Vụ việc tàu Quang Minh 08 của Công ty TNHH Vận tải thuỷ bộ Quang Minh chạy tuyến Cái Rồng - Quan Lạn chở khách vượt quá trọng tải, vi phạm nghiêm trọng quy định của pháp luật về vận chuyển hành khách mà chúng tôi đã đề cập trong bài 1 của chuyên đề này chỉ là một trường hợp sai phạm điển hình tại khu vực cảng Cái Rồng. Mặc dù, UBND tỉnh đã có rất nhiều văn bản chỉ đạo cơ quan chức năng, chính quyền địa phương xử lý những sai phạm cũng như tìm các giải pháp khắc phục khó khăn, tồn tại ở khu vực Cảng Cái Rồng nhưng những chuyển biến tại đây rất chậm chạp. Điều này khiến không ít người quan ngại, liệu việc lập lại TTATGT ở đây có rơi vào tình trạng “bắt cóc bỏ đĩa”?...
Chuyển biến chậm chạp
Trước khi xảy ra những vi phạm của tàu Quang Minh 08, công tác lập lại TTATGT tại khu vực Cảng Cái Rồng cũng đã được tỉnh đặc biệt quan tâm chỉ đạo qua hàng loạt văn bản (trong tháng 5 và tháng 6-2012 đã có 3 văn bản chỉ đạo về các vấn đề liên quan), tổ chức hội nghị do các đồng chí Chủ tịch, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh chủ trì. Đặc biệt, ngày 5-7-2012, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Đỗ Thông đã trực tiếp làm việc với UBND huyện Vân Đồn và các cơ quan chức năng về công tác đảm bảo TTATGT tại Cảng Cái Rồng. Theo đó, đồng chí Đỗ Thông đã chỉ đạo huyện Vân Đồn di dời nhà hàng, bè nổi, cơ sở sửa chữa đóng tàu ra khỏi khu vực cầu Cảng; Ban quản lý Cảng sắp xếp khu neo đậu vùng nước trước bến; trong đó, tách riêng khu neo đậu của tàu khách với tàu cá, tàu vận tải; lập lại trật tự an toàn trước và trong khu vực cảng, kiên quyết không cho họp chợ trên đường dẫn cầu cảng; không bán hàng trên vỉa hè khu vực xung quanh cảng; quy hoạch khu vực, điểm đỗ xe cho các phương tiện đến đón trả khách, hàng hoá…; lập đề án sửa chữa, cải tạo cầu cảng; xây dựng bờ kè hai bên cảng để quy hoạch khu vực tập kết hàng hoá tàu vận tải; xây dựng khu nhà chờ, vệ sinh cho khách; củng cố bộ máy Ban quản lý cảng…
Mặc dù những chỉ đạo của tỉnh đã có từ cách đây hơn 1 năm nhưng những chuyển biến tại khu vực này rất chậm chạp. Theo quan sát của chúng tôi, hiện tại, vùng nước trước bến tại khu vực cầu Cảng Cái Rồng vẫn còn các nhà hàng, bè nổi nằm án ngữ; hai bên khu vực neo đậu tàu, thuyền vẫn còn 2 cơ sở sửa chữa đóng tàu chưa được di dời... Còn xung quanh và trên trục cầu cảng rất nhếch nhác, chật chội khi mà tình trạng hàng quán bày bán vẫn diễn ra, các phương tiện ô tô tải, xe máy, xe kéo vẫn “vô tư” ra vào. Khu vực cầu cảng cũng chưa có nhà vệ sinh; thậm chí, ngay phía trước cầu Cảng, Ban ATGT tỉnh đã cấp kinh phí đầu tư nhà chờ cho khách nhưng chẳng ai quản lý, dọn dẹp để cho các hộ dân xung quanh mặc nhiên chiếm dụng làm nơi đỗ phương tiện xe máy, để đồ đạc bán hàng, quán...
Theo ông Nguyễn Ngọc Lĩnh, Phó Trưởng Phòng Kinh tế - Hạ tầng Vân Đồn, hiện tất cả những chỉ đạo của tỉnh, huyện đang triển khai (?!). Vậy điều này có nghĩa là việc đảm bảo TTATGT tại khu vực cầu Cảng Cái Rồng sẽ còn phải chờ?
Cần cuộc “đại phẫu”
Cảng Cái Rồng được xây dựng, đưa vào sử dụng từ năm 1994 với mục đích phục vụ dân sinh. Năm 2004, cảng này được công bố là cảng hành khách gồm một cầu cảng dài 108m, rộng 6m. Tổng diện tích vùng nước cảng là 2.200m2, công suất cập cầu cảng tối đa 12 phương tiện cùng lúc. Từ đó đến nay, cùng với sự phát triển của các địa phương Vân Đồn, Cô Tô... cầu cảng này đã trở thành cầu cảng hỗn hợp, gồm: Cảng hành khách; hàng hoá và cảng chuyên dụng (cảng cá). Ở thời điểm hiện tại, theo thống kê của UBND huyện Vân Đồn, chỉ riêng khách du lịch qua cảng đã đạt trên 500.000 lượt người/năm. Để đáp ứng nhu cầu của người dân, số phương tiện chở khách tại đây cũng phát triển lên 44 chiếc (chưa kể số xuồng tuần tra, kiểm soát của các lực lượng chức năng), gồm 28 tàu vỏ gỗ và 16 tàu cao tốc. Trong đó, 3 tàu chuyên chở công nhân đi làm việc ngoài biển, 3 tàu gỗ và một số xuồng cao tốc trọng tải dưới 13 ghế chuyên chở khách tham quan du lịch. Ngoài ra còn hàng trăm phương tiện khác tham gia hoạt động đánh bắt, nuôi trồng hải sản. Trong khi đó, cảng lại không được đầu tư, nâng cấp, mở rộng; sự quản lý của cơ quan chức năng lỏng lẻo; ý thức của người dân không cao... đã khiến cho nơi đây luôn trong tình trạng hỗn loạn, nhếch nhác, tai nạn giao thông đường thuỷ rình rập...
Hiện nay, cảng Cái Rồng là đầu mối giao thông quan trọng về đường thuỷ của tỉnh và khu vực. Vị trí này sẽ càng được nâng tầm hơn khi Quốc hội, Chính phủ cho phép xây dựng huyện Vân Đồn trở thành khu hành chính, kinh tế đặc biệt. Vì vậy, việc nhanh chóng lập lại TTATGT ở đây đang là đòi hỏi rất bức thiết. Nhiều ý kiến cho rằng, muốn vậy, phải có cuộc “đại phẫu” toàn diện, từ bộ máy quản lý, cơ sở vật chất, nạo vét luồng lạch đến nâng cao nhận thức của các chủ phương tiện, người tham gia giao thông và người dân sống xung quanh khu vực. Giải quyết những vấn đề này, vừa qua, UBND tỉnh đã có văn bản đồng ý với đề xuất của Sở GT-VT về việc chuyển giao cảng Cái Rồng về Sở GT-VT - đơn vị quản lý chuyên ngành của tỉnh. Việc nâng cao nhận thức cho các chủ phương tiện, người tham gia giao thông và người dân sống quanh khu vực hiện cũng đang được Ban ATGT thực hiện. Tuy nhiên, song hành với đó, cơ quan chức năng cần tăng cường công tác quản lý. Bởi chỉ khi quản lý tốt mới hình thành được nề nếp và ý thức tốt cho mọi chủ thể tham gia giao thông tại đây. Riêng về vấn đề đầu tư cơ sở vật chất, trước mắt khi chưa có điều kiện đầu tư xây mới, cảng cần được nạo vét luồng lạch, sắp xếp tàu bè hợp lý, sớm tách hoạt động của cảng thành cảng hành khách và cảng chuyên dụng... Để giảm bớt gánh nặng cho ngân sách tỉnh, cũng cần kêu gọi các doanh nghiệp đầu tư xây mới cảng bến, đảm bảo phù hợp với quy hoạch và xứng tầm với vị trí phát triển của Vân Đồn trong tương lai.
Được biết, vừa qua UBND tỉnh đã đồng ý cho Công ty TNHH MTV Du lịch Mai Quyền đầu tư xây dựng âu tàu phục vụ cho các hoạt động du lịch tại khu đô thị Ao Tiên (xã Hạ Long, Vân Đồn). Đây sẽ là cơ sở giúp cho hoạt động thuỷ liên quan đến du lịch tại Vân Đồn được tốt hơn.
Cẩm Nang - Đỗ Phương
| Ý kiến người dân * Anh Nguyễn Quốc Huy, khách du lịch đến từ huyện Vũ Thư, Thái Bình: Đây là lần thứ 2 tôi đến cảng Cái Rồng để đón tàu ra đảo Quan Lạn. So với lần đi trước vào năm ngoái, cảng Cái Rồng không có nhiều thay đổi. Tôi đã đi du lịch khá nhiều nơi, chẳng thấy nơi nào cảng tàu khách du lịch lại cho hoạt động mua bán thuỷ, hải sản ngay trên mặt cảng như ở đây. Hôm trước, khi đến cảng để ra đảo, tôi bị hai chị bán hàng khênh sọt cá đi qua quệt phải, tý ngã, nước từ sọt cá bắn tung toé, tanh nồng. Chưa kịp định hình việc gì đang xảy ra thì liền bị mắng té tát “đi đứng kiểu gì vậy…”. Ở đây tiếng là cảng có phục vụ khách du lịch, vậy mà đến cả việc muốn đi vệ sinh cũng chẳng biết tìm ở đâu, đành phải vào quán nước ven đường để nhờ. Các tuyến du lịch đảo của Quảng Ninh rất đẹp, song cơ sở hạ tầng còn nhiều yếu kém quá. * Anh Nguyễn Trọng Nghĩa, khách du lịch đến từ thị trấn Mạo Khê, Đông Triều: Cơ quan tôi tổ chức đi du lịch hè tại Cô Tô, mặc dù đã đi nhiều lần, song thấy Cô Tô vẫn rất đẹp, mọi dịch vụ đều khá tốt. Tỉnh nên xây dựng tuyến du lịch biển đảo này gắn kết với Vịnh Hạ Long thì chắc chắn sẽ thu hút được đông khách đến. Để làm được điều đó, rất cần sự đầu tư tương xứng. Ví như, cảng khách Cái Rồng hiện đang còn khá nhếch nhác, công tác tổ chức chưa được tốt, đã có lần tôi ra đảo vào dịp mùa hè phải đợi chờ rất lâu mới mua được vé tàu do các doanh nghiệp tự bán. Theo tôi, tỉnh nên tổ chức lại hoạt động tại cảng như giao cho đơn vị quản lý tổ chức bán vé tập trung, nên bố trí nhà chờ cho khách du lịch và đặc biệt tách riêng cảng dân sinh ra khỏi cảng du lịch. Làm được như vậy, chắc chắn lượng khách đổ về du lịch tại các tuyến đảo sẽ rất đông. * Ông Nguyễn Văn Minh, Giám đốc Công ty TNHH vận tải Quang Minh: Là doanh nghiệp hoạt động vận tải tại cảng Cái Rồng, tôi thấy cảng còn khá thiếu thốn và chật chội. Chỉ riêng tàu khách hoạt động đã có gần 40 phương tiện đăng ký, chưa kể mỗi buổi sáng còn hệ thống tàu đưa công nhân ra các điểm khai thác ngọc trai để làm việc, tàu khai thác thuỷ, hải sản của ngư dân... khiến cảng luôn trong tình trạng chật cứng, tàu khách không còn điểm để đón khách. Cũng vì chật chội như vậy, cùng với việc thiếu cơ sở hạ tầng như rào cản, cửa soát vé, nên mỗi khi tàu khách chuẩn bị chạy, du khách cứ ào lên mặc dù chưa mua vé, nhà tàu không sao cản nổi. Theo tôi, để phục vụ du khách đi tàu nói riêng và khách du lịch ra các tuyến đảo nói chung, rất cần sự quan tâm hơn nữa của các cấp chính quyền, đặc biệt cần tách riêng hoạt động của cảng dân sinh ra khỏi cảng du lịch. Khi đó, công tác kiểm soát sẽ tốt hơn, không còn hiện tượng du khách, người dân nhảy bám khi tàu chuẩn bị rời bến dễ dẫn đến hiện tượng quá tải và mất ATGT. Cẩm Nang - Đỗ Phương |
