Với nỗ lực từ nhiều năm qua, Đông Triều hiện nay đã đạt các tiêu chí của đô thị loại IV với tổng số điểm 84,6/100 điểm. Nghị quyết HĐND tỉnh kỳ họp vừa qua đã nhất trí thông qua Đề án công nhận đô thị Đông Triều mở rộng là đô thị loại IV, hiện đang trình lên Bộ Xây dựng thẩm định để trình Chính phủ phê duyệt. Mặc dù vậy, hiện Đông Triều vẫn đang tiếp tục phấn đấu để có thể hoàn thành mức điểm tối đa.
Bức tranh đô thị
Theo Đề án, bức tranh đô thị Đông Triều mới sẽ được xây dựng tập trung, kết nối 2 đô thị là thị trấn Đông Triều và Mạo Khê cùng với một số xã lân cận trở thành một đô thị lớn với 3 trung tâm hạt nhân phát triển. Trong đó, trung tâm thị trấn Đông Triều cũ và các xã Đức Chính, Hưng Đạo là trung tâm hành chính và dịch vụ, du lịch; trung tâm thứ 2 là tại Xuân Sơn, Kim Sơn là trung tâm công nghiệp, dịch vụ; thị trấn Mạo Khê là trung tâm thứ 3 có vai trò là trung tâm thương mại - dịch vụ - công nghiệp. Khu vực nội thị Đông Triều giai đoạn 2014-2016 có quy mô 9 phường và 12 xã; trong đó 9 phường gồm: Thị trấn Đông Triều, 4 xã Hưng Đạo, Đức Chính, Xuân Sơn, Kim Sơn; riêng thị trấn Mạo Khê hiện nay sẽ chia thành 4 phường. Các xã còn lại sẽ được xây dựng theo các tiêu chí nông thôn mới...
Để chuẩn bị cho việc nâng cấp đô thị, những năm gần đây, Đông Triều đã tập trung xây dựng nhiều công trình quan trọng, tạo diện mạo mới cho huyện, nhất là ở vùng nội thị tương lai. Có thể kể đến như Trung tâm bồi dưỡng chính trị huyện, khu công viên, cây xanh, tượng đài văn hoá huyện. Huyện cũng đã đầu tư mạnh cho hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị như hệ thống tiêu thoát nước và hệ thống giao thông nội thị tại Mạo Khê, Đông Triều; hệ thống thoát nước dọc đường 18A từ Mạo Khê đến cầu Cầm; các tuyến đường từ liên xã từ xã Đức Chính vào khu lăng mộ các vua Trần và đường vào Bình Khê, rồi đường từ Công ty Than Mạo Khê đến cảng Bến Cân. Cùng với đó là chỉnh trang vỉa hè, trồng vườn hoa, cây xanh tại khu vực thị trấn Đông Triều; nâng cấp đường dây 35KV đoạn Uông Bí - Mạo Khê; hoàn thành đầu tư 33km đường điện chiếu sáng dọc trục quốc lộ 18A qua huyện và đường tránh thị trấn Đông Triều; hoàn thiện và đưa vào sử dụng băng tải than đảm bảo các vấn đề vệ sinh môi trường... Về thương mại, huyện cũng đã hoàn chỉnh hệ thống chợ trên địa bàn đạt tiêu chuẩn từ chợ loại 3 đến chợ loại 1 và xây dựng các công trình thương mại, dịch vụ hai bên đường 18A.
Bên cạnh đó, huyện đã và đang triển khai các khu đô thị (KĐT) như: KĐT hai bên đường 188, đường tránh thị trấn Đông Triều; KĐT tại xã Hồng Phong quy mô 15ha, KĐT mới Kim Sơn quy mô 41ha và KĐT phía Nam quốc lộ 18A quy mô 8,7ha; xây dựng hạ tầng khu công nghiệp và đô thị Quán Triều tại xã Kim Sơn có diện tích tới 150ha. Để tạo cảnh quan, mỹ quan đô thị, huyện tập trung cho chỉnh trang mặt chính đô thị dọc quốc lộ 18A từ xã Yên Thọ đến xã Thuỷ An…
Gỡ khó về nguồn vốn
Thực tế là, Đông Triều bước vào cao điểm xây dựng đô thị cũng là giai đoạn kinh tế chung khủng hoảng, khó khăn bộn bề. Vì vậy, khó nhất với địa phương chính là nguồn kinh phí, nhất là xây dựng hạ tầng đô thị khi có nhiều công trình đòi hỏi nguồn vốn rất lớn. Thêm nữa, các doanh nghiệp cũng lao đao vì khó khăn nên ảnh hưởng mạnh đến việc huy động vốn từ xã hội hoá; thị trường bất động sản “đóng băng” khiến huyện đã khó càng thêm khó vì nguồn thu từ đất là nguồn thu lớn, được trông đợi nhất của địa phương...
Tuy vậy, Đông Triều đã nỗ lực vượt bậc để thực hiện các phần việc. Năm 2011, khi rà soát Đông Triều mới đạt 75/100 điểm theo tiêu chí của đô thị loại IV nhưng đến nay, số điểm của huyện đã vươn lên 84,6/100 điểm. Để có kết quả ấy, trước hết Đông Triều đã tuyên truyền, vận động để nâng cao nhận thức người dân bằng nhiều cách; huy động nguồn vốn xã hội hoá từ các doanh nghiệp, cá nhân tham gia vào chỉnh trang, phát triển đô thị. Huyện cũng đã kết hợp các nguồn vốn nông thôn mới gắn với xây dựng đô thị, nhất là trong làm đường giao thông ở các xã vùng lõi đô thị. Huyện cũng vận động người dân chỉnh trang đô thị bằng cách nhà nước cấp gạch, xi măng, người dân bỏ công để lát vỉa hè. Nhờ vậy, đến nay trên 22.000m2 vỉa hè đô thị đã hoàn thành. Việc chỉnh trang các tuyến đường, ngõ phố, lắp đặt hệ thống đèn chiếu sáng đô thị cũng được huy động theo phương thức nhân dân và nhà nước cùng làm theo tỷ lệ 30/70.
Bên cạnh đó, huyện cũng có những cách làm linh hoạt, sáng tạo để chủ động nguồn thu cho xây dựng đô thị. Riêng thu về đất của huyện năm 2012 đạt 75 tỷ đồng thì năm 2013 dự kiến thu 120 tỷ đồng, trong đó riêng 7 tháng đầu năm nay đã thu được trên 80 tỷ đồng. Ngoài ra, huyện đã dùng nhiều biện pháp để huy động nguồn lực có hiệu quả từ người dân, doanh nghiệp, đơn vị. Điển hình nhất là năm 2012, địa phương đã huy động 9 doanh nghiệp trên địa bàn hỗ trợ phương tiện xe, máy, nhân lực san gạt con đường vào di tích Ngoạ Vân với tổng số mấy chục vạn m3 đất, làm 12 tràn qua các đoạn suối tại đây; người dân đã hiến đất, cây cối trên đất để mở rộng con đường từ khoảng 3m lên tới 16m, có hộ hiến đến gần 1ha đất vườn. Năm nay, huyện lại huy động Tổng Công ty Đông Bắc hỗ trợ 23 tỷ đồng để rải bê tông tuyến đường rộng 6m, kéo dài tới gần 6km này, đồng thời làm kè, rãnh tiêu thoát nước và kéo hệ thống điện vào di tích. Thêm nữa, như Tỉnh hội Phật giáo cũng đã nhận huy động kinh phí để phục dựng các di tích lớn trên địa bàn như chùa Ngoạ Vân, Quỳnh Lâm, đền Thái… góp phần phát triển du lịch tâm linh trên địa bàn trong tương lai…
Với nỗ lực vượt khó bền bỉ, hy vọng rằng huyện sẽ đạt mục tiêu được công nhận đô thị loại IV vào cuối năm nay để đảm bảo lộ trình đưa Đông Triều lên thị xã vào đầu năm 2014 tới đây.
Phan Hằng
