Thành phố Hạ Long có đường bờ biển dài khoảng 40km, diện tích mặt biển rộng trên 440km2. Trên vùng biển đảo của thành phố có hàng nghìn hòn đảo lớn, nhỏ; có Vịnh Hạ Long là di sản thiên nhiên thế giới, mỗi năm đón trên 7,5 triệu lượt khách du lịch. Ngoài ra, trên vùng biển, đảo này còn có 1.188 phương tiện tàu, thuyền, với trên 9.300 lao động tham gia nuôi trồng, khai thác, đánh bắt thuỷ hải sản và vận chuyển khách tham quan, du lịch… Vì vậy, việc xây dựng và nâng cao hiệu quả hoạt động của lực lượng dân quân tự vệ (DQTV) biển của thành phố có ý nghĩa hết sức quan trọng, thiết thực đối với nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền, an ninh, trật tự và phòng chống lụt bão, tìm kiếm, cứu nạn trên biển.
Thiếu tá Vũ Đức Huyên, Trợ lý dân quân, Ban CHQS TP Hạ Long cho biết: Xác định rõ vai trò quan trọng của lực lượng DQTV biển, những năm qua, thực hiện nhiệm vụ quân sự quốc phòng địa phương, TP Hạ Long mà trực tiếp là Ban CHQS thành phố đã tập trung xây dựng, củng cố và nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của lực lượng DQTV biển. Theo đó, xây dựng lực lượng DQTV biển của thành phố đảm bảo đủ về biên chế, tổ chức, vững về khả năng tác chiến, đáp ứng yêu cầu tham gia giữ gìn môi trường ổn định trên biển để phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ vững chắc khu vực biên giới biển. Hàng năm, Ban CHQS thành phố đều tiến hành rà soát, lập danh sách, đồng thời tuyển chọn những người có phẩm chất đạo đức, sức khoẻ tốt để kết nạp vào lực lượng DQTV biển, đảm bảo đúng thành phần, tổ chức theo phương châm “dân bàn, dân cử, dân chăm lo”. Đến nay, thành phố đã xây dựng được 7 trung đội DQTV biển và 3 tiểu đội dân quân cơ động biển với tổng số 177 chiến sĩ. Trong đó, có 48 đồng chí là đảng viên, 84 đồng chí là đoàn viên. Hầu hết các chiến sĩ DQTV biển của thành phố hiện nay là người địa phương và là thuyền viên trên các tàu, thuyền đánh bắt, khai thác thuỷ hải sản và vận chuyển khách tham quan du lịch.
Song song với việc kiện toàn tổ chức, biên chế lực lượng DQTV biển, công tác huấn luyện cho lực lượng này được Ban CHQS thành phố hướng dẫn, triển khai rất bài bản, chu đáo từ đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất. Nhờ vậy, chất lượng huấn luyện, diễn tập có chuyển biến tích cực. Nội dung huấn luyện tập trung vào phương pháp hoạt động chiến đấu trị an trên biển, thực hành các bài bắn mục tiêu trên không, trên biển… đồng thời, kết hợp chặt chẽ giữa huấn luyện với luyện tập các phương án chiến đấu, cứu hộ, cứu nạn trên biển. Trong quá trình huấn luyện, Ban CHQS thành phố còn quan tâm tuyên truyền, quán triệt, nâng cao hiểu biết về kiến thức pháp luật liên quan đến biên giới biển; các Nghị quyết của T.Ư, của tỉnh về chiến lược phát triển và bảo vệ bền vững biển, đảo Việt Nam cho các chiến sĩ DQTV biển… Qua mỗi kỳ huấn luyện, Ban CHQS thành phố đều tổ chức kiểm tra, đánh giá chất lượng, từ đó kịp thời bổ sung những biện pháp mới sát thực với tình hình.
Do làm tốt công tác xây dựng lực lượng và công tác huấn luyện nên hoạt động của lực lượng DQTV biển TP Hạ Long luôn được duy trì nền nếp, hiệu quả. Trong năm 2013, lực lượng DQTV biển thành phố đã tham gia cùng các lực lượng Công an, Bộ đội biên phòng, Cảnh sát biển, Hải quan cửa khẩu tổ chức hàng chục buổi tuần tra, kiểm soát trên biển, đảo của địa phương. Qua đó, đã kịp thời phát hiện và tham gia bắt giữ một số đối tượng bị truy nã, buôn bán, vận chuyển hàng lậu, hàng cấm trên biển; bắt giữ, xử lý một đối tượng mua bán chất nổ liên tỉnh với 1.000kg thuốc nổ, 500 kíp nổ... Trong mùa mưa bão, lực lượng DQTV biển của thành phố phối hợp cùng các lực lượng sẵn sàng phương châm “4 tại chỗ”, tích cực tham gia cứu hộ, cứu nạn trên biển, giúp ngư dân neo đậu tàu thuyền và tham gia sơ tán dân vào nơi an toàn khi có tình huống xảy ra. Lực lượng DQTV biển đã thực sự trở thành “tai mắt” quan trọng của các cơ quan chức năng trong việc phát hiện, ngăn chặn những phương tiện lạ, nghi vấn có hành vi vi phạm chủ quyền, vi phạm pháp luật, góp phần quan trọng tạo môi trường ổn định, thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn.
Nguyễn Chiến
