Quảng Ninh có trên 430.000ha rừng, bao gồm hơn 200.000ha rừng sản xuất, số còn lại là rừng phòng hộ, đặc dụng. Nhiều năm qua, rừng đã thể hiện vai trò quan trọng trong bảo vệ đa dạng sinh học, bảo vệ môi trường và cảnh quan, tạo sinh kế cho người dân, đặc biệt là người dân vùng đồng bào dân tộc, miền núi và biên giới. Những năm gần đây, rừng được định hướng phát triển đa dụng, bao gồm chú trọng giá trị kinh tế, thể hiện qua sản lượng và chủng loại gỗ rừng trồng và lâm sản phụ, từ đó nâng cao thu nhập cho người trồng, chăm sóc, bảo vệ rừng, nâng cao doanh thu lợi nhuận cho những đơn vị chế biến gỗ rừng trồng, góp phần đáng kể vào tăng trưởng kinh tế nông nghiệp.
Chuyển động rõ nét nhất trong phát triển kinh tế rừng đến từ sự thay đổi tư duy, nhận thức, kỹ năng và quy trình trồng, chăm sóc rừng của hàng ngàn chủ rừng tại Quảng Ninh. Ông Nguyễn Văn Khương, Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm phân tích: Nếu như trước đây, người dân trồng rừng theo kiểu cắm cây, tra hạt giống vào đất là xong, thì hiện nay phần lớn đều cuốc hố và bón lót, hoai ủ phân trước khi đặt cây giống. Việc trồng rừng đúng thời vụ, trồng rừng có lựa chọn cây giống và trồng rừng đúng mật độ được người dân đặt lên hàng đầu. Những đổi thay này đều đi liền với suất đầu tư trồng rừng tăng cao hơn so với trước kia, công sức chăm sóc cây cũng nhiều hơn so với trước kia, nhưng các chủ rừng chấp nhận, mục tiêu là tạo ra sản lượng gỗ rừng trồng cao, giá trị rừng trồng lớn, mang lại nhiều lợi nhuận.
Ông Hoàng Văn Trình, Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Bình Liêu chia sẻ thêm: Chỉ nói về cây giống, nếu như là cây giống có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, được lai tạo từ hạt giống tốt hoặc hom tốt thì khi mọc thành rừng sẽ ít sâu bệnh, cây có sức vươn, ít tạo tán từ sớm, thay vào đó là tạo thân dài rộng, rất lợi cho sản lượng gỗ. Qua đánh giá thực tế thì rừng trồng từ cây giống đạt chuẩn, khi thành rừng, sản lượng gỗ đã lợi hơn ít nhất 30% so với khi sử dụng cây giống thiếu lựa chọn để trồng rừng.
Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Cẩm Phả năm 2025 vừa qua đã trồng trên 3.000ha rừng. Tất cả đều là rừng được trồng từ cây giống tốt và có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, trồng đúng quy trình trồng, công tác chăm sóc cây và đảm bảo các tiêu chuẩn kỹ thuật về cuốc hố, ủ phân, diện trồng rừng cũng được kỹ càng. Ông Lê Văn Diện, Giám đốc Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Cẩm Phả cho biết, đơn vị đã chấp nhận bỏ suất đầu tư lớn gấp rưỡi, thậm chí gấp đôi so với quy trình canh tác thông thường, ước khoảng 50-70 triệu đồng/ha, để tạo nên những cánh rừng sản xuất chất lượng cao như trên. Nhờ sự đầu tư này, những dải rừng keo hơn 1 năm tuổi của Công ty thân gốc khỏe mạnh, chiều cao vượt trội, tán lá dày xanh mướt, thể hiện sức sống rất tốt của cây rừng. Theo đánh giá của Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp Cẩm Phả, với mức độ phát triển như hiện nay, trong 5 năm tới, sản lượng gỗ ở những cánh rừng trồng này có thể bằng sản lượng gỗ rừng trồng 8 năm so với những cánh rừng trồng theo quy trình thông thường.
Cùng với khâu trồng, chăm sóc rừng theo hướng gia tăng sản lượng và giá trị gỗ đã tạo nền tảng cho hoạt động công nghiệp chế biến gỗ của Quảng Ninh phát triển, mang lại nguồn ngoại tệ lớn, đóng góp vào nền kinh tế nông nghiệp. Trong những năm gần đây, Công ty TNHH Thương mại gỗ Tỷ Long là doanh nghiệp chế biến lâm sản lớn của toàn tỉnh. Trung bình mỗi năm, đơn vị này đã chế biến gần 180.000 tấn răm keo và răm thông xuất đi nước ngoài, góp phần tăng doanh thu từ chế biến lâm sản của tỉnh. Ông Vũ Văn Tuyền, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại gỗ Tỷ Long cho biết: Chúng tôi duy trì ổn định, đầu tư và mở rộng sản xuất, giữ chân được công nhân, đảm bảo công nhân có thu nhập mức cao hơn so với nhiều ngành nghề.
Trong điều kiện sản xuất, tiêu thụ, đặc biệt là hoạt động xuất khẩu lâm sản chưa thuận lợi, cùng với Tỷ Long, nhiều doanh nghiệp lâm nghiệp Quảng Ninh vẫn đứng vững, khẳng định vị thế trong khối doanh nghiệp chế biến lâm sản toàn quốc. Công ty CP Thông Quảng Ninh hiện nay nằm trong nhóm doanh nghiệp đạt doanh thu nghìn tỷ mỗi năm. Năm 2025, doanh nghiệp đảm bảo ổn định việc làm, thu nhập cho người lao động, đảm bảo doanh thu và lợi nhuận cho doanh nghiệp. Riêng sản phẩm tùng hương của đơn vị đang được thị trường trong và ngoài nước đánh giá rất cao, là sản phẩm chủ lực của doanh nghiệp, cũng như ngành nghề chế biến tùng cả nước xuất khẩu đi nước ngoài.
Có thể thấy, cùng với nhiều giá trị mà rừng mang lại, giá trị kinh tế rừng đang được người trồng rừng, người khai thác, chế biến gỗ rừng trồng của Quảng Ninh chú trọng và khai thác, đưa rừng trở thành khu vực kinh tế giàu dư địa phát triển.
