Sau 6 năm nhận tiền đền bù, hỗ trợ giải phóng mặt bằng (GPMB) thực hiện GPMB Dự án Nhà máy chế tạo thiết bị nâng hạ - Xí nghiệp Cơ khí Quang Trung tại phường Phương Nam (TP Uông Bí ), một số hộ dân lại tiếp tục có đơn khiếu nại với nội dung đền bù chưa thỏa đáng, chưa đúng, chưa đủ. Quá trình giải quyết, một số hộ dân nhận cả đất lạch sông, chân núi đá là diện tích khai hoang và yêu cầu phải được bồi thường, hỗ trợ.
Giải quyết theo hướng có lợi cho người dân
Năm 2004, UBND tỉnh ban hành Quyết định 1795/QĐ-UBND phê duyệt địa điểm xây dựng cầu cảng và nhà máy sản xuất các loại cẩu của Xí nghiệp Cơ khí Quang Trung và Quyết định 4859/QĐ-UBND thu hồi và tạm giao 468.159,4m2 của UBND TX Uông Bí (nay là UBND TP Uông Bí) để GPMB thực hiện dự án. Tiếp đến, năm 2005, Thủ tướng Chính phủ ban hành công văn về việc đầu tư Dự án Nhà máy chế tạo thiết bị nâng hạ của Xí nghiệp Cơ khí Quang Trung.
Thực hiện chỉ đạo này, UBND TP Uông Bí đã triển khai các bước thu hồi đất theo quy định của pháp luật; tổ chức nhiều cuộc họp với các hộ dân có diện tích đất bị thu hồi GPMB để phổ biến quyết định thu hồi đất, các chính sách về đền bù GPMB và tái định cư theo quy định. Sau khi có quyết định phê duyệt phương án, các hộ dân đã đồng ý nhận tiền đền bù, hỗ trợ bàn giao mặt bằng và không kiến nghị, khiếu nại gì.
Tuy nhiên, đến năm 2012, một số hộ lại có đơn khiếu nại (do bà Ngô Thị Mận đại diện) với nội dung đền bù chưa thỏa đáng, chưa đúng, chưa đủ. Việc khiếu nại của các hộ dân đã được UBND TP Uông Bí ban hành quyết định giải quyết khiếu nại lần đầu số 5410/QĐ-UBND ngày 19/11/2012 và UBND tỉnh ban hành quyết định giải quyết khiếu nại lần 2 số 1572 ngày 21/6/2013, không chấp nhận nội dung khiếu nại của các hộ dân. Không đồng ý với các quyết định trên, các hộ dân vẫn tiếp tục khiếu nại.
Để giải quyết dứt điểm, tránh tụ tập đông người, Tổng Thanh tra Chính phủ đã có buổi đối thoại với các hộ dân và ban hành Thông báo số 76/BTCDTW ngày 27/10/2014 chỉ ra một số nội dung kiến nghị của các hộ dân không phù hợp. Tuy nhiên, để có lợi nhất cho người dân, Tổng Thanh tra Chính phủ cũng đề nghị tỉnh rà soát lại một số nội dung.
Ông Vũ Hồng Minh, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất TP Uông Bí, cho biết: “Tổng Thanh tra Chính phủ cũng đồng tình với hướng giải quyết của tỉnh, tuy nhiên, để có lợi nhất cho người dân thì Tổng Thanh tra Chính phủ cũng đề nghị đối với nội dung đất khai hoang nằm ngoài giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, đề nghị tỉnh xem xét, bồi thường bổ sung theo giá đất nông nghiệp (có thể cho truy thu thuế nếu chưa nộp thuế), tỷ lệ 70% hay 100% do tỉnh quyết định, phù hợp với tình hình địa phương, theo hướng có lợi nhất cho người dân. Trên cơ sở đó, tỉnh đã đồng ý hỗ trợ 100% giá đất nông nghiệp. Sau khi rà soát thì trong số 215 hộ kiến nghị, có 194 hộ đủ điều kiện lập phương án bổ sung. Đến nay, đã có 138 hộ dân nhận tiền, 56 hộ dân chưa nhận tiền thì sẽ chốt ngày nhận cụ thể, sau thời gian này, nếu các hộ không nhận sẽ gửi tiền vào tài khoản tạm giữ và thông báo chấm dứt giải quyết nội dung vụ việc”.
Khai hoang tại lạch sông, núi đá là không có cơ sở
Điều đáng nói là, trong các nội dung kiến nghị, một số hộ dân (do bà Ngô Thị Mận đại diện) đề nghị được bồi thường diện tích khai hoang liền kề với diện tích đất của gia đình. Ông Vũ Hồng Minh cho biết: “Sau khi tiếp nhận nội dung kiến nghị, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố đã tổng hợp diện tích và có văn bản đề nghị phường Phương Nam xác định rõ diện tích đề nghị của 32 hộ dân. UBND phường cũng đã có văn bản báo cáo khẳng định các diện tích đất trên là đất công do UBND phường quản lý, không đủ cơ sở xác định là đất khai hoang. Do đó, Trung tâm Phát triển quỹ đất thành phố không có cơ sở lập phương án bồi thường phần diện tích trên theo kiến nghị của các hộ dân”.
Tìm hiểu thêm chúng tôi được biết, ngày 9/3/2016, UBND phường Phương Nam phối hợp với cơ quan chức năng của thành phố mời các hộ dân lên cùng rà soát, giải thích. Trên cơ sở bản đồ hiện trạng GPMB được phê duyệt, các thửa đất đã được trích lục, quy chủ để lập phương án bồi thường theo quy định. Diện tích các hộ đề nghị là đất ngoài diện tích đã được quy chủ. Khi kiểm tra trên bản đồ hiện trạng GPMB không có số thửa, không có ranh giới diện tích. Qua đối chiếu bản đồ địa chính 1992 và bản đồ hiện trạng GPMB dự án, UBND phường Phương Nam xác định đây là diện tích đất thuộc lạch sông, mương đào, bờ mương, núi đá… do Nhà nước quản lý, nên không có cơ sở xác định là đất khai hoang. Tuy nhiên, các hộ không đồng ý với kết quả rà soát, xác định của phường, bỏ về và tiếp khiếu lên tỉnh.
Ông Đặng Duy Thịnh, Chủ tịch UBND phường Phương Nam, TP Uông Bí, cho biết: “Cái khó là hiện nay không còn hiện trạng để đối chiếu nên người dân vẫn tiếp tục kiến nghị. Nhưng qua các tài liệu, đặc biệt là bản đồ vệ tinh, bản đồ hiện trạng GPMB được lập trên cơ sở bà con cấy đến đâu được chụp đến đấy đều thể hiện phần diện tích kiến nghị bổ sung là lạch sông, núi đá, là đất công do UBND phường quản lý. Phường cũng phối hợp cùng cơ quan chức năng của thành phố rà soát nhiều lần, trả lời đầy đủ cho các hộ dân, nhưng các hộ dân vẫn tiếp khiếu. Mới đây, ngày 3/1/2018, chúng tôi tiếp nhận đơn của 18 hộ dân (trước kia là 32 hộ) từ tỉnh, thành phố chuyển về tiếp tục kiến nghị nội dung này. Phường cũng mời từng hộ lên làm việc, phân tích cho người dân hiểu. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc với các hộ dân để tuyên truyền, giải thích, vận động các hộ chấp hành đúng quy định của pháp luật".
Có thể thấy, vụ việc kéo dài nhiều năm, đến nay, với cách giải quyết theo hướng có lợi nhất cho người dân, thiết nghĩ các hộ dân nên chấp hành, phối hợp cùng chính quyền địa phương. Trên cơ sở đã được giải quyết một cách thấu tình đạt lý, đúng chính sách, quy định pháp luật, thiết nghĩ đã đến lúc chấm dứt giải quyết nội dung vụ việc trên.
Thanh Hoa
