2016, sản lượng cam của HTX dao động khoảng trên 200 tấn, doanh thu 6 tỷ đồng.
Ông Trần Văn Hậu, Giám đốc HTX, chia sẻ thêm: Hiện nay dù sản lượng cam lớn nhưng thị trường tiêu thụ của HTX vẫn chủ yếu là trên địa bàn tỉnh. Thời gian tới, HTX sẽ mở rộng thêm nhiều diện tích trồng mới, đồng thời phối hợp với các doanh nghiệp cùng nhà quản lý tìm kiếm thị trường cho sản phẩm cam phát triển ổn định bền vững. Nhằm đưa sản phẩm cam Vạn Yên trở thành thương hiệu mạnh không chỉ của Vân Đồn mà của cả tỉnh Quảng Ninh.
Dương Trường
