Khi có hỏa hoạn xảy ra, một trong những nguyên nhân gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, đó là do người bị nạn thiếu kiến thức, kỹ năng ứng phó cần thiết. Vì vậy, mọi người cần trang bị cho mình những kỹ năng cần thiết để thoát hiểm khi hỏa hoạn xảy ra.
Theo Thượng tá Nguyễn Văn Chung, Trung tâm Nghiên cứu ứng dụng và Đào tạo, huấn luyện PCCC và cứu nạn, cứu hộ, khi phát hiện xảy ra cháy, trước hết cần bình tĩnh, bằng mọi cách báo động cho mọi người xung quanh cùng biết (hô to cháy, ấn nút báo cháy, dùng kẻng...) đồng thời nhanh chóng gọi đến số 114 của lực lượng cứu hoả để được giúp đỡ. Đóng các cửa trên đường di chuyển để tránh lửa lan rộng ra. Nếu ở chung cư cao tầng thì cần khẩn trương thông báo cho tất cả các phòng cùng tầng để mọi người nhanh chóng thoát ra khỏi vùng nguy hiểm.
Những điều không nên làm khi xảy ra cháy, đó là: Hạn chế tối đa việc ẩn nấp bên trong công trình như: Phòng kín, nhà vệ sinh cho dù những nơi này chưa bị cháy hoặc chưa bị đe doạ sập đổ, nhưng rất nguy hiểm, khả năng sống sót sẽ giảm đi và nguy cơ tử vong rất cao. Không nên chạy khi vẫn còn chịu đựng được vì lúc này phải giữ đôi mắt, lá phổi được sạch sẽ càng lâu càng tốt, chạy sẽ khiến bạn mất sức và thở dốc. Không nên sử dụng cầu thang máy khi xảy ra cháy. Bởi khi đám cháy xảy ra có thể mất điện nên khi chúng ta đi thang máy sẽ bị kẹt trong đó mà không ra được, lúc khói lan vào cầu thang máy sẽ khiến bị ngạt. Lưu ý khi đám cháy có nhiều khói, khói thường bay lên cao nên chúng ta cần cúi càng thấp người càng tốt. “Khi cúi thấp người, có thể bò dưới sàn nhà chúng ta sẽ ít hít phải khói độc hơn” - Thượng tá Chung giải thích.
Trên thực tế, khi có cháy, nghẹt thở vì khói là nguyên nhân dẫn đến tử vong cao. Do đó, nguyên tắc đầu tiên và quan trọng nhất là nhanh chóng sử dụng áo của mình hoặc bất kỳ vật dụng bằng vải nhúng đẫm nước. Nếu phòng không có nhà vệ sinh, có thể tận dụng bất kỳ loại nước giải khát nào trên bàn để nhúng ướt áo dùng để che mũi, miệng khi thoát ra bên ngoài. Gần đây, tại một vụ cháy quán karaoke ở Hà Nội, một bạn nữ đã thoát nạn ra ngoài an toàn bằng việc dùng áo ngực. Đây là một cách xử trí linh hoạt, thông minh, bởi trong tình huống khẩn cấp như vậy rất cần sự tỉnh táo tận dụng bất kỳ thiết bị, vật dụng nào có thể hỗ trợ bản thân tốt nhất.
Trong quá trình thoát hiểm, khi mở bất kỳ cánh cửa nào trong khu vực xảy ra cháy, phải dùng mu bàn tay để cảm nhận tay nắm cửa trước, nếu cánh cửa hoặc tay cầm nóng, chứng tỏ lửa đang cháy bên ngoài. Do đó, nên mở hé cửa, chú ý nép vào sau cửa để tránh lửa cháy mé bên kia cửa tạt mạnh vào. Nếu không có lửa tạt thì quan sát tình hình khi tay vẫn giữ cánh cửa.
Trường hợp tóc hoặc quần áo bén lửa, nằm ngay xuống đất và lăn qua lăn lại, không nên chạy vì khi chạy có thể làm ngọn lửa bùng lên. Khi thấy có người bị cháy, nên hướng dẫn người đó nằm xuống, sử dụng chăn hoặc khăn dày thấm nước phủ lên người để dập tắt ngọn lửa. Tuyệt đối không nhảy từ tầng cao; chỉ nhảy khi có đệm, lưới an toàn ở dưới. Trường hợp nhảy là sự lựa chọn không còn lối thoát nào khác, cố gắng tạo cho mình những dụng cụ hỗ trợ như: Khăn bàn, phông màn, thảm, bao bố, nilon lớn... chỉ cần cột túm lại nắm chặt vào hai tay đã có thể biến thành vật cản gió, giảm nhẹ tổn thương. Một cái quần dài cột chặt hai ống và nắm ngay đai lưng sẽ lộng gió trong hai ống quần. Chọn nhảy xuống bụi cây, mái hiên, hàng quán, đống cát, rác, nóc mui xe, mái tôn... sẽ bớt được tổn thương.
Cố gắng nhảy sao để khi tiếp đất, chân trong tư thế chùn đầu gối và đưa người về phía trước sẽ đỡ được tổn thương xương chân. Sau khi thoát khỏi hoả hoạn, hãy thông báo cho những người xung quanh để có thêm sự giúp đỡ. Tập trung ở một nơi và kiểm tra lại xem còn có người bị kẹt lại trong đám cháy không và thông báo cho lực lượng cứu hộ để giải cứu người bị kẹt trong đám cháy.
Trên đây là một số kỹ năng thoát hiểm cơ bản khi xảy ra hoả hoạn. Như vậy, để có thể thoát hiểm khi xảy ra hoả hoạn, bạn cần phải được trang bị những kỹ năng ứng phó cần thiết, cần phải bình tĩnh khi xảy ra hoả hoạn, ứng biến linh hoạt, vận dụng các kỹ năng an toàn trong từng tình huống hoả hoạn để có thể bảo đảm an toàn cho mình và người thân.
Tuấn Kiệt[links()]
