Cô Tô được biết đến là địa điểm du lịch sinh thái lý tưởng trong dịp hè. Cô Tô có bãi đá kỳ vĩ, hoang sơ, có nước biển xanh biếc với những bãi cát trắng chạy dài, có thể ví, nơi đây như một “thiên đường” nghỉ dưỡng đối với du khách. Tuy nhiên những năm gần đây, huyện đảo đang phải đối mặt với “vấn nạn” ô nhiễm, đặc biệt, ô nhiễm do rác thải sinh hoạt.
Quả vậy, đến Cô Tô bây giờ, điều du khách luôn phiền lòng là tình trạng rác thải ở khắp mọi nơi. Đơn cử khu vực bãi cát trước Khu tưởng niệm Bác Hồ (bãi Nam Hải) dài gần 3km, khi xưa sạch, đẹp là vậy nhưng bây giờ cũng ngập ngụa toàn rác. Những lớp túi ni lông xếp chồng lên nhau, vùi xuống bùn cát, những dòng nước thải đen ngòm từ khu dân cư, nhà hàng đổ ra biển, khiến bãi cát mịn, sạch tinh ngày nào đã không còn nữa.
Một số người dân trên đảo cho rằng, nguyên nhân của ô nhiễm là do Cô Tô phát triển quá nhanh, trong khi cơ sở hạ tầng chưa được đầu tư đồng bộ. Nếu như năm 2010 Cô Tô chỉ thu hút được khoảng 3.500 lượt khách du lịch ra đảo, thì đến nay con số đó đã là hơn 100.000 lượt, gấp gần 30 lần. Để đáp ứng nhu cầu du lịch ngày càng tăng, người dân huyện đảo đã mạnh dạn phát triển hạ tầng du lịch. Hiện, Cô Tô đã có gần 1.000 phòng nghỉ, cùng với đó là chuỗi nhà hàng ngày càng được đầu tư, nâng cấp. Tuy nhiên hầu hết các nhà hàng, khách sạn đều chưa coi trọng việc xử lý nước thải, phần lớn nước thải đều được đổ thẳng ra biển. Bên cạnh đó, hàng ngày, khu vực vùng nước thuộc đảo có đến hàng trăm tàu thuyền khai thác thuỷ, hải sản, hàng chục xưởng chế biến xả thải ra biển…
Anh Lý Xuân Thành, người dân khu 3, thị trấn Cô Tô cho biết: Tình trạng ô nhiễm môi trường ở Cô Tô ngày càng nặng, trước đây Cô Tô xanh, sạch là vậy, còn bây giờ chỗ nào cũng thấy rác, rác bủa vây khắp nơi từ những con đường dọc thị trấn rồi ra đến các bãi biển. Nguyên nhân cũng do người dân Cô Tô làm du lịch chưa chuyên nghiệp, chưa có cái nhìn xứng tầm, mà đang chạy theo lợi nhuận trước mắt, bỏ qua tính lâu dài, bền vững. Với môi trường và cách xử lý như hiện nay, hơn 100.000 lượt du khách đến với đảo mỗi năm, theo nhẩm tính, chỉ trong vài năm nữa thôi, Cô Tô sẽ không còn chỗ để chôn rác.
Được biết, lượng rác thải thu gom trên huyện Cô Tô ước khoảng 6-8 tấn/ngày, trong đó phần lớn là rác thải sinh hoạt. Nguồn rác thải từ các hộ gia đình, chợ, nhà hàng, khách sạn… được tập kết về bãi rác Voòng Xi, thuộc khu 4, thị trấn Cô Tô để chôn lấp. Tuy nhiên, số rác thải trên chủ yếu mới được thu gom tập trung ở các tuyến đường trung tâm thị trấn. Trong khi, một số khu vực như xã Thanh Lân, Đồng Tiến và các bãi biển có đông khách du lịch thì việc thu gom lại rất hạn chế, mỗi lần thuỷ triều rút là cả bãi cát lại gập ghềnh toàn rác.
Du lịch được xác định là ngành kinh tế mũi nhọn của Cô Tô. Dự báo, lượng khách đến Cô Tô còn gia tăng, do vậy, nếu không giải quyết nhanh vấn đề thu gom, xử lý rác thải trên đảo, du lịch Cô Tô sẽ khó có thể phát triển bền vững. Thiết nghĩ, các cấp chính quyền huyện Cô Tô cần sớm triển khai các giải pháp. Cụ thể sớm đưa khu xử lý rác thải sinh hoạt theo công nghệ lò đốt vào hoạt động; cần đầu tư, tăng cường hơn nữa công tác thu gom rác, đặc biệt, cần quan tâm đến việc vận động, tuyên truyền nhân dân nhằm nâng cao ý thức, nhận thức bảo vệ môi trường huyện đảo gắn với phát triển du lịch bền vững. Ngoài ra cần tăng cường các hình thức phổ biến, tuyên truyền về việc bảo vệ môi trường trên đảo cho nhân dân và khách du lịch, đồng thời, yêu cầu chủ các nhà hàng, khách sạn ký cam kết không xả rác ra biển.
Đỗ Phương
