Theo Bộ tiêu chí quốc gia NTM giai đoạn 2026-2030, tiêu chí văn hóa, giáo dục và y tế giữ vai trò quan trọng, gắn trực tiếp với chất lượng cuộc sống, sức khỏe và tuổi thọ của người dân. Bám sát định hướng này, Quảng Ninh tiếp tục tập trung củng cố, nâng cao chất lượng y tế cơ sở, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân ngay tại địa phương.
Cùng với việc vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hệ thống trạm y tế được sắp xếp theo hướng tinh gọn, hiệu quả. Từ 171 trạm y tế, toàn tỉnh hiện còn 55 trạm chính và 92 điểm trạm. Đến hết năm 2025, Quảng Ninh có 96,5% xã của tỉnh đạt tiêu chí quốc gia về y tế xã đạt chuẩn giai đoạn đến năm 2030.
Việc sắp xếp hệ thống trạm y tế gắn với điều chuyển nguồn nhân lực y tế dự phòng về tuyến cơ sở đã giúp nhiều trạm có từ 4 đến 6 bác sĩ, hoàn thành mục tiêu sớm hơn hai năm so với kế hoạch chung của cả nước. Nhờ đó, y tế cơ sở ngày càng đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ khám chữa bệnh ban đầu, quản lý sức khỏe cộng đồng và triển khai hiệu quả các chương trình y tế tại địa phương, nhất là tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa.
Nằm trên địa bàn vùng cao, địa bàn rộng, dân cư phân tán, trạm y tế xã Đông Ngũ hiện đang quản lý và chăm sóc sức khỏe cho trên 18.200 nhân khẩu. Sau sắp xếp, trạm có 1 trạm chính, 2 điểm trạm, với 3 bác sĩ và 24 nhân viên y tế. Bộ máy nhanh chóng được kiện toàn, hoạt động chuyên môn đi vào ổn định, bảo đảm thực hiện đầy đủ nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân.
Tại đây, công tác khám, quản lý và điều trị các bệnh mạn tính không lây như tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn… được triển khai thường xuyên. Đồng thời, hoạt động sàng lọc, phát hiện sớm một số bệnh ung thư cũng được phối hợp đẩy mạnh ngay từ tuyến cơ sở. Nhờ đó, người dân được theo dõi sức khỏe thường xuyên, tiếp cận dịch vụ y tế thuận lợi hơn, đồng thời góp phần giảm tải cho các cơ sở y tế tuyến trên. Bà Lương Thị Tịnh (thôn Đông Thành), chia sẻ: Tôi bị tăng huyết áp nên thường xuyên đến trạm y tế để kiểm tra và lấy thuốc. Các bác sĩ theo dõi rất sát, hướng dẫn cụ thể nên tôi yên tâm điều trị lâu dài. Có trạm ngay gần nhà, việc chăm sóc sức khỏe cũng thuận tiện hơn rất nhiều.
Chị Tằng Nhì Múi (thôn Quế Sơn) cho biết: Không chỉ khám chữa bệnh, cán bộ y tế còn thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn cách phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe cho người dân. Nhờ vậy, người dân chúng tôi hiểu hơn và chủ động hơn trong việc giữ gìn sức khỏe cho bản thân và gia đình.
Tại xã Hoành Mô, trạm y tế đang đảm nhiệm chăm sóc sức khỏe ban đầu cho hơn 9.000 nhân khẩu. Mô hình hoạt động mới đặt ra yêu cầu quản lý sức khỏe tới từng người dân, gắn với trách nhiệm của chính quyền địa phương trong chăm lo an sinh xã hội. Bác sĩ CKI Hoàng Hải Yến, Giám đốc Trạm Y tế xã Hoành Mô, cho biết: Sau khi được bàn giao về địa phương quản lý theo mô hình chính quyền 2 cấp, trạm y tế chủ động hơn trong tổ chức hoạt động, bám sát nhu cầu thực tế của người dân. Công tác quản lý sức khỏe cộng đồng, phòng chống dịch bệnh và khám chữa bệnh ban đầu được triển khai đồng bộ, hiệu quả hơn.
Từ ngày 1/1/2026, các trạm y tế xã, phường, đặc khu trên địa bàn tỉnh được bàn giao về UBND địa phương quản lý, qua đó tăng tính chủ động trong bố trí nguồn lực, điều hành và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chăm sóc sức khỏe nhân dân gắn với phát triển KT-XH tại cơ sở. Ngành Y tế tiếp tục quản lý thống nhất về chuyên môn, bảo đảm hoạt động khám, chữa bệnh, y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe ban đầu được duy trì ổn định, hiệu quả. Mục tiêu đặt ra là từng bước nâng tỷ lệ người dân khám, chữa bệnh tại trạm y tế từ khoảng 16% hiện nay lên 20% trong thời gian tới. Ông Nguyễn Minh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Y tế, nhấn mạnh: Khi y tế cơ sở được củng cố, người dân nông thôn sẽ được chăm sóc sức khỏe kịp thời, thuận tiện và toàn diện hơn ngay tại địa phương. Đây là nền tảng quan trọng để tiêu chí y tế trong xây dựng NTM đi vào thực chất, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo đảm an sinh xã hội bền vững.
