Thời gian qua, thực hiện ba khâu đột phá chiến lược, tỉnh Quảng Ninh đặc biệt quan tâm thực hiện công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực nhằm đáp ứng tốt yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh trong thời kỳ mới.
Quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đề ra chỉ tiêu tăng trưởng GDP bình quân đầu người năm 2015 đạt 3.600 - 4.000 USD; năm 2020 đạt 8.000 - 8.500 USD; năm 2030 đạt khoảng 20.000 USD. Phấn đấu đáp ứng đủ nhu cầu nhân lực cho việc chuyển dịch cơ cấu việc làm từ các hoạt động nông nghiệp và khai thác khoáng sản sang các ngành dịch vụ và công nghiệp. Giai đoạn đến năm 2020, tỷ lệ lao động trong ngành nông nghiệp và khai thác khoáng sản sẽ giảm từ 60% xuống còn xấp xỉ 40%, tỷ lệ lao động trong ngành công nghiệp tăng từ 15% lên khoảng 25% và tỷ lệ lao động trong ngành công nghiệp dịch vụ tăng từ 15% lên khoảng 20% trong tổng lực lượng lao động. Để thực hiện hiệu quả mục tiêu trên, tỉnh xác định nguồn nhân lực đóng vai trò rất quan trọng. Vì vậy, việc xây dựng quy hoạch phát triển nhân lực là công cụ để các cấp chính quyền của tỉnh xác định và hiểu rõ những hạn chế trong cung - cầu nhân lực theo ngành và nhu cầu của ngành để quyết định những thay đổi cần thiết. Quy hoạch phát triển nguồn nhân lực tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 được UBND tỉnh giao cho Sở KH&ĐT làm chủ đầu tư; đơn vị tư vấn thực hiện là Tập đoàn tư vấn Boston - BCG (Mỹ). Cách tiếp cận của quy hoạch là kết nối nhu cầu nhân lực với những yêu cầu phát triển hiện tại và tương lai của tỉnh Quảng Ninh. Mục tiêu của quy hoạch là xác định các bước mà tỉnh cần làm để đạt được mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh vào năm 2020. Yêu cầu của tỉnh đặt ra là quy hoạch phải có tầm nhìn dài hạn, bước đi thích hợp, đảm bảo tính hài hoà, cân đối nguồn nhân lực giữa các ngành, lĩnh vực, vùng, miền.
Tỉnh cũng xác định và đề ra các giải pháp trong xây dựng quy hoạch và nhiệm vụ phát triển nguồn nhân lực theo hướng đáp ứng nhu cầu của các ngành kinh tế đang tăng trưởng. Trong đó, ưu tiên tập trung cho các ngành công nghiệp, thương mại, dịch vụ, sản xuất nông, lâm, ngư nghiệp với hàm lượng khoa học công nghệ cao trong sản phẩm, những ngành kinh tế có lợi thế. Đối với lĩnh vực công nghiệp, chú trọng đào tạo đội ngũ công nhân kỹ thuật có tay nghề cao phục vụ các ngành công nghiệp đóng tàu, cơ khí, chế tạo máy, công nghiệp - dịch vụ cảng biển… Đối với lĩnh vực thương mại, đội ngũ nhân lực cần hội tụ những kiến thức về ngoại ngữ, am hiểu luật pháp, nhất là luật pháp quốc tế, đủ phẩm chất và khả năng đáp ứng nhu cầu của hội nhập kinh tế quốc tế… Cùng với đó, tỉnh cũng tập trung nghiên cứu các giải pháp để thu hút lao động có tay nghề cho các ngành công nghiệp chế biến, sản xuất lắp ráp thiết bị điện tử, các ngành cần có tay nghề cao; thu hút lao động phổ thông để đáp ứng nhu cầu phát triển các dịch vụ du lịch, thương mại và các ngành nghề không đòi hỏi tay nghề cao; đào tạo sinh viên mới ra trường và người lao động có kinh nghiệm thông qua các chương trình đào tạo nghề được hình thành từ vị trí việc làm mới…
Tỉnh cũng đang tập trung xây dựng Đề án “Chính sách hỗ trợ đào tạo và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao” với những nội dung cụ thể, sát thực tế. Mục đích của đề án là tạo nên những đột phá trong cơ chế, chính sách của tỉnh, để việc thu hút, tuyển chọn nguồn nhân lực trẻ, có chất lượng ngày càng hiệu quả, đóng góp tích cực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Một trong những nội dung được các đại biểu đề cập nhiều trong các cuộc họp liên quan đến phát triển nguồn nhân lực của tỉnh, đó là: Để xây dựng, thực hiện quy hoạch nguồn nhân lực đồng bộ, hiệu quả, các ngành, địa phương trong tỉnh cần đổi mới và nâng cao nhận thức về vai trò, trách nhiệm đào tạo và sử dụng nhân lực. Trong đó, làm tốt công tác dự báo, quy hoạch nguồn nhân lực mang tính dài hơi để đào tạo, tránh tình trạng đào tạo dựa trên nhu cầu hiện tại, gây lãng phí và kém hiệu quả. Để có nguồn nhân lực chất lượng cao thì cần thiết phải có cơ sở đào tạo nghề chất lượng cao, nhất là các ngành đặc thù của tỉnh, ngành mà tỉnh có nhu cầu sử dụng lao động lớn. Cùng với đó, cần có cơ chế khuyến khích đào tạo, thu hút nguồn nhân lực ngành Y có tay nghề cao, phục vụ du lịch nghỉ dưỡng kết hợp khám, chữa bệnh; đào tạo đội ngũ cán bộ làm công tác khoa học, công nghệ đáp ứng yêu cầu để Quảng Ninh trở thành tỉnh đi đầu trong ứng dụng khoa học công nghệ phục vụ sản xuất và đời sống. Một trong những mấu chốt quan trọng trong phát triển nguồn nhân lực, đó là cần đổi mới công tác quản lý nhà nước về đào tạo nguồn nhân lực, từ đó xây dựng hiệu quả hệ thống thông tin về cung - cầu nhân lực, đáp ứng nhu cầu phát triển của tỉnh.
Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực là tiền đề, nền tảng cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh và đất nước trong giai đoạn hiện nay.
Nguyễn Huế
