Hai xã Đại Thành và Đại Dực của Tiên Yên là những xã có đông bà con là đồng bào dân tộc thiểu số (chiếm hơn 90%) với nhận thức còn hạn chế và tình trạng sinh con thứ 3 nhiều hơn các xã, thị trấn khác. Vì vậy, 2 xã vùng cao này đã được lấy làm điểm triển khai mô hình “Nâng cao chất lượng dân số cho đồng bào dân tộc thiểu số” năm 2012 của Tiên Yên. Theo đó, 2 CLB Không sinh con thứ 3 đã được thành lập và có nhiều hoạt động hiệu quả tại 2 xã. Mỗi CLB gồm 30 - 50 thành viên là những cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ vi phạm chính sách dân số hoặc đang có nguy cơ vi phạm chính sách dân số (như cặp vợ chồng sinh con một bề, cặp vợ chồng đã có 1 hoặc 2 con trở lên mà chưa sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại nào, cặp vợ chồng kết hôn sớm…). Các thành viên CLB được sinh hoạt định kỳ 1 lần/tháng với nhiều nội dung xoay quanh các dịch vụ chăm sóc SKSS, phòng tránh thai ngoài ý muốn…
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, vận động nâng cao chất lượng dân số cho đồng bào dân tộc thiểu số tại 2 xã cũng được đẩy mạnh bằng nhiều hình thức phong phú như: Pa-nô, áp-phích, phát tờ rơi, cử cán bộ dân số, cộng tác viên dân số đến tận nhà của đồng bào để tuyên truyền, giúp họ nắm được các kiến thức về việc chăm sóc, nuôi con khoẻ, dạy con ngoan, phòng chống tệ nạn xã hội, không để xảy ra tình trạng bạo lực gia đình, không để trẻ em thất học, bỏ học, giảm thiểu mất cân bằng giới tính, lựa chọn giới tính thai nhi… Nhờ đó, nhiều gia đình trong xã đã có cuộc sống ấm no, hạnh phúc, nhiều cặp vợ chồng có điều kiện kinh tế chăm lo cho con cái học hành đầy đủ hơn.
Điển hình như vợ chồng anh Nình Móc Phật, người dân tộc Sán Chỉ, ở thôn Khe Ngàn đã tự nguyện KHHGĐ. Anh Phật tâm sự: “Gia đình tôi có hai cô con gái, cũng muốn sinh thêm một đứa con trai nữa, nhưng nhờ các anh chị cộng tác viên dân số tư vấn, phân tích về lợi ích của việc không sinh con thứ 3 nên vợ chồng tôi đã thống nhất với nhau là chỉ dừng lại ở 2 con để nuôi dạy cho tốt”.
Nhận thấy những kết quả khả quan của mô hình “Nâng cao chất lượng dân số cho đồng bào dân tộc thiểu số” tại Đại Dực và Đại Thành, năm nay, Tiên Yên tiếp tục triển khai thực hiện mô hình này tại Điền Xá và Phong Dụ. Chỉ trong một thời gian ngắn, từ tháng 4 đến nay, mỗi xã đã thành lập được 1 CLB “Các cặp vợ chồng thực hiện tốt chính sách DS-KHHGĐ” với 35-40 thành viên. CLB định kỳ sinh hoạt hàng tháng, xoay quanh các chủ trương, chính sách Pháp luật của nhà nước liên quan đến chương trình DS-KHHGĐ, chăm sóc SKSS, chăm sóc sức khoẻ bà mẹ và trẻ em. CLB chính là không gian giúp cho chị em phụ nữ đồng bào dân tộc thiểu số giao lưu, cởi mở hơn, từ đó nâng cao kiến thức về chăm sóc SKSS-KHHGĐ. Chị Trần Thị Mai, cộng tác viên dân số thôn Nà Buống, xã Điền Xá phấn khởi: “Khi chúng tôi thông báo họp CLB, các chị em rất tự nguyện, tự giác tham gia. Bởi đến đây, các chị được thoải mái trao đổi, được lắng nghe những chia sẻ hết sức chân thành của các cán bộ, cộng tác viên dân số. Khi trò chuyện cùng các chị, chúng tôi lồng ghép tuyên truyền về SKSS luôn nên chị em nào cũng hào hứng tham gia”.
Như vậy, chỉ trong một khoảng thời gian ngắn thực hiện mô hình “Nâng cao chất lượng dân số cho đồng bào dân tộc thiểu số” chưa thể thấy được những chuyển biến rõ nét về chất lượng dân số trên địa bàn. Tuy nhiên, việc thu hút được một lượng lớn đồng bào dân tộc tham gia vào các CLB và duy trì hoạt động thường xuyên của các CLB này đã cho thấy hiệu quả bước đầu của mô hình. Đây sẽ là cơ sở góp phần không nhỏ vào việc nâng cao chất lượng dân số cho một huyện miền núi như Tiên Yên.
Lưu Linh
