Trong thời gian qua, bằng nhiều giải pháp cụ thể và hiệu quả của chính quyền địa phương, vấn đề nước sạch và VSMT nông thôn đã có nhiều cải thiện, góp phần không nhỏ vào việc nâng cao đời sống cho người dân khu vực này. Tuy nhiên, để hướng tới mục tiêu 100% hộ gia đình nông thôn trên địa bàn được sử dụng nước sạch sinh hoạt và VSMT nông thôn thì vẫn còn một chặng đường dài phía trước.
Đẩy mạnh đầu tư
Sau gần 2 năm thi công, dự án Xây dựng nhà máy cấp nước Quảng Lợi đã được đi vào hoạt động, đảm bảo cung cấp nước sinh hoạt cho gần 500 hộ dân với hơn 4.000 nhân khẩu trên địa bàn hai xã Quảng Lợi và Quảng Tân. Đây thực sự là tin vui đối với nhiều hộ dân sống ở khu vực các xã này. Ông Trần Văn Bầu, thôn Trung Sơn, xã Quảng Lợi, huyện Đầm Hà cho biết: Nhiều năm nay các hộ gia đình trong thôn không có nước sạch để sinh hoạt mà phải sử dụng từ rất nhiều nguồn nước khác nhau. Điều này cũng đã ảnh hưởng tới sức khoẻ của người dân. Tuy nhiên, bây giờ chúng tôi không còn lo lắng nữa vì nước sạch sinh hoạt đã đến tận các hộ gia đình rồi.
| Đẩy mạnh hiệu quả Chương trình nước sạch và vệ sinh môi trường (VSMT) nông thôn là một trong những nhiệm vụ lớn mà tỉnh Quảng Ninh đang triển khai, đặc biệt là trong giai đoạn 2013-2017. |
Ngoài xây dựng các công trình nước sạch tập trung, huyện Đầm Hà còn triển khai xây dựng 5 công trình cấp nước sinh hoạt tự chảy cho người dân các khu vực vùng sâu, vùng xa. Huyện cũng đa vận động các hộ dân xây dựng các công trình xây dựng nhà tiêu hợp vệ sinh khu vực nông thôn, qua đó, góp phần cải thiện cơ bản điều kiện cung cấp nước, đảm bảo VSMT khu vực nông thôn.
Không chỉ có huyện Đầm Hà, hiện nay, việc nâng cao hiệu quả chương trình nước sạch và VSMT nông thôn đã được các địa phương quan tâm, triển khai. Theo báo cáo của Sở NN&PTNT, tính đến hết năm 2012, trên địa bàn toàn tỉnh có 50 công trình cấp nước tập trung với trên 76.600 công trình cấp nước nhỏ lẻ hộ gia đình đang được khai thác sử dụng phục vụ dân sinh. Tỷ lệ số dân nông thôn sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh (HVS) đạt 90,7%; tỷ lệ số dân nông thôn sử dụng nước sạch (QC 02 - BYT) đạt 32%; tỷ lệ hộ dân nông thôn có nhà tiêu HVS đạt 72%; tỷ lệ hộ dân nông thôn có chuồng trại HVS đạt 67%; tỷ lệ trạm y tế sử dụng nước sạch và nhà tiêu HVS đạt 100%; tỷ lệ trường học sử dụng nước sạch và nhà tiêu HVS đạt 100% (chỉ tính các điểm trường chính).
Thêm nguồn lực mới
Kết quả trên có thể thấy những nỗ lực lớn của tỉnh Quảng Ninh trong việc thực hiện Chương trình nước sạch và VSMT nông thôn. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt thuận lợi, việc triển khai chương trình này thời gian qua còn gặp khá nhiều khó khăn ảnh hưởng tới tiến độ chương trình. Nguyên nhân là do việc đầu tư công trình nước sạch tại các khu vực nông thôn, đặc biệt là vùng sâu tương đối khó khăn, nguồn kinh phí lớn, trong khi các hộ dân sinh sống không tập trung.. Mặt khác, nhận thức sử dụng nước sạch, nhà tiêu HVS của người dân nhiều khu vực nông thôn còn hạn chế, tư tưởng bảo thủ lạc hậu vẫn còn tồn tại. Ngoài ra, việc đôn đốc, tuyên truyền vấn đề này tới người dân ở một số khu vực còn rất hạn chế.
Để nâng cao hiệu quả chương trình, hướng tới mục tiêu cơ bản toàn dân sử dụng nước sạch, đảm bảo VSMT nông thôn, mới đây, UBND tỉnh đã có Quyết định số 1838/QĐ-UBND ngày 25-7-2013 về việc phê duyệt kế hoạch thực hiện Chương trình nước sạch và VSMT nông thôn tỉnh giai đoạn 2013-2017. Chương trình có sự hỗ trợ về vốn của Ngân hàng Thế giới (WB). Được biết, tổng kinh phí đầu tư tại Quảng Ninh trong chương trình khoảng 22,83 triệu USD, gồm vốn vay WB 20,08 triệu USD; vốn đối ứng từ ngân sách trung ương và địa phương là 0,74 triệu USD; vốn cộng đồng đóng góp là 2,01 triệu USD. Từ nguồn vốn này, hàng loạt các hợp phần nhằm nâng cao hiệu quả Chương trình nước sạch và VSMT nông thôn sẽ được triển khai từ nay đến năm 2017. Mục tiêu chương trình đặt ra sau 5 năm sẽ có thêm 36.000 điểm đấu nối sử dụng nước hộ gia đình ở 30 xã thuộc 7 huyện, thị xã là Đông Triều, Quảng Yên, Tiên Yên, Đầm Hà, Vân Đồn, Hải Hà, Hoành Bồ; số lượng người được cấp nước từ những công trình nước bền vững khoảng 86.830 người; 13.290 nhà tiêu hộ gia đình được xây mới và cải tạo; 180 công trình vệ sinh công cộng được xây dựng mới và cải tạo…
Để hoàn thành các chỉ tiêu, mục tiêu về Chương trình nước sạch và VSMT nông thôn trong năm 2013 và các năm tiếp theo, các ngành, địa phương cần tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân cũng như có cơ chế chính sách hỗ trợ người dân sử dụng nước sạch và nhà tiêu HVS. Đặc biệt là đối với những xã nghèo, vùng sâu, vùng xa, gia đình chính sách. Cần xây dựng cơ chế chính sách tạo điều kiện cho công tác quản lý, vận hành công trình sau đầu tư phát huy hiệu quả, khi công trình đưa vào sử dụng trong 3 năm đầu ngân sách nhà nước hỗ trợ giá nước cho các hộ sử dụng nhằm khuyến khích người dân tiếp cận, làm quen với việc sử dụng nước từ các công trình nước sạch tập trung…
Vân Du
