Thời điểm này, các cán bộ, nhân viên tham gia dự án trưng bày hiện vật tại Bảo tàng Quảng Ninh đang dốc sức để hoàn thiện các phần việc, đảm bảo có thể mở cửa toàn bộ không gian trưng bày bảo tàng mới vào ngày 15-2 này, theo đúng tiến độ mà tỉnh đã đặt ra...
Ông Nguyễn Mạnh Hà, Phó Giám đốc Sở VH,TT&DL cho biết: Chúng tôi sẽ cố gắng hoàn thiện toàn bộ hệ thống đai, bục bệ phục vụ trưng bày. Việc sưu tầm hệ thống hiện vật nay cũng đã được chuẩn bị khá đầy đủ, đã và đang tiến hành trưng bày. Các phim trình chiếu trên màn hình led sẽ cố gắng mỗi không gian trưng bày đều có một nội dung để giới thiệu ban đầu. Việc giới thiệu sẽ đảm bảo có hiện vật là có đủ phần trích nội dung theo cả 3 thứ tiếng Việt, Anh và Pháp. Hai khối than đá lớn nay đã trưng bày một khối ở phía trước theo dạng nguyên bản; khối còn lại đang đợi để chế tác theo ý tưởng của kiến trúc sư Salvado.
Tuy nhiên, một số hạng mục cũng sẽ được lùi lại về thời gian, như phần trang trí ở các không gian trưng bày dưới nhiều hình thức như hệ thống tranh vẽ, sơn mài hay đúc đồng. Hệ thống tượng xung quanh Bảo tàng cũng tương tự với những tượng lớn như: Cô gái và biển cả, khối hình lập phương, chân dung người công nhân mỏ, sóng biển… Không gian “Hạ Long - Đại nhạc đường” sẽ trưng bày hệ thống nhạc cụ của các dân tộc Việt Nam tại không gian khối hội nghị, nhưng vì là hạng mục bổ sung nên hiện nay mới đang tiến hành việc sưu tầm và hoàn chỉnh hồ sơ hiện vật để có thể trưng bày sau này.
Nhiều không gian sinh động, hấp dẫn
Để có một cái nhìn cụ thể hơn, chúng tôi đã đi thực tế để được “mục sở thị” những không gian trưng bày mới của Bảo tàng Quảng Ninh. Bắt đầu từ tầng 3, chúng tôi nhận thấy sự ngổn ngang của hệ thống đai vách chuẩn bị cho trưng bày hiện vật. Dẫn chúng tôi đi thực tế, ông Kiều Đinh Sơn, Giám đốc Bảo tàng tỉnh giới thiệu: Hệ thống các tủ hiện vật trưng bày về lịch sử ngành Than sẽ được chúng tôi đưa từ các đường lò khai thác than ra ngoài để bày xung quanh theo các giai đoạn, điểm nhấn ở giữa là sa bàn công trường khai thác than lộ thiên. Còn trong hầm lò sẽ bố trí các ma-nơ-canh tái hiện lại cảnh khai thác than tại Quảng Ninh vào các giai đoạn lịch sử với những công nghệ khai thác đặc trưng.
Bên cạnh đó là không gian trưng bày theo chủ đề Văn hoá các dân tộc và Bác Hồ với Quảng Ninh. Ông Sơn cho biết là các đai vách đã cơ bản xong, vì vậy việc triển khai phần trưng bày hiện vật sẽ sớm hoàn thiện. Theo đó, chiếc cổng làng đặc trưng của người Việt truyền thống sẽ được dựng lại theo mô hình cổng làng ở vùng đất Quảng Yên. Toàn bộ không gian phía trong sẽ tái hiện một phần mô hình nhà truyền thống của người Kinh, người Tày và người Dao ở Quảng Ninh. Hệ thống hiện vật giới thiệu những nét văn hoá đặc sắc nhất của một số dân tộc ở Quảng Ninh sẽ trưng bày trong các nhà và không gian bên ngoài. Cạnh không gian văn hoá truyền thống này là không gian văn hoá đương đại tái hiện lại không khí sôi động, rực rỡ sắc màu của Carnaval Hạ Long - Quảng Ninh.
Không gian tầng 1 trước đây hệ thống các ống núi còn trống rỗng, chỉ có gian tiền sảnh trưng bày bộ xương cá voi lớn treo trên cao và chiếc bè với cánh buồm nâu truyền thống phía dưới là điểm nhấn. Lần này, toàn bộ 4 ống núi phía sau tiền sảnh đã được lấp đầy bằng hệ thống hiện vật, tranh ảnh theo các chủ đề về địa chất, côn trùng, động - thực vật và chủ đề biển. Không gian trong các ống núi đến nay đã cơ bản hoàn thiện, màu sắc khá bắt mắt, hấp dẫn. Các ống núi đều có 6 tầng trưng bày, chia thành gần 100 ô nhỏ để trưng bày hiện vật; thiết kế cầu thang uốn vòng ở giữa sẽ giúp du khách có thể tham quan hiện vật ở 3 tầng trưng bày phía trên.
Ông Sơn cho hay: Việc sưu tầm hiện vật trưng bày trong các ống núi chưa thật đầy đủ nên số lượng hiện vật mới chỉ đủ cho khoảng 1/3 các ô trưng bày. Tuy nhiên, theo thiết kế chia tầng trong các ống núi, khách tham quan sẽ dễ dàng nhất khi nhìn vào tầng thứ 2 và thứ 4, vì vậy chúng tôi ưu tiên bố trí hiện vật trưng bày ở các tầng này hơn, những tầng còn lại sẽ dán hệ thống phim dương bản cùng chủ đề để minh hoạ cho hiện vật thật. Riêng ống núi có chủ đề địa chất, do khó khăn trong công tác sưu tầm, các hoá thạch tự nhiên gần như vắng bóng, hiện vẫn đang bổ sung thêm. Cũng ở đây, những hiện vật to, nặng sẽ trưng bày ở tầng dưới cùng để đảm bảo độ an toàn, các hiện vật nhỏ hơn sẽ trưng bày ở tầng trên.
Khác với tầng 1, tầng 3 trước đây vốn khá trống vắng, tầng 2 của khối trưng bày chính và khối hội nghị tại Bảo tàng đã được trưng bày hoàn thiện ngay từ đầu nhưng nay cũng sẽ có những điều chỉnh mới. Nội dung trưng bày tại khối lòng thuyền và khối cổ vật cơ bản sẽ giữ nguyên để tập trung cho việc hoàn thiện các khối trưng bày khác. Còn ở khối trưng bày theo chủ đề văn hoá nhà Trần - Phật giáo Yên Tử và kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ trước đây, toàn bộ không gian thuần một màu trắng, không tạo được điểm nhấn. Việc thiết kế lần này đã tạo ra sự thay đổi đáng kể, không gian phật giáo phía ngoài tạo ấn tượng với mô hình 2 ngôi tháp gạch cổ điển hình đời Trần ở Quảng Ninh theo nguyên mẫu Bảo tháp (xã Thắng Lợi, Vân Đồn) và tháp tại Thái lăng (xã An Sinh, Đông Triều). Tâm điểm nữa là mô hình chùa Đồng (Yên Tử) kết nối với gian trưng bày phía trong được ốp gỗ màu thẫm trưng bày đồ gốm, sành thời Trần.
Bên cạnh đó, toàn bộ các hiện vật chủ đề kháng chiến chống Mỹ sẽ được đưa vào không gian trong lòng một khoang máy bay lớn, không gian chủ đề kháng chiến chống Pháp cũng được thiết kế mô phỏng một rừng cây với ý tưởng “rừng che bộ đội, rừng vây quân thù”, thể hiện sinh động giai đoạn mà cuộc kháng chiến của quân dân ta còn mang tính bí mật nhiều hơn…
Thể hiện quyết tâm hoàn thiện việc trưng bày hiện vật Bảo tàng, ông Nguyễn Mạnh Hà khẳng định: “Bảo tàng sẽ cơ bản hoàn thiện tất cả các không gian trưng bày vào ngày 15-2 tới. Chúng tôi sẽ báo cáo để tỉnh cho phép Bảo tàng mở cửa đón khách tham quan miễn phí tất cả các không gian trưng bày trước thời điểm Tết âm lịch, việc bán vé tham quan chính thức sẽ diễn ra sau đó một thời gian”.
Phan Hằng
