Lan tỏa mạnh mẽ trong giới trẻ

Sự tham gia nhiệt tình của đông đảo học sinh và các trường phổ thông trong tỉnh tại cuộc thi Đại sứ văn hóa đọc cấp tỉnh cũng như toàn quốc chứng tỏ văn hoá đọc đang được lan toả mạnh mẽ trong giới trẻ Quảng Ninh.

Hằng năm, cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc tỉnh Quảng Ninh được Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Giáo dục - Đào tạo tổ chức là một trong những sự kiện thiết thực nhằm lan tỏa khơi dậy niềm đam mê đọc sách, thúc đẩy phong trào đọc trong thế hệ trẻ, góp phần phát triển văn hóa đọc trong nhà trường. Đồng thời qua cuộc thi, các em học sinh không chỉ được bày tỏ tình yêu đối với quê hương, đất nước, mà còn chia sẻ những ước mơ, khát vọng tuổi trẻ, cũng như kết nối, lan tỏa nhiều mô hình khuyến đọc ý nghĩa. Đây là nền tảng để nâng cao dân trí và xây dựng xã hội học tập trong cộng đồng.

Những bài dự thi xuất sắc nhất đều được lựa chọn để gửi đi tham gia cuộc thi toàn quốc và đã đạt được những giải cao. Mỗi năm, Ban Tổ chức cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc Quảng Ninh cũng chọn ra khoảng 20 tác phẩm xuất sắc gửi về tham dự vòng chung kết cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc toàn quốc. Quảng Ninh cũng thu được nhiều "quả ngọt" trong những năm gần đây. Năm 2020, tỉnh có 1 thí sinh xuất sắc đoạt danh hiệu Đại sứ Văn hóa đọc quốc gia là Nguyễn Hoàng Yến (học sinh Trường THPT Đông Triều). Năm 2021, Quảng Ninh xuất sắc đoạt 10 giải cao tại cuộc thi Đại sứ Văn hóa đọc toàn quốc, trong đó có 1 giải nhất, 2 giải nhì, 4 giải ba, 1 giải khuyến khích và 2 giải chuyên đề “Câu chuyện viết tiếp song ngữ hay nhất”.

Năm 2024, Quảng Ninh đoạt 4 giải thưởng trong cuộc thi này gồm: Danh hiệu Đại sứ Văn hóa đọc tiêu biểu, 2 giải nhất và 1 giải chuyên đề truyện ngắn khuyến học hay nhất. Gần đây nhất, vào năm 2025, Quảng Ninh có 2 thí sinh đoạt giải nhất, 3 thí sinh đoạt giải khuyến khích và 1 thí sinh đoạt giải chuyên đề "Bài chia sẻ cảm nhận tác phẩm truyền cảm hứng hay".

Thành tích ấn tượng của Quảng Ninh tại Cuộc thi là niềm tự hào lớn lao, thể hiện hiệu quả của công tác phát triển văn hóa đọc trên địa bàn tỉnh. Những Đại sứ văn hóa đọc trẻ tuổi ở Quảng Ninh không chỉ góp phần lan tỏa tình yêu sách đến bạn bè mà còn truyền đi thông điệp đẹp về tri thức, nhân văn và khát vọng cống hiến.

Tuy nhiên, sự lan tỏa của phong trào đọc sách tại Quảng Ninh không chỉ dừng lại ở một cuộc thi mà thấm sâu qua từng việc làm, từng hành động cụ thể tại mỗi ngôi trường trên địa bàn. Các trường học trong tỉnh đều quan tâm đầu tư, xây dựng góc thư viện xanh, góc đọc thân thiện khang trang ngay trong khuôn viên để phục vụ nhu cầu đọc tại chỗ của học sinh.

Bên cạnh đầu tư về nhiều loại sách phong phú (sách giáo khoa, sách tham khảo, sách khoa học, truyện chữ, truyện tranh, sách ngoại ngữ...), nhiều thư viện còn được xây dựng theo mô hình “thư viện xanh”, trang trí sinh động nhằm tạo dựng không gian thoải mái, thư giãn nhất. Qua đó, nhằm khơi dậy niềm hứng thú, yêu thích đọc sách cho mỗi học sinh, dần hình thành phong trào đọc sách, văn hóa đọc ngay trong nhà trường.

Tại Trường Tiểu học Phan Bội Châu (phường Cẩm Phả), thư viện thường xuyên bổ sung những đầu sách mới phục vụ nhu cầu đọc của học sinh và giáo viên. Ngoài các tiết đọc sách theo thời khóa biểu của mỗi lớp, thư viện trường luôn mở cửa để giờ giải lao, học sinh có thể tới đây theo sở thích. Các hoạt động ngoại khóa của nhà trường cũng đã được xây dựng để lồng ghép với hoạt động thư viện, liên quan đến sách hình thành thói quen lành mạnh cho học sinh, thay đổi nhận thức rằng đọc sách không chỉ đơn thuần là để tiếp nhận kiến thức mà còn là một trong những hoạt động văn hóa, giúp hình thành kỹ năng sống.

Tương tự, Trường THCS Ngô Quyền (phường Cẩm Phả) đã đưa mô hình Thư viện xanh vào hoạt động nhằm khuyến khích học sinh đọc sách và học tập. Từ đó, giúp học sinh rèn luyện kỹ năng tự học, tự tìm hiểu và phân tích thông tin. Mô hình thư viện xanh cũng đem lại niềm vui cho các em học sinh, là nơi các em tìm đến làm bạn với những trang sách sau khoảng thời gian học tập.

Nhiều trường học trên địa bàn tỉnh cũng tổ chức các hoạt động trưng bày, giới thiệu, quyên góp sách, thi kể chuyện, vẽ tranh mô tả lại nội dung những câu chuyện trong sách. Việc đọc sách không còn là hoạt động riêng lẻ, mà được tích hợp vào các môn Ngữ văn, Lịch sử, Giáo dục công dân hay các hoạt động trải nghiệm, qua đó giúp người học chủ động tiếp cận tri thức, rèn luyện tư duy phản biện và khả năng cảm thụ văn hóa. Những hình thức như viết cảm nhận, thảo luận nhóm, trình bày ý kiến hay xây dựng dự án học tập từ sách được khuyến khích triển khai rộng rãi.

Song song với đó, vai trò của thư viện trường học tiếp tục được nhấn mạnh như một “trung tâm tri thức” trong nhà trường. Không chỉ dừng lại ở không gian lưu trữ sách, thư viện được yêu cầu đổi mới theo hướng mở, tăng tính tương tác, kết hợp đọc sách với giáo dục kỹ năng sống, thúc đẩy chia sẻ và kết nối. Mô hình “Góc đọc thân thiện” cũng được phát động, ưu tiên tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần thu hẹp khoảng cách tiếp cận tri thức.

Tin tưởng rằng, với niềm say mê và tinh thần sáng tạo, học sinh Quảng Ninh sẽ tiếp tục là ngọn lửa truyền cảm hứng, góp phần thúc đẩy phong trào đọc sách ngày càng lan rộng, hướng tới xây dựng một cộng đồng học tập, sáng tạo và yêu tri thức -  nền tảng quan trọng cho sự phát triển bền vững.