Trong công cuộc giảm nghèo, phát triển kinh tế, xã Hoành Mô (Bình Liêu) đã triển khai nhiều mô hình phát triển kinh tế. Tuy nhiên, không phải mô hình nào cũng có hiệu quả. Đã có thời, bà con nô nức nuôi gà Tam Hoàng, là giống gà có nguồn gốc từ Trung Quốc, loài gà này hay ăn, chóng lớn to khoẻ hơn gà Tiên Yên. Gà Tam Hoàng được nuôi ở nhiều hộ trong xã, có con nặng 3-4kg. Thế nhưng khi gà mang ra chợ bán rất ít người mua vì gà to quá, thịt gà lại khô khó ăn. Thời buổi bây giờ thực phẩm đâu còn khan hiếm như ngày xưa mà cần dự trữ, nên thật khó tìm được người mua con gà về để ăn mấy ngày không hết.
Năm 2011, 20 hộ ở Hoành Mô được hỗ trợ nuôi thỏ New Zealand. Chỉ có điều, ở New Zealand một năm có 5 tháng tuyết phủ, nhiều loài vi trùng bị giá lạnh tiêu diệt, do vậy không khí gần như tiệt khuẩn. Ở Hoành Mô tuy rét, nhưng chưa đủ lạnh để diệt nhiều loài vi khuẩn có hại cho thỏ, thành thử ra thỏ nuôi được mấy tháng thì lở loét, nhiều con bị ghẻ cắn chết, số còn lại thì cũng sứt sẹo nom xấu xí mang ra chợ bán, khách hàng cứ lắc đầu nguầy nguậy. Năm 2012, lại có 20 hộ khác ở Hoành Mô được hỗ trợ nuôi gà sao, đây là giống gà có nguồn gốc từ châu Phi nổi tiếng là thịt ngon. Thế nhưng gà nuôi ở Hoành Mô chưa được 1 năm mà nhiều hộ đã kêu trời, vì giống gà sao chỉ quen ăn sẵn lại bay lượn như chim, khiến chuồng trại phải đầu tư tốn kém vì sợ gà bay mất. Gà ăn suốt ngày phải đầu tư nhiều tiền thức ăn, nhưng khi mang ra chợ bán giá cao chẳng ai mua. Bà con nhiều người chấp nhận bán lỗ vốn vẫn khó, vì giá vẫn cao hơn giá gà thông thường. Xem ra giống gà sao chỉ thích hợp với những nơi đô thị có nhiều nhà hàng sang trọng, trong khi Hoành Mô không đáp ứng được điều đó. Nhiều hộ phát chán vì gà nuôi không có lãi, liền cắt lông cánh rồi thả gà ra ruộng cho gà tự kiếm ăn, nhưng gà ngày càng gầy yếu, nhiều con lăn ra chết vì đói khi phải tự thân vận động.
Cuối cùng, giống gà Tiên Yên được đưa về Hoành Mô và chứng tỏ được hiệu quả bởi gà mau lớn, thị trường ưa chuộng. Ông Phạm Ngọc Sinh, thôn Đồng Thanh là hộ rất thành công nuôi gà Tiên Yên đưa ra lời nhận định: “Giống gà này rất thích hợp với đất Hoành Mô, vì chúng thịt ngon, lại nhỏ con, hợp với túi tiền của đa phần bà con trong xã. Gà tự kiếm ăn rất giỏi, trong khi Hoành Mô lại có nhiều ruộng bậc thang, mùa gặt thóc rơi vãi nhiều. Xã lại có nhiều rừng, sông suối, từ đó sản sinh ra nhiều loài côn trùng làm thức ăn tự nhiên cho gà”.
Vậy là, đến thời điểm này, Hoành Mô đã tìm được mô hình nuôi gà Tiên Yên phù hợp. Hy vọng rằng mô hình này sẽ chứng tỏ được hiệu quả lâu dài để người dân Hoành Mô không phải loay hoay với việc “nuôi con gì” để có thể phát triển kinh tế, giảm nghèo.
Anh Vũ