Thời gian qua, một số hộ dân thuộc các khu 1, 2, 5, 7 của phường Hà Khẩu (TP Hạ Long) đã làm đơn kiến nghị gửi các ngành, các cấp phản ánh tình trạng khai thác đất sét của một số doanh nghiệp trên địa bàn đã làm sạt lở đường dân sinh sát nhà dân, gây ô nhiễm môi trường. Tình trạng này đã kéo dài nhiều năm, nhưng đến nay vẫn chưa được giải quyết dứt điểm, gây bức xúc trong nhân dân.
Thường trực nỗi lo mất an toàn
Dẫn chúng tôi “mục sở thị” khu vực mỏ sét thuộc khu 5, đồng chí Nguyễn Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND phường Hà Khẩu, cho biết: Hiện trên địa bàn phường có Công ty CP Viglacera Hạ Long và Công ty CP Xây lắp và Sản xuất vật liệu xây dựng Hà Khẩu được UBND tỉnh cấp giấy phép khai thác sét. Trong đó, mỏ sét thuộc khu 5 do Công ty CP Viglacera Hạ Long quản lý khai thác (theo giấy phép khai thác khoáng sản số 1932/GP-UBND ngày 19-6-2009, gia hạn tại giấy phép số 711/GP-UBND ngày 14-3-2013, cốt khai thác +0,4, thời gian gia hạn 4 năm, đến ngày 14-3-2017).
Theo quan sát của chúng tôi, mỏ khai thác sét tại đây được bóc xúc trên diện tích rộng hàng trăm m2 và sâu hàng chục mét. Xung quanh khu vực khai trường hiện có hàng chục hộ dân đang sinh sống. Bờ moong phía Đông của mỏ, cách miệng moong đúng một con đường dân sinh rộng chừng 5m có nhiều nhà ở, công trình phụ của các hộ dân được xây, nhưng không có rào chắn hay biển cảnh báo nguy hiểm.
Chị Lê Thị Huyền có nhà nằm cạnh khai trường, tỏ rõ sự lo ngại: Moong khai thác sâu hàng chục mét lại nằm ngay sát đường dân sinh và nhà dân, nên rất nguy hiểm. Hàng ngày, chúng tôi không khỏi lo lắng khi con em mình qua lại khu vực này. Vì chỉ một chút bất cẩn là có thể dẫn đến tai nạn đáng tiếc ngay. Hiện việc khai thác đã làm nhiều đoạn trên tuyến đường vào khu dân cư bị sạt xuống lòng moong, sát vào tường rào của nhà dân, nguy hiểm vô cùng.
Anh Nguyễn Văn Ngự cũng có nhà nằm ngay sát mép moong, bức xúc chỉ cho chúng tôi xem phần móng của công trình phụ nhà anh đang “treo” trên miệng moong: Chúng tôi ủng hộ việc khai thác sét chính đáng của công ty. Tuy nhiên, sản xuất phải thân thiện với môi trường, nghĩa là phải đảm bảo an toàn cho cuộc sống người dân, không làm ô nhiễm môi trường. Còn với việc khai thác như hiện tại, thì nhà cửa của chúng tôi bị sập chỉ còn là vấn đề thời gian. Vì thế, chúng tôi yêu cầu trong quá trình khai thác, doanh nghiệp phải có các biện pháp đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người và tài sản của dân…
Dự kiến cuối năm nay hoàn nguyên môi trường mỏ(?)
Theo đồng chí Phó Chủ tịch UBND phường Hà Khẩu, thì trước kiến nghị của người dân về tình trạng trên, chính quyền địa phương đã có văn bản yêu cầu Công ty CP Viglacera Hạ Long thực hiện đúng, đủ, kịp thời các giải pháp bảo vệ môi trường theo đúng thiết kế mỏ được phê duyệt; có biện pháp đảm bảo an toàn cho các công trình dân sinh, công trình kiến trúc nhà dân xung quanh khai trường; hoàn nguyên môi trường đối với các khu vực đã kết thúc hoặc không còn nhu cầu khai thác. Các cơ quan chức năng trong tỉnh cũng đã yêu cầu Công ty phải tăng cường tưới nước rải đường, dập bụi trong quá trình vận chuyển đất sét; thường xuyên che phủ bạt theo đúng quy định, không để đất đá rơi vãi xuống đường gây ô nhiễm môi trường trong khi tham gia giao thông trên tỉnh lộ 279. Đặc biệt là phải có biện pháp đảm bảo an toàn cho các công trình dân sinh xung quanh khai trường đang khai thác, nếu để xảy ra các sự cố thì doanh nghiệp phải chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật.
Trao đổi với chúng tôi về vấn đề này, ông Đoàn Tuệ Minh, Giám đốc Ban Tài nguyên, Công ty CP Viglacera Hạ Long, cho biết: Căn cứ sự chỉ đạo của chính quyền địa phương và cơ quan chức năng, doanh nghiệp đã và đang tiến hành hoàn nguyên môi trường và đóng cửa mỏ sét Tiêu Giao tại khu 2 theo Quyết định số 386/QĐ-UBND ngày 18-2-2009, dự kiến đến hết tháng này sẽ hoàn thành. Còn tại mỏ sét ở khu 7, hiện Công ty đang tiến hành hoàn nguyên và dự kiến đến hết tháng 12 năm nay sẽ hoàn thành. Đối với mỏ sét thuộc khu 5, Công ty đã triển khai việc đóng cọc bê tông gia cố bờ moong phía đông để đảm bảo an toàn công trình kiến trúc nhà ở của các hộ dân sống xung quanh khu vực. Về kỹ thuật, do chỉ còn khai thác xuống sâu thêm 2m nữa, vì thế Công ty sẽ tập trung khai thác theo hình thức cuốn chiếu, khai thác đến đâu tiến hành hoàn nguyên môi trường luôn đến đó. Dự kiến đến cuối năm nay là có thể hoàn nguyên môi trường khu mỏ. Cùng với đó, Công ty tăng cường các biện pháp đảm bảo môi trường, như che phủ bạt cho xe chở vật liệu, thường xuyên phun nước dập bụi...
Nguyễn Chiến - Phạm Hoạch
