Trên hành trình phát triển năng động của tỉnh Quảng Ninh, phụ nữ ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong lĩnh vực kinh tế, đổi mới sáng tạo và phát triển doanh nghiệp. Từ những mô hình khởi nghiệp sản xuất thủ công xuất khẩu đến kinh tế vườn tổng hợp, nhiều phụ nữ đã mạnh dạn đổi mới tư duy, biến lợi thế bản địa thành giá trị gia tăng. Thực tiễn sinh động ấy chính là nền tảng để tỉnh tiếp tục triển khai Đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035”, tạo điểm tựa vững chắc cho khát vọng vươn lên của phụ nữ trong thời kỳ mới.
Mạnh dạn vươn lên làm chủ sinh kế
Ở phường Yên Tử, vùng đất gắn với không gian văn hóa, tâm linh đặc sắc của tỉnh, nhiều mô hình khởi nghiệp của phụ nữ không chỉ làm kinh tế đơn thuần, mà còn gửi gắm trong từng sản phẩm tinh thần sáng tạo, ý chí vượt khó và sự gắn bó sâu sắc với cộng đồng địa phương. Thương hiệu đan len Linh’s Crochet của chị Đỗ Thùy Linh (khu Đồng Chanh) bắt đầu từ niềm đam mê thủ công giản dị. Từ vài sản phẩm nhỏ lẻ, chị Linh từng bước xây dựng mô hình sản xuất bài bản, tạo việc làm ổn định cho gần 40 lao động, trong đó hơn 90% là phụ nữ dân tộc Dao, phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn. Những cuộn len đủ sắc màu không chỉ dệt nên thú bông, búp bê, đồ lưu niệm phục vụ du khách hành hương Yên Tử, mà còn theo các đơn hàng xuất khẩu sang thị trường châu Âu. Thu nhập bình quân 4-5 triệu đồng/tháng tuy không lớn, nhưng mang ý nghĩa đặc biệt đối với chị em vùng cao, giúp họ có việc làm tại chỗ, chủ động kinh tế và tự tin hơn trong cuộc sống.
Điều đáng quý hơn, mỗi tháng chị Linh đều tổ chức các lớp dạy đan len miễn phí cho phụ nữ địa phương. Ở đó, những người chưa từng cầm kim móc có thể bắt đầu từ những mũi đan đầu tiên, dần dần biến kỹ năng thành sinh kế. Không chỉ là câu chuyện làm kinh tế, Linh’s Crochet còn là không gian sẻ chia, nơi phụ nữ được kết nối, được trao cơ hội và được tin tưởng vào khả năng của chính mình. Chị Đỗ Thùy Linh chia sẻ: Ban đầu tôi chỉ nghĩ đơn giản là làm một công việc mình yêu thích và có thêm thu nhập. Nhưng khi thấy nhiều chị em phụ nữ dân tộc Dao, phụ nữ hoàn cảnh khó khăn mong muốn có việc làm tại chỗ, tôi thấy mình cần làm bài bản hơn. Mỗi sản phẩm làm ra không chỉ để bán, mà còn là cơ hội để chị em tự tin hơn, có thu nhập ổn định và gắn bó với quê hương.
Cũng tại phường Yên Tử, gia đình chị Hoàng Thị Nhi (khu 2) là minh chứng sinh động cho tinh thần vượt khó, dám nghĩ, dám làm của phụ nữ nông thôn. Trên diện tích 1,5ha, từ nguồn vốn vay hỗ trợ của Hội Phụ nữ, chị Nhi mạnh dạn đầu tư phát triển mô hình vườn tổng hợp với hơn 350 gốc đào Tết, 300 gốc hồng xiêm cùng nhiều loại cây ăn quả khác. Từng gốc đào, từng luống cây là thành quả của quá trình lao động cần cù, cùng tinh thần học hỏi kỹ thuật mới, thay đổi phương thức canh tác để nâng cao giá trị sản phẩm. Mô hình mang lại thu nhập ổn định cho gia đình chị Nhi và trở thành điểm sáng kinh tế của địa phương, truyền cảm hứng cho nhiều hội viên phụ nữ mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, phát triển sản xuất hàng hóa.
Chia sẻ về hành trình của mình, chị Hoàng Thị Nhi cho biết: Trước đây, gia đình tôi sản xuất nhỏ lẻ, thu nhập bấp bênh. Nhờ được Hội Phụ nữ hỗ trợ vay vốn, hướng dẫn kỹ thuật, tôi mạnh dạn mở rộng diện tích trồng đào, hồng xiêm và áp dụng cách làm mới. Làm nông nghiệp giờ không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm, mà phải học hỏi, tính toán thị trường. Tôi nghĩ phụ nữ nếu dám nghĩ, dám làm thì hoàn toàn có thể làm chủ kinh tế gia đình. Điều quan trọng là phải kiên trì và không ngại thay đổi.
Từ những mô hình cụ thể của hội viên phụ nữ cho thấy vai trò đồng hành của tổ chức Hội Phụ nữ càng được khẳng định rõ nét. Chị Nguyễn Thu Hằng, Chủ tịch Hội LHPN phường Yên Tử, nhấn mạnh: “Các mô hình do phụ nữ làm chủ thời gian qua cho thấy tiềm năng và nội lực rất lớn của chị em. Hội Phụ nữ xác định đồng hành với phụ nữ khởi nghiệp không chỉ ở khâu hỗ trợ vốn, mà còn ở tư vấn kỹ năng quản trị, kết nối thị trường, xây dựng thương hiệu và chuyển đổi số. Chúng tôi mong muốn mỗi mô hình thành công sẽ trở thành một hạt nhân lan tỏa, tạo động lực để nhiều phụ nữ mạnh dạn khởi nghiệp, góp phần phát triển kinh tế địa phương bền vững”.
Xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đồng bộ
Những mô hình khởi nghiệp của phụ nữ toàn tỉnh thời gian qua không còn là những điểm sáng riêng lẻ, mà đang dần hình thành một xu hướng rõ nét: Phụ nữ chủ động làm chủ sinh kế, tham gia sâu vào chuỗi giá trị sản xuất - dịch vụ, từng bước khẳng định vị thế trong phát triển kinh tế địa phương. Kết quả này có sự đóng góp quan trọng từ việc triển khai Đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp” giai đoạn 2017-2025 (Đề án 939). Thông qua Đề án, toàn tỉnh đã hỗ trợ hơn 2.000 phụ nữ khởi sự kinh doanh và khởi nghiệp, trong đó ưu tiên phụ nữ thuộc hộ nghèo, hoàn cảnh khó khăn, phụ nữ dân tộc thiểu số, phụ nữ khuyết tật, phụ nữ sinh sống tại địa bàn khó khăn. Cùng với đó, 22 tổ hợp tác, hợp tác xã do phụ nữ quản lý đã được hỗ trợ thành lập; 100% tổ hợp tác, hợp tác xã, doanh nghiệp mới do phụ nữ sáng lập và điều hành được hướng dẫn thủ tục thành lập, hỗ trợ tiếp cận vốn và trang bị kiến thức quản trị, kinh doanh.
Trên cơ sở những kết quả nổi bật của giai đoạn 2017-2025, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch thực hiện Đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035” (Đề án 2415) nhằm cụ thể hóa chủ trương của Trung ương, đồng thời thể hiện quyết tâm của tỉnh trong xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp thân thiện với phụ nữ, gắn với chiến lược phát triển kinh tế tư nhân và tăng trưởng xanh.
Giai đoạn 2026-2030, tỉnh phấn đấu có 80% phụ nữ được tuyên truyền về chính sách khởi nghiệp; 750 phụ nữ được nâng cao năng lực kinh doanh; hỗ trợ 750 đơn vị tiếp cận tín dụng; thành lập mới từ 200 doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh do phụ nữ làm chủ; tỷ lệ nữ giám đốc, chủ doanh nghiệp đạt 30%. Đến giai đoạn 2031-2035, tỷ lệ này phấn đấu đạt 35%, đồng thời hoàn thiện hệ sinh thái khởi nghiệp bao trùm, bền vững.
Một điểm nhấn quan trọng của Đề án là ưu tiên hỗ trợ phụ nữ yếu thế: phụ nữ dân tộc thiểu số, phụ nữ khuyết tật, phụ nữ vùng miền núi, biên giới, hải đảo…; đặt trọng tâm vào xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đồng bộ, gắn kết giữa đào tạo - tư vấn - tín dụng - thị trường - chuyển đổi số. Tỉnh sẽ triển khai hỗ trợ thành lập mới và duy trì hoạt động hiệu quả các nhóm, câu lạc bộ phụ nữ khởi nghiệp, phụ nữ phát triển kinh tế gắn với từng lĩnh vực, ngành nghề và địa bàn; ưu tiên các nhóm, câu lạc bộ hoạt động trong các lĩnh vực du lịch - dịch vụ, kinh tế biển, sản phẩm OCOP, nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao, thương mại, dịch vụ biên mậu, kinh tế cửa khẩu. Xây dựng và triển khai các chương trình tư vấn khởi nghiệp phù hợp với từng nhóm phụ nữ, phát huy vai trò của Hội Nữ doanh nhân tỉnh Quảng Ninh, các doanh nghiệp tiêu biểu, doanh nhân thành đạt tham gia cố vấn, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp.
Đặc biệt, khởi nghiệp của phụ nữ được định hướng gắn với chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn, áp dụng các tiêu chuẩn phát triển bền vững (ESG), phù hợp với chiến lược tăng trưởng xanh mà Quảng Ninh đang theo đuổi. Những lĩnh vực có lợi thế như du lịch - dịch vụ, kinh tế biển, nông nghiệp công nghệ cao, sản phẩm đặc trưng vùng miền… tiếp tục là dư địa quan trọng để phụ nữ phát huy sáng tạo.
Bà Nguyễn Thị Bính Thìn, Phó Chủ tịch Hội LHPN tỉnh, cho biết: Với vai trò là cơ quan chủ trì, Hội sẽ chủ động lồng ghép nội dung Đề án với các chương trình, đề án, dự án và nhiệm vụ công tác hội hằng năm; huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực hợp pháp để tổ chức triển khai các hoạt động hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp, góp phần thực hiện mục tiêu của Đề án và nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Đồng thời hướng dẫn hội LHPN xã, phường, đặc khu xây dựng kế hoạch và tổ chức triển khai các hoạt động phù hợp với nội dung Đề án và Kế hoạch thực hiện của tỉnh.
Cùng với đó, công tác tuyên truyền, vận động được đổi mới với nhiều hình thức linh hoạt, đa dạng; các cuộc thi “Phụ nữ khởi nghiệp”, diễn đàn kết nối, tọa đàm chia sẻ kinh nghiệm sẽ được tổ chức thường xuyên, tạo không gian trao đổi ý tưởng, kết nối chuyên gia, doanh nhân và phụ nữ có khát vọng làm giàu chính đáng. Việc ứng dụng nền tảng số trong tư vấn, hỗ trợ trực tuyến cũng được chú trọng, giúp phụ nữ ở vùng sâu, vùng xa dễ dàng tiếp cận thông tin.
Việc triển khai Đề án có sự phối hợp liên ngành chặt chẽ giữa Hội LHPN tỉnh và các sở, ngành về tài chính, khoa học - công nghệ, công thương, nông nghiệp, ngân hàng đồng hành theo chức năng. Cách tiếp cận này bảo đảm nguồn lực được huy động đồng bộ, tránh chồng chéo, nâng cao hiệu quả.
Thực tiễn cho thấy, phụ nữ Quảng Ninh ngày càng năng động, sáng tạo, mạnh dạn tham gia sản xuất - kinh doanh, nhiều mô hình do phụ nữ làm chủ đã khẳng định thương hiệu trên thị trường. Tuy nhiên, rào cản về vốn, kỹ năng quản trị, thị trường, chuyển đổi số… vẫn là thách thức không nhỏ. Đề án “Hỗ trợ phụ nữ khởi nghiệp giai đoạn 2026-2035” vì thế mang ý nghĩa như một cú hích chiến lược, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, tạo điều kiện để phụ nữ phát huy tối đa tiềm năng, khát vọng vươn lên làm chủ kinh tế, đóng góp quan trọng vào sự phát triển bền vững của quê hương.
