Rừng phòng hộ Yên Lập được coi là “lá phổi xanh” của TP Hạ Long và các địa phương lân cận. Tuy nhiên, có thời điểm rừng phòng hộ Yên Lập trở thành một điểm nóng về tình trạng xâm phạm tài nguyên rừng. Tại đây thường xuyên diễn ra nạn chặt phá rừng, khai thác than trái phép, trồng cây ăn quả và cây ngoài danh mục trong diện tích rừng phòng hộ.
Trao đổi với chúng tôi, chị Hoàng Thị Quý, cán bộ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Hoành Bồ cho biết: Tại đây từng có trường hợp người dân lấn chiếm diện tích rừng lớn nhưng lại không phải là kiểu lấn dần từng tí một mà là “nhảy dù” vào giữa rừng rồi phát băng, trồng cây. Còn trường hợp vào rừng chặt trộm vài khối gỗ cũng không phải là hiếm. Rồi cả một thời gian rừng ven lòng hồ Yên Lập đã bị người dân lấn chiếm để trồng dứa, cộng thêm các hoạt động vận chuyển trên lòng hồ diễn ra rất mạnh gây tác động xấu tới rừng phòng hộ. Đáng nói là tình trạng này xuất phát từ thực tế người dân thiếu đất trồng rừng, nhiều hộ dân ở các xã quanh rừng phòng hộ chỉ được nhận 0,5-1ha rừng, đời sống còn nhiều khó khăn nên nguy cơ về xâm hại rừng lúc nào cũng thường trực.
Tuy nhiên, hiện nay công tác quản lý và bảo vệ rừng phòng hộ Yên Lập đã được cải thiện rất nhiều. Tình trạng xâm hại tài nguyên rừng giảm đến mức thấp nhất. Các hoạt động khai thác, vận chuyển, chặt phá rừng trái phép chỉ xảy ra lén lút và quy mô rất nhỏ, đặc biệt là không có cháy rừng trong 2 năm trở lại đây. Các điểm khai thác than trái phép trong khu vực đều được ngăn chặn, triệt phá. Các địa bàn Dân Chủ, Bằng Cả vốn một thời “nóng” về than trái phép đến nay hoàn toàn yên bình. Khu vực Tân Dân, Quảng La do có hoạt động của các đơn vị khai thác than chuyên nghiệp nên khó quản lý hơn, song nếu phát sinh các điểm lò khai thác than trái phép thì chỉ vừa bới móc ra đã bị phát hiện và xử lý. Tính từ đầu năm đến nay, BQL rừng phòng hộ Yên Lập đã kiểm tra, phát hiện và xử lý gần 20 lượt điểm cửa lò có dấu hiệu khai thác than trái phép trong diện tích rừng đơn vị quản lý.
Để đạt được kết quả này là sự nỗ lực lớn của Ban Quản lý rừng phòng hộ Yên Lập. Trong đó giải pháp cốt lõi nhất đó chính là phát huy tinh thần trách nhiệm, tăng cường kiểm tra, bám sát địa bàn của mỗi cán bộ, nhân viên trong Ban. Anh Ngô Anh Tuấn, cán bộ Trạm Kiểm lâm sông Đồn, thuộc BQL rừng phòng hộ Yên Lập cho biết: Hầu như ngày nào anh em cũng đi tuần rừng, nhất là những vị trí có nguy cơ bị khai thác, vận chuyển lâm sản trái phép cao. Nói thật, chúng tôi cứ hoạt động tích cực như vậy nên kẻ xấu dù có muốn xâm hại rừng cũng phải dè chừng. Cũng vì liên tục đi kiểm tra, nắm bắt rất rõ hiện trạng rừng nên chúng tôi luôn phát hiện kịp thời các vụ việc xâm hại rừng, cháy rừng, qua đó xử lý sớm, không để hậu quả đáng tiếc xảy ra.
Thực tế diện tích rừng phòng hộ Yên Lập khá lớn, trên 13.000ha rừng trong khi đó lực lượng của BQL rừng phòng hộ Yên Lập chỉ có 21 người. Như vậy mỗi kiểm lâm địa bàn thường phải quản lý trên dưới 1.000ha rừng. Có nhiều khu rừng nằm sát khu dân cư, đi cả ngày không hết ranh giới. Đấy là chưa nói đặc trưng địa hình của rừng phòng hộ do Ban quản lý có cả trên đồi lẫn dưới nước, trong đó có khu vực lòng hồ Yên Lập rộng, khó kiểm soát. Mặc dù hiện nay Ban cũng đã được đầu tư về phương tiện như xe U-oát, 3 tàu máy và một số phương tiện khá nhưng chi phí nhiên liệu, sửa chữa, bảo dưỡng thường xuyên để cho những phương tiện này hoạt động rất thấp nên hiệu quả khai thác các phương tiện trong công tác quản lý và bảo vệ rừng không cao. Hiện nay, BQL rừng phòng hộ Yên Lập đang tập trung nâng cao độ che phủ của rừng và triển khai giải pháp nâng cao giá trị của cây rừng, về cả giá trị phòng hộ và giá trị kinh tế. Theo đó, Ban đã tích cực rà soát và đề xuất phương án trồng các cây bản địa, hỗn loài, đa tầng đa tán như lim, dẻ, đinh, táu thay thế các cây gỗ keo đã hết tuổi sinh trưởng.
Có thể thấy mặc dù còn không ít khó khăn song BQL rừng phòng hộ Yên Lập đã không ngừng nỗ lực, làm tốt công tác quản lý, chăm sóc, bảo vệ hiệu quả diện tích rừng phòng hộ rộng lớn và có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ môi trường phía Tây TP Hạ Long.
Việt Hoa
