Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 72-NQ/TW “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”. Trong đó, y học cổ truyền (YHCT) được xác định giữ vai trò quan trọng, góp phần khơi dậy và phát huy hiệu quả những tiềm năng, thế mạnh vốn có, từng bước trở thành một trong những trụ cột vững chắc trong mục tiêu chăm sóc sức khỏe toàn diện cho nhân dân. Hiện nay, việc kết hợp giữa y học cổ truyền và y học hiện đại đang trở thành hướng đi hiệu quả, góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, phục hồi chức năng và cải thiện chất lượng cuộc sống cho người dân.
Những năm qua, ngành y tế Quảng Ninh chú trọng phát triển lĩnh vực YHCT, từng bước xây dựng hệ thống khám, chữa bệnh bằng YHCT gắn với y học hiện đại. Tỉnh cũng quan tâm quy hoạch, phát triển vùng nuôi trồng dược liệu phù hợp với điều kiện từng địa phương; hiện đại hóa công nghệ bào chế, sản xuất thuốc cổ truyền; đa dạng hóa các sản phẩm từ dược liệu; đồng thời đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số trong lĩnh vực này. Hằng năm, số lượt khám chữa bệnh bằng YHCT kết hợp với y học hiện đại chiếm trên 12% tổng số lượt khám chữa bệnh trên địa bàn tỉnh.
Tại Bệnh viện Việt Nam - Thụy Điển Uông Bí, việc kết hợp hai nền y học được triển khai từ khá sớm. Năm 2014, bệnh viện thành lập Tổ YHCT và đến tháng 5/2017 chính thức nâng cấp thành Khoa YHCT. Theo bác sĩ CKII Nguyễn Thị Song An, Trưởng Khoa YHCT, khoa hiện có 16 bác sĩ, điều dưỡng giàu kinh nghiệm trong chẩn đoán, điều trị cùng hệ thống trang thiết bị được đầu tư đồng bộ.
Hiện nay, khoa xây dựng các phác đồ điều trị kết hợp YHCT và y học hiện đại đối với nhiều nhóm bệnh như bệnh lý thần kinh, cơ xương khớp, di chứng tai biến mạch máu não, liệt do chấn thương, liệt dây VII ngoại biên, thoát vị đĩa đệm, thoái hóa cột sống, giảm đau sau zona, sau phẫu thuật, tắc tia sữa sau sinh… Nhiều kỹ thuật chuyên môn được triển khai như điện châm, nhĩ châm, ôn châm, thủy châm, cấy chỉ, xoa bóp bấm huyệt, cứu ngải, giác hơi, kéo giãn cột sống, chiếu đèn hồng ngoại… giúp giảm đau, cải thiện tuần hoàn, phục hồi chức năng vận động và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh. Ngoài ra, khoa còn phối hợp với Đơn nguyên Nhi tâm bệnh trong điều trị hỗ trợ cho trẻ tự kỷ.
Trong đó, điều trị các bệnh lý cơ xương khớp, đặc biệt là thoái hóa khớp, bằng phương pháp y học cổ truyền đang được khoa triển khai hiệu quả. Theo YHCT, thoái hóa khớp thuộc phạm vi chứng Tý, do kinh mạch khí huyết bị ứ trệ, gây đau nhức, tê mỏi và hạn chế vận động. Điều trị tập trung vào nguyên tắc khai thông kinh lạc, điều hòa khí huyết, khu phong tán hàn, trừ thấp, bồi bổ gan thận và tăng cường sức khỏe gân xương. Bên cạnh các bài thuốc từ dược liệu thiên nhiên, các phương pháp châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt cũng được áp dụng nhằm giảm đau và phục hồi chức năng vận động cho người bệnh.
Kết hợp YHCT với y học hiện đại trong khám chữa bệnh còn được triển khai hiệu quả tại tuyến y tế cơ sở. Từ tháng 11/2025, sau khi sắp xếp lại hệ thống y tế, điểm trạm 2 thuộc Trạm Y tế xã Đường Hoa được tăng cường bác sĩ chuyên khoa I y học cổ truyền Đặng Quang Luân về công tác. Tại đây, bác sĩ Luân đã triển khai nhiều kỹ thuật như châm cứu, chiếu đèn hồng ngoại, xoa bóp, bấm huyệt… giúp người dân thuận lợi hơn trong tiếp cận dịch vụ y tế.
Bà Chìu Thị Lan (thôn Móc Kiệc, xã Đường Hoa) chia sẻ: “Trước đây, mỗi khi trong gia đình có người đau nhức xương khớp hay mệt mỏi, chúng tôi đều xuống điểm trạm y tế để thăm khám. Nay được các y, bác sĩ tận tình hướng dẫn, theo dõi sức khỏe và điều trị thêm bằng các phương pháp YHCT như châm cứu, xoa bóp, bấm huyệt nên người dân rất yên tâm”.
Song song với hoạt động khám chữa bệnh, lĩnh vực sản xuất thuốc từ dược liệu cũng có nhiều bước phát triển. Từ năm 2015, Công ty CP Dược - Vật tư y tế Quảng Ninh đã đầu tư và đưa vào hoạt động Nhà máy sản xuất thuốc từ dược liệu đạt chuẩn GMP-WHO, với 3 dây chuyền chính, gồm: Chế biến dược liệu, sản xuất thuốc viên nén và sản xuất thuốc dạng lỏng. Hiện nay, công ty sản xuất hơn 20 nhóm sản phẩm dược phẩm và thực phẩm chức năng cung cấp cho thị trường trong và ngoài tỉnh.
Một số sản phẩm của Công ty đã quen thuộc với người tiêu dùng, như: Viên uống hoạt huyết dưỡng não, thuốc ho Viễn Phương, nước siro ho, cảm xuyên hương, Anamin 500, HABI-QN… Để bảo đảm chất lượng sản phẩm luôn đạt tiêu chuẩn lưu hành, Công ty tiếp tục đầu tư hệ thống thiết bị giám định và kiểm nghiệm hiện đại như máy quang phổ 2 chùm tia, máy sắc ký lỏng hiệu năng cao HPLC 1200... Các thiết bị này giúp đánh giá chính xác các chỉ tiêu định tính, định lượng trong sản phẩm thuốc, thực phẩm và nguyên liệu dược liệu, góp phần nâng cao độ tin cậy và tính minh bạch trong quản lý chất lượng.
Việc phát huy thế mạnh của YHCT song hành với ứng dụng các tiến bộ của y học hiện đại đang tạo nên hướng phát triển bền vững cho ngành y tế Quảng Ninh. Sự kết hợp này không chỉ góp phần nâng cao hiệu quả điều trị mà còn giúp bảo tồn, phát huy những giá trị quý báu của y học dân tộc, phục vụ tốt hơn công tác chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân.
