Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu tăng trưởng nhanh, bền vững và chất lượng cao, Quảng Ninh tiếp tục khẳng định vai trò địa phương tiên phong bằng việc kiên định tư duy đổi mới, khơi thông và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực cho phát triển. Từ đột phá về hạ tầng, cải cách thể chế, cải thiện môi trường đầu tư đến phát triển các động lực tăng trưởng mới, tỉnh đang tạo nền tảng vững chắc để bứt phá trong giai đoạn 2025–2030, đóng góp tích cực vào mục tiêu tăng trưởng chung của cả nước.

Từ một tỉnh miền núi ven biển còn nhiều khó khăn, hạ tầng thiếu đồng bộ, trong hơn một thập kỷ gần đây Quảng Ninh đã vươn lên trở thành một trong những địa phương phát triển năng động nhất cả nước, sở hữu hệ thống kết cấu hạ tầng hiện đại, đồng bộ, được đánh giá có chỉ số cơ sở hạ tầng tốt nhất Việt Nam. Đằng sau bước chuyển mình mạnh mẽ ấy là một quá trình đổi mới tư duy phát triển kiên định, nhất quán và sáng tạo, trong đó nổi bật là chủ trương “lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư”.

Ngay từ những năm đầu nhiệm kỳ trước, trong bối cảnh khung pháp lý về đầu tư công – tư còn chưa hoàn thiện, Quảng Ninh đã chủ động nghiên cứu, thí điểm nhiều mô hình đầu tư mới, linh hoạt và hiệu quả. Tỉnh mạnh dạn sử dụng ngân sách hoặc ứng vốn để giải phóng mặt bằng các dự án động lực, coi đây là “đòn bẩy” quan trọng để thu hút nguồn lực xã hội. Các mô hình như “đầu tư công – quản lý tư”, “đầu tư tư – sử dụng công” được triển khai bài bản, tạo niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp và nhanh chóng lan tỏa trong toàn hệ thống chính trị.

Chính từ cách làm đó, hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược, lần đầu tiên xuất hiện trên địa bàn tỉnh đã được triển khai, tiêu biểu như hệ thống cao tốc Hạ Long – Hải Phòng, Hạ Long – Vân Đồn, Vân Đồn – Móng Cái, Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, Cảng hàng không quốc tế Vân Đồn… Những công trình mang tầm vóc quốc gia, quốc tế này không chỉ mở ra không gian phát triển mới mà còn định vị lại vai trò, vị thế của Quảng Ninh trong vùng và cả nước.

Tiếp nối những thành quả đó, giai đoạn 2021-2025, Quảng Ninh tiếp tục kiên định chiến lược “lấy đầu tư công dẫn dắt đầu tư tư”, với nguồn vốn ngân sách tỉnh khoảng trên 21.600 tỷ đồng, tập trung cho các dự án động lực, trọng điểm, có tính lan tỏa và khả năng khơi thông mạnh mẽ các nguồn lực xã hội. Đây chính là nền tảng quan trọng để tỉnh duy trì tăng trưởng cao, kể cả trong những năm khó khăn nhất do đại dịch Covid-19, thiên tai và những biến động phức tạp của kinh tế toàn cầu.

Song song với đầu tư hạ tầng, Quảng Ninh xác định cải cách hành chính là một đột phá chiến lược, tạo môi trường thuận lợi để nguồn lực được khai thông hiệu quả. Việc tiên phong xây dựng mô hình Trung tâm hành chính công từ năm 2013 đã tạo bước ngoặt lớn trong cung ứng dịch vụ hành chính công, rút ngắn thời gian, giảm chi phí cho người dân, doanh nghiệp, đồng thời nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình của bộ máy chính quyền. Trên nền tảng đó, Quảng Ninh tiếp tục đi đầu trong chuyển đổi số, triển khai sớm và quyết liệt Đề án 06 của Chính phủ, hình thành mạng lưới gần 1.500 tổ công nghệ số cộng đồng, kết nối đồng bộ hệ thống chính quyền điện tử với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Những nỗ lực bền bỉ này đã giúp tỉnh nhiều năm liền giữ vững vị trí dẫn đầu cả nước về các chỉ số đánh giá chất lượng điều hành và cải cách hành chính như PCI, PAR Index, SIPAS, PAPI, PGI, trở thành hình mẫu về một chính quyền kiến tạo, liêm chính, hành động và phục vụ.

Theo đánh giá của nhiều nhà đầu tư nước ngoài tại Quảng Ninh, môi trường đầu tư thông thoáng, thủ tục nhanh gọn của Quảng Ninh là nền tảng tạo niềm tin cho các nhà đầu tư lớn, sử dụng công nghệ hiện đại. Niềm tin đó không chỉ đến từ chính sách ưu đãi, mà từ sự ổn định chính trị – xã hội, môi trường đầu tư minh bạch, cùng tinh thần đồng hành, tháo gỡ khó khăn kịp thời của các cấp chính quyền.

Ông Bruno Jaspaert, Tổng Giám đốc Tổ hợp KCN DEEP C, chia sẻ: Quảng Ninh đã và đang cho thấy sức hút đặc biệt đối với các nhà đầu tư quốc tế nhờ môi trường đầu tư thông thoáng và sự hỗ trợ hiệu quả từ chính quyền địa phương. Trong quá trình triển khai các dự án tại Quảng Ninh, đơn vị luôn được sự quan tâm của tỉnh Quảng Ninh. Gần đây nhất, Dự án Bến cảng sông Chanh 3 được chấp thuận chủ trương đầu tư với tổng vốn 149 triệu USD, tiếp tục là minh chứng rõ nét cho niềm tin và triển vọng hợp tác lâu dài giữa hai bên. Đơn vị tiếp tục nghiên cứu, mở rộng sang các lĩnh vực công nghệ xanh, công nghệ sạch và chuyển đổi số, hướng tới xây dựng hệ sinh thái đầu tư hiện đại, thân thiện môi trường và có giá trị gia tăng cao trên địa bàn tỉnh. Tin tưởng với sự đồng hành mạnh mẽ của Quảng Ninh, DEEP C tiếp tục phát triển toàn diện và bền vững.

Hiệu quả của chiến lược khơi thông nguồn lực được phản ánh rõ nét qua kết quả thu hút đầu tư. Giai đoạn 2020–2025, tổng vốn đầu tư toàn xã hội của Quảng Ninh liên tục tăng cao, nhiều năm đạt trên 100.000 tỷ đồng. Riêng thu hút FDI, tỉnh luôn nằm trong nhóm địa phương dẫn đầu cả nước, với sự hiện diện của nhiều tập đoàn lớn trong các lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo, logistics, du lịch, dịch vụ cao cấp…

“Trái ngọt” từ những quyết sách đúng đắn trong khơi thông nguồn lực đã góp phần đưa Quảng Ninh trở thành điểm sáng về phát triển kinh tế – xã hội. Trong giai đoạn 2020-2025, dù chịu tác động nặng nề của đại dịch và những cú sốc kinh tế bên ngoài, GRDP của tỉnh vẫn duy trì mức tăng trưởng cao, nhiều năm đạt hai con số, quy mô nền kinh tế không ngừng được mở rộng. Riêng năm 2025, tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) của tỉnh đạt 11,89%, đứng đầu cả nước; quy mô nền kinh tế ước đạt 368.445 tỷ đồng; GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 10.402 USD; tổng vốn đầu tư thực hiện trên địa bàn đạt 117,8 nghìn tỷ đồng, tăng 12,32%. Thu ngân sách nhà nước đạt 84.500 tỷ đồng - mức cao nhất từ trước đến nay, vượt 53% dự toán Trung ương giao và 47% dự toán tỉnh giao...

Bước sang giai đoạn phát triển mới, trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến đổi sâu sắc mang tính thời đại, giai đoạn từ nay đến năm 2030 được xác định là thời kỳ then chốt. Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh đây là thời điểm “hội tụ” tổng hòa các lợi thế, nguồn lực và sức mạnh để đưa đất nước bước vào kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, tiếp nối kỷ nguyên độc lập, tự do, xây dựng chủ nghĩa xã hội và kỷ nguyên đổi mới. Trong dòng chảy chung đó, Quảng Ninh đang đứng trước những cơ hội lớn chưa từng có để bứt phá mạnh mẽ, khi thế và lực được tích lũy qua hơn 60 năm xây dựng, phát triển tỉnh và gần 40 năm đổi mới đã đủ độ chín cho một giai đoạn tăng tốc mới.

Trên nền tảng thành tựu đã đạt được, Quảng Ninh đặt ra mục tiêu đến năm 2030 trở thành địa phương giàu mạnh, văn minh, hiện đại, hạnh phúc, phấn đấu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương; tầm nhìn đến năm 2045 là một trong những đầu tàu thúc đẩy phát triển kinh tế quốc gia. Để hiện thực hóa khát vọng đó, tỉnh xác định cần có quyết tâm chính trị cao, nỗ lực lớn và hành động quyết liệt của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân, với tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới và không né tránh khó khăn, thách thức.

Theo định hướng phát triển giai đoạn 2026–2030, Quảng Ninh đặt mục tiêu duy trì tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) bình quân đạt khoảng 12%/năm; GRDP bình quân đầu người đạt khoảng 20.000 USD; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm trên 18% GRDP; kinh tế số đóng góp khoảng 30% GRDP; đóng góp của năng suất các nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt trên 55%. Cùng với đó, tỉnh phấn đấu mỗi năm thành lập mới khoảng 2.000 doanh nghiệp, nâng tỷ trọng đóng góp của khu vực kinh tế tư nhân lên khoảng 40–45% GRDP; tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng bình quân trên 12%/năm; năng suất lao động xã hội tăng bình quân khoảng 12%/năm; tỷ lệ đô thị hóa đạt trên 75%, đi đôi với nâng cao chất lượng phát triển đô thị theo hướng văn minh, hiện đại và bền vững.

Để đạt được các mục tiêu nêu trên, tỉnh kiên định định hướng duy trì tăng trưởng kinh tế cao, ổn định trong dài hạn, lấy khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chủ yếu nhằm tạo đột phá về năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế địa phương. Trên cơ sở đó, tỉnh tập trung quy hoạch, tổ chức lại không gian phát triển phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, tăng cường liên kết nội vùng và liên vùng, gắn kết chặt chẽ với vùng Thủ đô, vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và hành lang kinh tế ven biển. Song song với đó là đẩy mạnh chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế số, kinh tế đô thị và xây dựng xã hội số, hướng tới mô hình phát triển hài hòa giữa kinh tế, xã hội và môi trường.

Trong cơ cấu ngành, Quảng Ninh tiếp tục tái cơ cấu công nghiệp theo hướng hiện đại, ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp nền tảng, công nghiệp mới nổi, công nghiệp chế biến, chế tạo xanh, sạch, công nghệ cao, năng lượng tái tạo và năng lượng mới. Kinh tế biển được xác định là trụ cột chiến lược dài hạn, với định hướng hình thành các cụm kinh tế biển đa ngành gắn với cảng biển, logistics, công nghiệp, du lịch và dịch vụ giá trị gia tăng cao. Nông nghiệp được phát triển theo hướng sinh thái, hiện đại, gắn với xây dựng nông thôn mới nâng cao, kiểu mẫu; người nông dân được đặt ở vị trí trung tâm của quá trình phát triển, vừa là chủ thể, vừa là đối tượng thụ hưởng thành quả tăng trưởng.

Cùng với phát triển kinh tế, Quảng Ninh đặc biệt coi trọng thực hiện ba đột phá chiến lược theo định hướng của Trung ương, trong đó tiếp tục ưu tiên hoàn thiện hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, đa phương thức, nhất là hạ tầng khu kinh tế, khu công nghiệp, cụm công nghiệp và cảng biển. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao gắn với nâng cao quy mô, chất lượng dân số được xác định là giải pháp then chốt, bảo đảm đáp ứng yêu cầu của các ngành, lĩnh vực mới trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Cải cách hành chính tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng thực chất, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, xây dựng chính quyền liêm chính, kiến tạo, hành động, phục vụ, tạo môi trường đầu tư kinh doanh công khai, minh bạch, ổn định và hấp dẫn; kinh tế tư nhân được khẳng định là một trong những động lực quan trọng nhất của tăng trưởng.

Trong bức tranh phát triển chung nhiệm kỳ 2025–2030, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng, tái cơ cấu kinh tế gắn với nâng cao chất lượng nguồn nhân lực được xác định là những động lực mang tính nền tảng, lâu dài, tạo “nguồn năng lượng mới” để thúc đẩy các khâu đột phá chiến lược về thể chế, hạ tầng và con người mà tỉnh đã kiên trì thực hiện qua nhiều nhiệm kỳ. Song hành với đó, Quảng Ninh tiếp tục chú trọng công tác xây dựng Đảng và hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, coi đây là nhiệm vụ then chốt bảo đảm các chủ trương, nghị quyết đi vào cuộc sống, tạo sự đồng thuận xã hội và củng cố niềm tin của nhân dân.

Một trong những điểm nhấn quan trọng tạo đà bứt phá cho giai đoạn tới là chiến lược phát triển hạ tầng với tư duy “đi trước một bước”. Hạ tầng của Quảng Ninh không chỉ được đầu tư về quy mô mà còn được quy hoạch theo tầm nhìn chiến lược, lấy liên kết vùng, kết nối quốc tế và phát triển bền vững làm định hướng xuyên suốt. Giai đoạn 2026–2030, tỉnh ưu tiên nguồn lực cho các công trình hạ tầng giao thông trọng điểm, hiện đại, đa phương thức, kết nối đồng bộ giữa đường bộ, đường sắt, đường biển, đường hàng không và đường ven biển, qua đó mở rộng không gian phát triển, thúc đẩy du lịch, thương mại và logistics. Các dự án lớn như tuyến đường sắt Yên Viên – Hạ Long – Móng Cái, cao tốc Hà Nội – Hạ Long, đường ven biển phía Bắc và Tây Bắc vịnh Cửa Lục, cầu Bắc Luân 3, cầu Trới 2 – cầu Tình Yêu, tuyến bao biển kéo dài Trần Quốc Nghiễn – cầu Bình Minh – cầu Bang… khi hoàn thành sẽ tạo ra các trục động lực mới, kết nối hiệu quả các trung tâm tăng trưởng của tỉnh và khu vực.

Song song với giao thông, hạ tầng các khu kinh tế, khu công nghiệp được phát triển theo hướng xanh, sạch, hiện đại và bền vững. Các khu công nghiệp sinh thái, khu phát thải ròng bằng 0, khu công nghệ cao được chú trọng đầu tư, hướng tới mô hình cộng sinh công nghiệp, qua đó thu hút các ngành sản xuất công nghệ cao, công nghiệp sạch và dịch vụ chất lượng cao. Khu kinh tế Vân Đồn được định hướng phát triển thành trung tâm công nghiệp giải trí, công nghiệp văn hóa và du lịch biển đảo cao cấp; khu kinh tế ven biển Quảng Yên trở thành động lực tăng trưởng phía Tây gắn với chuỗi công nghiệp – dịch vụ cảng biển và logistics; Móng Cái được xây dựng thành cửa khẩu thông minh, trung tâm hợp tác kinh tế qua biên giới, tạo thành mạng lưới các cực tăng trưởng liên kết chặt chẽ.

Với nền tảng thành tựu đã được khẳng định, cùng quyết tâm chính trị cao và sự đồng thuận xã hội rộng lớn, Quảng Ninh đang đứng trước thời cơ lớn để bứt phá mạnh mẽ trong giai đoạn 2025–2030. Việc khơi thông, kết nối và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn là chiến lược lâu dài, bảo đảm cho tỉnh phát triển nhanh, bền vững, xứng đáng là một cực tăng trưởng quan trọng của khu vực phía Bắc và cả nước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.