Nâng cao nhận thức pháp luật cho đồng bào dân tộc thiểu số không chỉ là giải pháp ổn định an ninh trật tự, mà còn là đòn bẩy thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển. Những nỗ lực vượt bậc nhằm đưa chính sách, pháp luật đi vào đời sống tại các xã vùng cao của Quảng Ninh như làn gió mới thay đổi tư duy của bà con, tạo ra những bước chuyển mạnh mẽ.
Tại các bản vùng cao trước đây, việc nghe luật chủ yếu phụ thuộc vào tiếng loa phát thanh của thôn vào mỗi buổi sớm mai hay chiều muộn. Thế nhưng giờ đây, đang trên đồng ruộng, lão nông người Tày Nông Văn Công, thôn Quảng Văn, xã Quảng Hà, cũng có thể tiếp cận được nhiều nguồn tin tức. Chỉ cần một cái chạm nhẹ trên màn hình điện thoại thông minh, ông đã có thể truy cập ngay vào ứng dụng Zalo mini app "Quảng Hà số" để xem một video ngắn, hay hình ảnh trực quan giải thích chi tiết về quy định hỗ trợ đất sản xuất cho đồng bào mình. “Ngày nào tôi cũng phải vào, có khi vừa làm vừa nghe tin tức, rảnh thì mình mở mạng lên xem, mọi thông tin đều đến rất nhanh” – ông Công bày tỏ.
Cũng nhờ chuyển động số, một chiến dịch phổ biến, giáo dục pháp luật (PBGDPL) với quy mô rộng khắp, tập trung vào các văn bản thiết thực như Luật Đất đai năm 2024, Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình và đặc biệt là công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031 đã được triển khai linh động tới các địa bàn vùng cao của Quảng Ninh 6 tháng qua.
Ở xã Tiên Yên, UBND xã đã chủ động tổ chức 17 hội nghị trực tiếp, hơn 100 cuộc họp lồng ghép tại thôn, cơ quan thu hút hàng nghìn lượt cán bộ, người dân tham gia. Còn ở Quảng Hà, 6 tháng đầu năm nay, xã đã cấp phát 6.000 tờ rơi, tờ gấp về các chính sách đặc thù cho đồng bào như: Bảo hiểm xã hội cho người dân tộc thiểu số (DTTS), quy định giảm thuế đất cho đơn vị sử dụng lao động DTTS, sách hỏi đáp hỗ trợ nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt...; Tổ chức 60 hội nghị trực tiếp và lồng ghép cho hơn 6.400 lượt người, duy trì loa phát thanh định kỳ 3 - 5 chuyên mục/tháng với các chủ đề "Pháp luật và Đời sống", "Nói không với bạo lực học đường" tiếp cận hơn 20.000 lượt người nghe.
Còn tại xã Quảng Hà, thời gian qua công an xã đã biên tập, đăng tải 54 tin, bài viết ngắn gọn kèm hình ảnh trực quan sinh động (Infographic) trên Facebook và các nhóm Zalo "Phòng chống tội phạm các thôn". Các ứng dụng số ghi nhận nhiều bài viết và video chuyên sâu về phòng chống tội phạm, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy. Đặc biệt, thông qua các trang mạng xã hội, xã đã đăng tải toàn bộ 51 đạo luật và 8 nghị quyết mới được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ 10 khóa XV, giúp người dân tra cứu mọi lúc, mọi nơi.
Ảnh: Hoàng Gái (CTV)
Bà con vùng đồng bào dân tộc thiểu số cũng thích ứng rất nhanh với việc tiếp nhận thông tin mới trên môi trường số. Cổng thông tin điện tử của xã Bình Liêu ghi nhận có những thông tin chính sách mới thu hút trên 30.000 lượt tiếp cận. Bên cạnh việc duy trì các tủ sách pháp luật truyền thống đặt tại nhà văn hóa các thôn, bản, các địa phương tích cực hướng dẫn cán bộ, nhân dân khai thác văn bản trên hệ thống Thư viện pháp luật trực tuyến, cơ sở dữ liệu điện tử nhằm tối ưu hóa tiến trình số hóa.
Với đội ngũ hòa giải viên cơ sở, những người sống cùng bản, hiểu cùng tiếng chính là cánh tay nối dài của chính quyền, kịp thời "dập tắt" các mâu thuẫn ngay từ khi mới nhen nhóm. Cơ cấu các tổ có sự tham gia của Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn, đại diện các chi hội đoàn thể và đặc biệt là những người có uy tín là đồng bào người DTTS đã phát huy hiệu quả công tác. “6 tháng đầu năm, các tổ hòa giải tại Bình Liêu đã tiếp nhận và giải quyết thành công 15 vụ việc mâu thuẫn nhỏ trong nội bộ nhân dân, góp phần giữ gìn khối đại đoàn kết. Đây là những nỗ lực rất cao của tinh thần tập thể” – oong Hoàng Huy Trọng, Phó Chủ tịch UBND xã Bình Liêu cho biết.
Để khắc phục yếu điểm chưa được đào tạo chuyên sâu về pháp luật, kỹ năng áp dụng văn bản, xã Tiên Yên đã chủ động phối hợp với Hội Luật gia tỉnh tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng nghiệp vụ chuyên sâu cho hàng trăm tổ trưởng, hòa giải viên thôn bản, giúp hoạt động này ngày càng đi vào nền nếp và chất lượng.
Nhờ những quyết sách bài bản, đồng bộ, hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật tại các vùng dân tộc thiểu số của tỉnh Quảng Ninh trong năm 2026 đã và đang đi vào nền nếp, có trọng tâm, trọng điểm. Khoảng cách tiếp cận pháp luật của đồng bào vùng cao đang ngày một thu hẹp, góp phần quan trọng giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và tạo bệ phóng vững chắc cho mục tiêu phát triển kinh tế bền vững tại địa phương.
